Για τη σπουδαιότητα του βιβλίου «Η σφαγή της Χίου. Το Οθωμανικό κατάστιχο του 1825» και της επικείμενης παρουσίασής του από τον Φιλοπρόοδο Όμιλο Βροντάδου, μίλησε στον «Πολίτη» η ιστορικός Αθηνά Ζαχαρού-Λουτράρη, υπογραμμίζοντας τη μοναδική αξία του συγκεκριμένου τεκμηρίου για την κατανόηση της Χίου μετά το 1822.
«Το 1822, σε έναν τόπο γεμάτο από καμένα σπίτια, πτώματα, αίμα και συμφορά, ο Σουλτάνος έστειλε απογραφείς να καταγράψουν τι υπήρχε στην κατεστραμμένη Χίο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η απογραφή αυτή ολοκληρώθηκε το 1825, με το χειρόγραφο να αντιγράφεται στην Κωνσταντινούπολη και να καταλήγει τελικά στη Σόφια, όπου εντοπίστηκε δεκαετίες αργότερα. Το τεκμήριο ανέσυρε από τη λήθη ο Αναστάσιος Ιορδάνόγλου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συστηματική μελέτη του.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Αθηνά Ζαχαρού-Λουτράρη στη φύση της καταγραφής, η οποία δεν ήταν απλώς μία διοικητική διαδικασία, αλλά μία πλήρης αποτύπωση της κοινωνικής και οικονομικής ζωής που είχε αφανιστεί. «Ήταν καταγραφή των οικοδομημάτων, γιατί το οθωμανικό κράτος ενδιαφερόταν για την περιουσία, η οποία δημευόταν όταν μια περιοχή επαναστατούσε», σημείωσε.
Το κατάστιχο αριθμεί 854 σελίδες και περιλαμβάνει ονόματα ιδιοκτητών, αλλά και καταγραφές για εκκλησίες, φούρνους και καταστήματα, αποτυπώνοντας με εντυπωσιακή λεπτομέρεια τη δομή της πόλης και της κοινωνίας της Χίου.
Η ίδια χαρακτήρισε το έργο ως έναν «καθρέφτη» της Χίου μετά την καταστροφή, επισημαίνοντας ότι μέσα από αυτό μπορεί κανείς να ανασυνθέσει την εικόνα της πόλης. «Μπορούμε να δούμε τη Χίο μετά την καταστροφή, να μάθουμε τα ονόματα των κατοίκων, τα σπίτια, τους φούρνους, τους ανεμόμυλους, από τα ταμπάκικα μέχρι τη Μητρόπολη», ανέφερε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, καταγράφονται 58 συνοικίες, εκ των οποίων ελάχιστες μπορούν να ταυτιστούν με βεβαιότητα σήμερα, καθώς και 66 εκκλησίες, εκ των οποίων οι 18 ήταν αφιερωμένες στην Παναγία.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που αφορούν το μέγεθος της καταστροφής. «Από τις εκατοντάδες εκκλησίες σώθηκαν μόλις 72, ενώ οι υπόλοιπες καταστράφηκαν ή κάηκαν», τόνισε, αποδίδοντας με σαφήνεια την έκταση της ισοπέδωσης.
Ακόμη πιο συγκλονιστικά είναι τα δημογραφικά δεδομένα που προκύπτουν από το κατάστιχο. «Από τον πληθυσμό, μόλις το 1% παρέμεινε εν ζωή, το 41% ήταν νεκροί και το 58% αγνοούμενοι», σημείωσε, αναδεικνύοντας το ανθρώπινο κόστος της Σφαγής.
Παράλληλα, μέσα από τις εγγραφές προκύπτουν και στοιχεία για τα επαγγέλματα της εποχής, όπως 15 ράφτες, 5 γιατροί και 8 αρχιτέκτονες, τα οποία σκιαγραφούν την οικονομική δραστηριότητα πριν την καταστροφή.
Η Αθηνά Ζαχαρού-Λουτράρη δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στο έργο των επιστημόνων που επιμελήθηκαν την έκδοση, επισημαίνοντας τη δυσκολία της ανάγνωσης και ερμηνείας της αραβο-οθωμανικής γραφής. «Είναι ένα μοναδικό τεκμήριο και ένα βιβλίο άξιο να το δει κάθε Χιώτης, για να τιμήσει αυτούς που αφιέρωσαν χρόνια για να το μελετήσουν και να το οργανώσουν», υπογράμμισε.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
