Στις αρμόδιες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) περνά πλέον η αρμοδιότητα για την υπογραφή των αποφάσεων θανάτωσης ζώων σε εκτροφές στις οποίες επιβεβαιώνεται κρούσμα αφθώδους πυρετού, μετά την επικαιροποίηση του σχεδίου έκτακτης ανάγκης από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ).
Η αλλαγή προβλέπεται στην υπ’ αριθμ. 236005 Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5582/15.09.2026 και τροποποιεί το υφιστάμενο σχέδιο αντιμετώπισης της νόσου. Με τη νέα διαδικασία, η έκδοση της σχετικής απόφασης δεν θα απαιτεί πλέον την υπογραφή του εκάστοτε Περιφερειάρχη, αλλά θα αποτελεί αρμοδιότητα της τοπικής κτηνιατρικής Αρχής.
Στόχος η αποφυγή καθυστερήσεων
Βασική επιδίωξη του ΥΠΑΑΤ είναι η συντόμευση του χρόνου που μεσολαβεί από την επιβεβαίωση ενός θετικού περιστατικού μέχρι την εφαρμογή των προβλεπόμενων υγειονομικών μέτρων.
Η αρμοδιότητα μεταφέρεται στις υπηρεσίες που διαθέτουν την επιστημονική ευθύνη για την αντιμετώπιση των ζωονόσων, παρακολουθούν την επιδημιολογική εικόνα κάθε περιοχής και βρίσκονται επιχειρησιακά στην πρώτη γραμμή σε περίπτωση εμφάνισης κρούσματος.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστεί η πιθανότητα διοικητικών καθυστερήσεων, ιδιαίτερα σε μία νόσο για την οποία η ταχύτητα αντίδρασης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα περιορισμού της εξάπλωσης.
Η αλλαγή δεν διαφοροποιεί την υποχρέωση εφαρμογής των προβλεπόμενων μέτρων όταν επιβεβαιώνεται εστία αφθώδους πυρετού, αλλά μεταβάλλει το διοικητικό επίπεδο στο οποίο λαμβάνεται η σχετική απόφαση. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει, έπειτα από επίσημη επιβεβαίωση νόσου κατηγορίας Α, τη θανάτωση των ευπαθών ζώων της προσβεβλημένης εκτροφής το συντομότερο δυνατό και υπό την εποπτεία επίσημων κτηνιάτρων, μαζί με σειρά μέτρων βιοασφάλειας και απολύμανσης.
Το κρούσμα στη Λέσβο και η νέα πραγματικότητα για την Ελλάδα
Η επικαιροποίηση του εθνικού σχεδιασμού πραγματοποιείται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική περίοδο για την κτηνοτροφία, καθώς μέσα στο 2026 ο αφθώδης πυρετός επανεμφανίστηκε στην Ελλάδα.
Στις 16 Μαρτίου 2026 η χώρα γνωστοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιωμένο κρούσμα στη Λέσβο, με το στέλεχος που ταυτοποιήθηκε να ανήκει στον ορότυπο SAT1. Ακολούθησε η άμεση εφαρμογή υγειονομικών μέτρων, με ζώνες προστασίας και επιτήρησης, περιορισμούς στις μετακινήσεις ευπαθών ζώων και ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης της νόσου.
Η εξέλιξη είχε ευρύτερες συνέπειες για το υγειονομικό καθεστώς της χώρας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (WOAH) ανέστειλε, με ισχύ από τις 15 Μαρτίου 2026, το καθεστώς της Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από αφθώδη πυρετό χωρίς εμβολιασμό, μετά την επίσημη γνωστοποίηση της εστίας στη Λέσβο.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε αρχικά στη λήψη προσωρινών μέτρων και στη συνέχεια εξέδωσε την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/820 για τα έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στην Ελλάδα. Η συγκεκριμένη πράξη εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ, έχοντας τροποποιηθεί στη διάρκεια του 2026, με την τελευταία διαθέσιμη ενοποιημένη έκδοσή της να φέρει ημερομηνία 28 Ιουλίου 2026.
Γιατί θεωρείται κρίσιμη η άμεση αντίδραση
Ο αφθώδης πυρετός συγκαταλέγεται στις πλέον μεταδοτικές ιογενείς ασθένειες των παραγωγικών ζώων. Προσβάλλει, μεταξύ άλλων, βοοειδή, χοίρους, πρόβατα και αίγες και μπορεί να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στην κτηνοτροφική παραγωγή, αλλά και σοβαρές επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές ζώων και ζωικών προϊόντων.
Ακριβώς λόγω της υψηλής μεταδοτικότητάς του, οι ευρωπαϊκοί κανόνες στηρίζονται στην ταχεία ανίχνευση, στην άμεση απομόνωση της εστίας, στη θανάτωση των ζώων όπου αυτό προβλέπεται, στην απολύμανση, στην ιχνηλάτηση πιθανών επαφών και στην επιβολή περιορισμών στις μετακινήσεις.
Ο αφθώδης πυρετός, πάντως, δεν θεωρείται απειλή για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με τον WOAH, η νόσος δεν μεταδίδεται εύκολα στον άνθρωπο και δεν χαρακτηρίζεται ως κίνδυνος για τη δημόσια υγεία. Το βασικό πρόβλημα αφορά την υγεία των ζώων, την κτηνοτροφική παραγωγή και τις σημαντικές οικονομικές και εμπορικές συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει μία επιζωοτία.
Ξεκαθαρίζουν οι αρμοδιότητες
Πέρα από την επιτάχυνση των διαδικασιών, η απόφαση του ΥΠΑΑΤ επιχειρεί να αποσαφηνίσει και την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ διοικητικών και κτηνιατρικών αρχών.
Μέχρι σήμερα, για την έκδοση απόφασης θανάτωσης ζώων σε θετική εκτροφή απαιτούνταν η υπογραφή του Περιφερειάρχη. Με την τροποποίηση, η ευθύνη περνά απευθείας στην αρμόδια ΔΑΟΚ, δηλαδή στην υπηρεσία που διαχειρίζεται επιχειρησιακά και επιστημονικά κάθε περιστατικό σε τοπικό επίπεδο.
Έτσι, μετά την εργαστηριακή επιβεβαίωση ενός κρούσματος και την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών, οι κτηνιατρικές Αρχές θα μπορούν να προχωρούν χωρίς την πρόσθετη διοικητική διαδικασία της υπογραφής από πολιτικό όργανο της Περιφέρειας.
Το ΥΠΑΑΤ επιδιώκει με την παρέμβαση αυτή να δημιουργήσει έναν ενιαίο μηχανισμό άμεσης αντίδρασης σε ολόκληρη τη χώρα, με σαφή κατανομή ευθυνών και μικρότερο χρόνο μεταξύ διάγνωσης και εφαρμογής των μέτρων.
Σε μία περίοδο κατά την οποία ο ορότυπος SAT1 έχει εμφανιστεί σε χώρες και περιοχές όπου δεν είχε καταγραφεί επί δεκαετίες, ο WOAH επισημαίνει διεθνώς τη σημασία της έγκαιρης ειδοποίησης, της ενισχυμένης επιτήρησης, της βιοασφάλειας και της άμεσης ενεργοποίησης των κτηνιατρικών μηχανισμών.
Η επικαιροποίηση του ελληνικού σχεδίου κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, επιχειρώντας να μειώσει τα διοικητικά στάδια σε μία διαδικασία στην οποία ακόμη και η καθυστέρηση λίγων ημερών μπορεί να δυσχεράνει σημαντικά τον περιορισμό μιας επιζωοτίας.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
