Η πολιτική κρίση που βιώνει σήμερα η Γαλλία, με την αποδυνάμωση του Εμανουέλ Μακρόν και την άνοδο της Ακροδεξιάς, δεν αποτελεί αποκλειστικά γαλλικό φαινόμενο. Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης ευρωπαϊκής πραγματικότητας: της απομάκρυνσης της πολιτικής εξουσίας από τις σύγχρονες ανάγκες και τις αγωνίες των απλών ανθρώπων. Οι κυβερνήσεις σχεδιάζουν συχνά οικονομικά ορθές και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Αποτυγχάνουν όμως όταν τις εφαρμόζουν χωρίς κοινωνική ενσυναίσθηση, χωρίς ουσιαστικό διάλογο και χωρίς να εξηγούν πειστικά στους πολίτες το κόστος και τα οφέλη τους.
Το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» στη Γαλλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η αύξηση της φορολογίας στα καύσιμα μπορεί να εξυπηρετούσε περιβαλλοντικούς στόχους, δεν συνυπολόγιζε όμως επαρκώς την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών της επαρχίας, για τους οποίους το αυτοκίνητο αποτελεί αναγκαίο μέσο επιβίωσης. Η έλλειψη κοινωνικής ενσυναίσθησης συνέβαλε στην κοινωνική έκρηξη και στον κλονισμό της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την κυβέρνηση.
Η ίδια νοοτροπία διακρίνεται, δυστυχώς, και στη χώρα μας. Η πρόσφατη απόφαση για την τετράμηνη διακοπή των τακτικών αεροπορικών συνδέσεων της Χίου αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, οι εργασίες επέκτασης και αναβάθμισης επιβάλλουν την αναστολή λειτουργίας του διαδρόμου από το βράδυ της 15ης Νοεμβρίου 2026 έως τις 15 Μαρτίου 2027.
Η ανάγκη ολοκλήρωσης του έργου είναι αυτονόητη. Η ασφάλεια των πτήσεων είναι αδιαπραγμάτευτη. Η τετράμηνη διακοπή των τακτικών αεροπορικών συνδέσεων, όμως, επιβάλλει στην Πολιτεία την υποχρέωση να εξασφαλίσει αξιόπιστες εναλλακτικές μετακινήσεις. Πώς έχουν συνυπολογιστεί οι ανάγκες των κατοίκων της Χίου; Του ασθενούς που πρέπει να μεταβεί στην Αθήνα για θεραπεία; Του φοιτητή που θέλει να επιστρέψει στην οικογένειά του τα Χριστούγεννα; Του επαγγελματία που εξαρτάται από τις αεροπορικές συγκοινωνίες; Του ηλικιωμένου που δυσκολεύεται να ταξιδέψει με πλοίο μέσα στον χειμώνα;
Μια τόσο σοβαρή απόφαση για ένα ακριτικό νησί οφείλει να συνοδεύεται από ένα δημόσιο, συγκεκριμένο και αξιόπιστο σχέδιο εναλλακτικής εξυπηρέτησης των κατοίκων του. Η ανακοίνωση της τετράμηνης διακοπής μόλις έναν μήνα πριν από την έναρξή της δεν αρκεί. Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό ζήτημα της διακυβέρνησης: κατά πόσο ο τεχνικός σχεδιασμός ενσωματώνει εξαρχής τις κοινωνικές συνέπειες μιας απόφασης και προβλέπει πρακτικές λύσεις για όσους επηρεάζονται.
Η Χίος δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά ισοτιμία, σεβασμό και ουσιαστική μέριμνα για τις ανάγκες των κατοίκων της. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει την τήρηση του ανακοινωμένου χρονοδιαγράμματος, να δημοσιοποιήσει ενδιάμεσα ορόσημα και να ενημερώνει τακτικά για την πρόοδο των εργασιών. Παράλληλα, οφείλει να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο πρόσθετων ακτοπλοϊκών συνδέσεων, διευκόλυνσης των μετακινήσεων για λόγους υγείας και στήριξης της τοπικής οικονομίας.
Από το 2021 και έπειτα ακούσαμε πολλούς πανηγυρισμούς για το έργο του αεροδρομίου. Η Πολιτεία και οι εκπρόσωποί της, όμως, όφειλαν να αναγνωρίσουν τις καθυστερήσεις στην υλοποίησή του και να ζητήσουν με ταπεινότητα συγγνώμη από τους πολίτες. Δυστυχώς, κάποιοι μπέρδεψαν το καθήκον με τον ηρωισμό. Η περίπτωση της Χίου φωτίζει μια διάσταση της ευρύτερης ευρωπαϊκής κρίσης εμπιστοσύνης. Οι πολίτες δεν απορρίπτουν κατ’ ανάγκην τις μεταρρυθμίσεις. Απορρίπτουν την αδιαφορία, την αλαζονεία και την αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους.
Η αρχαία τραγωδία, με τις έννοιες της άτης, της ύβρεως, της νέμεσης και της τίσης, προσφέρει μια διαχρονική προειδοποίηση για τις συνέπειες της αλαζονείας και της απώλειας του μέτρου. Όσοι ασκούν εξουσία οφείλουν να την έχουν διαρκώς κατά νου. Η Δημοκρατία αποδυναμώνεται όταν οι κυβερνήσεις παύουν να ακούν τους πολίτες. Πώς μπορεί μια κυβέρνηση να ζητά την εμπιστοσύνη τους, όταν με τις αποφάσεις της τη διαβρώνει; Η εμπιστοσύνη δεν απαιτείται ούτε αποκαθίσταται με εξαγγελίες. Κερδίζεται με σεβασμό, κοινωνική ευαισθησία, λογοδοσία και αποτελεσματικότητα.
Υ.Γ. Άτη είναι η τύφλωση του νου που οδηγεί σε καταστροφικές επιλογές. Ύβρις είναι η αλαζονική συμπεριφορά που παραβιάζει το μέτρο και τα όρια. Νέμεσις είναι η θεϊκή αγανάκτηση απέναντι στην αδικία και την υπέρβαση των ορίων. Τίσις είναι η τιμωρία ή η ανταπόδοση.
Θωμάς Κοσμίδης
Χρηματοοικονομικός Αναλυτής,
Υποψήφιος Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής ΕΚΠΑ
Οι ειδήσεις σήμερα Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.