Σε καθεστώς καραντίνας από τις 16 Μαρτίου 2026 βρίσκεται η Λέσβος, μετά την επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδους πυρετού σε κτηνοτροφική μονάδα με βοοειδή, με την Αντιπεριφέρεια Πρωτογενούς Τομέα Βορείου Αιγαίου να αποστέλλει στις 20 Μαρτίου 2026 εξαιρετικά επείγον έγγραφο προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το γραφείο του Πρωθυπουργού, ζητώντας την άμεση λήψη δέσμης μέτρων στήριξης για τον κτηνοτροφικό τομέα του νησιού.
Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής Λέσβου, ακολουθώντας τις οδηγίες της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, προχώρησε άμεσα στις προβλεπόμενες ενέργειες προστασίας, που περιλάμβαναν τη σφαγή του συνόλου των ζώων της μολυσμένης μονάδας, καθώς και περιορισμούς στη διακίνηση ζώντων ζώων, κρέατος και γάλακτος. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, τα μέτρα αυτά, παρότι κρίνονται αναγκαία από υγειονομικής πλευράς, έχουν ήδη προκαλέσει έντονη οικονομική πίεση στους παραγωγούς και δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας, της αγροδιατροφικής παραγωγής και συνολικά της τοπικής οικονομίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι, όπως αναφέρεται στο έγγραφο, εφαρμόζονται οριζόντιοι περιορισμοί χωρίς επαρκή διάκριση για προϊόντα που έχουν υποστεί πλήρη θερμική επεξεργασία. Κατά την Αντιπεριφέρεια, αυτή η πρακτική επιτείνει τις οικονομικές επιπτώσεις και δεν συνάδει με την ενωσιακή προσέγγιση που βασίζεται στην αξιολόγηση κινδύνου. Το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται ως κομβικό για την επιβίωση των τοπικών μεταποιητικών και γαλακτοκομικών επιχειρήσεων, που βλέπουν τη διάθεση των προϊόντων τους να περιορίζεται σημαντικά.
Αιτήματα για άμεσες αποζημιώσεις και ενίσχυση εισοδήματος
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, η Αντιπεριφέρεια Πρωτογενούς Τομέα ζητά την άμεση ενεργοποίηση δέσμης οικονομικών παρεμβάσεων, με πρώτο άξονα τις αποζημιώσεις και την εισοδηματική στήριξη των πληγέντων. Συγκεκριμένα, προτείνεται η άμεση και πλήρης αποζημίωση για την απώλεια ζωικού κεφαλαίου, ζωοτροφών και παραγωγής, καθώς και η ενίσχυση του εισοδήματος των πληγέντων κτηνοτρόφων για διάστημα τουλάχιστον 12 μηνών. Παράλληλα, τίθεται αίτημα για αποζημίωση του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην πραγματική τιμή αγοράς, καθώς και για κάλυψη του χαμένου εισοδήματος που προκαλείται από την καραντίνα και τους περιορισμούς στη διάθεση των προϊόντων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους κτηνοτρόφους που πλήττονται από την απαγόρευση βόσκησης, με την πρόταση να προβλέπει ειδική ενίσχυση που θα υπολογίζεται με βάση τόσο τον αριθμό των ζώων όσο και τις εκτάσεις μόνιμων βοσκοτόπων κάθε εκμετάλλευσης. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρείται να δοθεί πιο στοχευμένη στήριξη σε έναν από τους βασικότερους κρίκους της τοπικής παραγωγικής διαδικασίας.
Πάγωμα υποχρεώσεων και κάλυψη κόστους βιοασφάλειας
Το έγγραφο της Αντιπεριφέρειας δεν περιορίζεται στις άμεσες αποζημιώσεις, αλλά επεκτείνεται και στην ανάγκη μείωσης του λειτουργικού βάρους για παραγωγούς και επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται η πλήρης χρηματοδότηση από το κράτος όλων των μέτρων βιοασφάλειας, όπως επίσης και η κάλυψη του κόστους εμβολιασμών, εργαστηριακών εξετάσεων και υγειονομικών παρεμβάσεων. Η λογική είναι σαφής: το υγειονομικό κόστος δεν μπορεί να μετακυλιστεί σε μια ήδη πιεσμένη παραγωγική βάση που καλείται να ανταποκριθεί σε μια έκτακτη κρίση.
Παράλληλα, προτείνεται το πάγωμα των υποχρεώσεων προς τράπεζες, εφορία, ΕΦΚΑ και λοιπούς φορείς για όσο διάστημα διαρκούν τα περιοριστικά μέτρα, όπως και η απαλλαγή από τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις για το αντίστοιχο διάστημα. Στην ίδια κατεύθυνση, καταγράφεται και αίτημα για μέτρα κάλυψης της μισθοδοσίας των μεταποιητικών μονάδων, κατά το πρότυπο όσων ίσχυσαν κατά την περίοδο του κορωνοϊού, προκειμένου να αποτραπούν λουκέτα και απώλειες θέσεων εργασίας.
Η αγορά σε οριακό σημείο
Ξεχωριστό κεφάλαιο στο αίτημα της Αντιπεριφέρειας αποτελεί η ανάγκη διασφάλισης της ομαλής λειτουργίας της αγοράς. Σε αυτήν την κατεύθυνση, ζητείται άμεση παρέμβαση για τη στήριξη της τιμής του γάλακτος, αλλά και διασφάλιση της διάθεσης και εξαγωγής θερμικά επεξεργασμένων προϊόντων, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο. Η επισήμανση αυτή δείχνει ότι η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στην πρωτογενή παραγωγή, αλλά επηρεάζει συνολικά την αλυσίδα αξίας, από την κτηνοτροφική μονάδα έως τη μεταποίηση και την εμπορία.
Η αναφορά στον κίνδυνο κατάρρευσης της τοπικής παραγωγής δεν έχει μόνο θεωρητική διάσταση. Η κτηνοτροφία στη Λέσβο αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και συνδέεται άμεσα με την κοινωνική συνοχή, την απασχόληση και την παραμονή του πληθυσμού στην ύπαιθρο. Για τον λόγο αυτό, η οποιαδήποτε παρατεταμένη αδράνεια εκ μέρους της Πολιτείας θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις με μακροχρόνιο αποτύπωμα.
Ζητείται και σχέδιο ανασυγκρότησης
Πέρα από την έκτακτη διαχείριση της κρίσης, το έγγραφο θέτει και ζήτημα επόμενης ημέρας, με προτάσεις για ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα. Μεταξύ άλλων, ζητείται άμεση ενίσχυση για την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου των πληγέντων, εκπόνηση ειδικού επενδυτικού σχεδίου για την επανεκκίνηση των μονάδων και σύσταση Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής, η οποία θα αναλάβει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την ανασυγκρότηση του κτηνοτροφικού τομέα.
Στο ίδιο πλαίσιο, επανέρχεται με έμφαση και το πάγιο αίτημα για άμεση στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με μόνιμο προσωπικό. Πρόκειται για ένα αίτημα που, όπως τονίζεται, διατυπώνεται για πολλοστή φορά και αποκτά πλέον χαρακτήρα άμεσης προτεραιότητας, καθώς η επάρκεια των υπηρεσιών αυτών είναι κρίσιμη τόσο για την αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης όσο και για τη θωράκιση του νησιού απέναντι σε μελλοντικούς υγειονομικούς κινδύνους.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.