Το κλείσιμο του αεροδρομίου της Χίου αναδεικνύει ένα πρόβλημα που ξεπερνά τις τεχνικές δυσκολίες ενός έργου: την απουσία έγκαιρου, ολοκληρωμένου σχεδίου για τους κατοίκους και τον καθυστερημένο συντονισμό εκείνων που έχουν την ευθύνη να το εξασφαλίσουν.
Η αναστολή των τακτικών πτήσεων από τις 15 Νοεμβρίου 2026 έως τις 15 Μαρτίου 2027 έχει ανακοινωθεί. Στη σύσκεψη της 4ης Νοεμβρίου, μόλις έντεκα ημέρες πριν από την έναρξή της, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε για τη δημοσιοποίηση αναλυτικού χρονοδιαγράμματος και για παρεμβάσεις στις μετακινήσεις και στην υγειονομική κάλυψη.
Στις 6 Νοεμβρίου δημοσιοποιήθηκαν οι βασικές εργασίες, με προβλεπόμενη έναρξη στις 16 Νοεμβρίου και ολοκλήρωση στις 15 Μαρτίου 2027. Το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών αποφάσισε επίσης την προκήρυξη δύο γραμμών από την Αττική προς τα Μεστά, με προϋπόθεση την εξασφάλιση των απαιτούμενων πιστώσεων. Η απόφαση προκήρυξης, όμως, δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένα πρόσθετα δρομολόγια.
Αυτή η χρονική ακολουθία δείχνει την έλλειψη έγκαιρου και ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Κρίσιμες λύσεις για την καθημερινότητα ενός νησιού εξακολουθούν να οριστικοποιούνται ενώ η ημερομηνία διακοπής των πτήσεων πλησιάζει. Οι ενέργειες που ανακοινώθηκαν πρέπει να ολοκληρωθούν. Δεν αναιρούν, όμως, το ερώτημα γιατί ο αναγκαίος σχεδιασμός δεν είχε προηγηθεί.
Το σχέδιο για τέσσερις μήνες χωρίς τακτικές πτήσεις έπρεπε να συνοδεύει την απόφαση για το κλείσιμο του διαδρόμου.
Τα υπουργεία Υποδομών, Ναυτιλίας και Υγείας, η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, η Περιφέρεια και ο Δήμος όφειλαν να έχουν συντονιστεί εγκαίρως. Με κοινό προγραμματισμό, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και συγκεκριμένες απαντήσεις για τις μετακινήσεις των κατοίκων.
Ένας πολίτης πρέπει να γνωρίζει πώς θα ταξιδέψει, ποιες συνδέσεις θα υπάρχουν, πόσο θα κοστίζουν και πού θα απευθυνθεί εάν χρειάζεται ειδική μέριμνα. Η ανακοίνωση μιας σύσκεψης ή μιας πρόθεσης δεν αρκεί για να προγραμματίσει τη ζωή του. Οι διαμαρτυρίες των Χιωτών είναι εύλογες. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει στις ανησυχίες τους με συγκεκριμένες λύσεις και σεβασμό.
Το ίδιο έλλειμμα συντονισμού πρέπει να εξεταστεί και στην πορεία του ίδιου του έργου. Η σύμβαση για την επέκταση του διαδρόμου υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2021, με αρχική διάρκεια 32 μηνών και προβλεπόμενη ολοκλήρωση τον Αύγουστο του 2024. Ακολούθησε παράταση έως τον Δεκέμβριο του 2026. Περισσότερα από δύο χρόνια μετά την αρχική προθεσμία, η Χίος εξακολουθεί να περιμένει.
Η απόκλιση από τον αρχικό προγραμματισμό είναι πλέον τεράστια. Χρειάζεται δημόσια εξήγηση για το πώς προέκυψε, ποιες καθυστερήσεις οφείλονται στον ανάδοχο, ποιες στις αρμόδιες υπηρεσίες και ποιες στον συντονισμό των επιμέρους εργολαβιών. Χρειάζεται επίσης σαφής διάκριση ανάμεσα στην επανέναρξη των πτήσεων και στην ολοκλήρωση του συνόλου του έργου. Εδώ αναδεικνύεται η ευθύνη της κυβέρνησης για την εποπτεία του έργου και τον έλεγχο του αναδόχου. Στις 30 Οκτωβρίου, ο υφυπουργός Υποδομών δήλωσε στη Βουλή ότι είχε απαιτήσει από την εταιρεία την τήρηση του χρονοδιαγράμματος και είχε υπενθυμίσει τις προβλεπόμενες συμβατικές ρήτρες.
Οι δηλώσεις αυτές οφείλουν να συνοδεύονται από αποδείξεις αποτελεσματικής εποπτείας. Ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις έγιναν όταν χάνονταν οι προηγούμενες προθεσμίες; Ποια διορθωτικά μέτρα ζητήθηκαν και τι αποτέλεσμα είχαν; Πώς ελέγχονται σήμερα η στελέχωση του εργοταξίου, η επάρκεια των μέσων και η πρόοδος των εργασιών;
Η κυβέρνηση οφείλει να ασκεί ουσιαστική πίεση για την τήρηση των υποχρεώσεων του αναδόχου, να απομακρύνει τα διοικητικά εμπόδια που της αναλογούν και να εφαρμόζει τις προβλεπόμενες συνέπειες όταν διαπιστώνονται παραβάσεις. Η επανάληψη μιας διαβεβαίωσης δεν αποδεικνύει ότι το έργο βρίσκεται υπό έλεγχο.
Το κράτος έχει θεσμική συνέχεια. Το ίδιο ισχύει και για την ευθύνη του απέναντι στους πολίτες.
Οι υπουργοί, οι διοικήσεις και οι εκπρόσωποι των θεσμών μπορεί να αλλάζουν. Οι υποχρεώσεις του Δημοσίου παραμένουν. Όποιος αναλαμβάνει να εκπροσωπεί το κράτος αναλαμβάνει και τις εκκρεμότητες, τις δεσμεύσεις και τις συνέπειες των προηγούμενων αποφάσεών του. Η θεσμική συνέχεια απαιτεί αναγνώριση των ευθυνών και συνέπεια στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων. Δεν επιτρέπει σε κάθε αρμόδιο να αντιμετωπίζει τις καθυστερήσεις ως υπόθεση κάποιου άλλου.
Γι’ αυτό οι εκπρόσωποι της Πολιτείας οφείλουν να σταθούν απέναντι στους πολίτες της Χίου με ταπεινότητα. Να αναγνωρίσουν την πολυετή αναμονή και να ζητήσουν συγγνώμη για τις καθυστερήσεις στην επέκταση του αεροδρομίου. Να εξηγήσουν τι πήγε στραβά, ποιος είχε την ευθύνη και τι αλλάζει ώστε να τηρηθούν οι νέες δεσμεύσεις. Η συγγνώμη αποκτά περιεχόμενο όταν συνοδεύεται από διορθωτικές πράξεις: δημοσιοποιημένα ορόσημα, τακτικό έλεγχο της προόδου, σαφή ευθύνη συντονισμού και ένα εφαρμόσιμο σχέδιο εξυπηρέτησης των κατοίκων για όλη τη διάρκεια της διακοπής.
Η Χίος χρειάζεται να ολοκληρωθεί το αεροδρόμιό της και να εξασφαλιστούν οι μετακινήσεις των κατοίκων της σε όλη τη διάρκεια των εργασιών. Οι προθεσμίες του έργου έχουν ήδη πάρει παρατάσεις. Η ευθύνη απέναντι στους πολίτες δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Θέλουμε την «Ελλάδα 2.0» στην πράξη: ένα κράτος που σχεδιάζει εγκαίρως, συντονίζει τις υπηρεσίες του, τηρεί τις δεσμεύσεις του και σέβεται την καθημερινότητα των πολιτών. Σε αυτή την αλλαγή είμαστε με την κυβέρνηση και θέλουμε να πετύχει.
Δεν θα είμαστε, όμως, δίπλα της όταν επαναλαμβάνονται οι ίδιες καθυστερήσεις και οι πολίτες καλούνται να αρκεστούν σε αόριστες διαβεβαιώσεις, χωρίς σαφείς ευθύνες, προθεσμίες και αποτέλεσμα. Η στήριξή μας προϋποθέτει συνέπεια και λογοδοσία. Δεν σημαίνει ανοχή στον εμπαιγμό.
Θωμάς Κοσμίδης
Χρηματοοικονομικός Αναλυτής,
Υποψήφιος Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής ΕΚΠΑ
Οι ειδήσεις σήμερα Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
