Πώς δοκιμάζει ένα μικρό παιδί την Π.Ο.Π θρούμπα Χίου

"Ινα μη ο  καψάκης τοῦ ἐλαίου  ἐλαττονήσει"

Γ΄ Βασιλειών 17:14

Το καλύτερο δώρο για τον υπερήλικο πατέρα μου στην Αθήνα είναι ένα κιλό ανάλατες, φρέσκιες θρούμπες από την Χίο, ειδικά οι πρώιμες του Οκτώβρη. Κάθε χρόνο κελεύω, τέτοια εποχή,  μαθητές από την πατρίδα της θρούμπας, τα Μεστά, για να αγοράσω «κουρμάδες» και θέλω να  είμαι ο πρώτος  πελάτης της σεζόν. Και κάθε χρόνο εννοώ να προτείνω μια τιμή 20% υψηλότερη από αυτή που έχουν οι θρούμπες- αν κατορθώσουν να βρουν τον δρόμο για τα μανάβικα της Χώρας. Μόνο φέτος έκανα λάθος! Είπα στο πανέξυπνο Μεστουσάκι ότι «πληρώνω με το είκοσι» αλλά αυτό το  προϊόν διαμορφώνει την τιμή του, όπως όλα τα πολύτιμα αγαθά από την σπάνι: «Κύριε Κώστα- άκουσα στο τηλέφωνο μια διστακτική, ίσως ικετευτική φωνή- ο άνδρας μου μού είπε ότι ξεκίνησε φέτος  η διάθεση με 22 ευρώ το κιλό». Έσπευσα να αγοράσω όλο το απόθεμά τους, σχεδόν  τρία κιλά, γιατί πραγματικά «Κύριος οίδε» αν ξαναφανούνε και ήθελα να καλοπιάσω και την πεθερά μου που τις λατρεύει τα χειμωνιάτικα πρωινά μαζί με μια φασκομηλιά. « Όλοι οι ηλικιωμένοι Χιώτες εκτιμούν τη θρούμπα όπως ενθουσιάστηκαν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι όταν την  πρωτοδοκίμασαν σε φεστιβάλ γαστρονομίας στην Λέσβο και σχολίασαν πόσο μοντέρνα  είναι αυτή η αρχαία ποικιλία ελιάς, κατορθώνοντας να μην έχει αλάτι όταν όλες οι άλλες ελιές είναι βόμβες νατρίου...»  με ενημέρωσε τηλεφωνικά ένας Καμπούσης Connoisseur, ειδήμων στην χιώτικη ελιά και ιδρυτής της σελίδας «Θρούμπα Χίου, ένας κρυμμένος «θησαυρός» στο Facebook. Kαι οι δυο στην τηλεφωνική επικοινωνία  προβληματιστήκαμε αν η φετινή χρονιά θα εξακολουθήσει την πτωτική πορεία της περίφημης ελιάς. Ο Χιώτης επιχειρηματίας αλλά και ελαιοκαλλιεργητής δείχνει να εμπιστεύεται τους μεγάλους ελαιώνες του Χιώτικου νότου αλλά τον προειδοποίησα ότι ο παραθαλάσσιος ελαιώνας των Κάτω Φανών που πέρυσι ήταν παραγωγικότατος και  «έσωσε την παρτίδα» φέτος δεν έχει ούτε μια ελιά. Αλλά και πέρυσι ακόμα, ο Ολυμπούσης ναυτικός, ο Γ. Φάκαρης, από τους γερούς ελαιοπαραγωγούς των Κάτω Φανών, μου διεκτραγωδούσε πως εκεί που παλιά μάζευε διακόσια κιλά θρούμπες πέρυσι μάζεψε μόλις ένα καφασάκι.

Κάποτε, όχι πολύ παλιά, θυμάμαι η Χιώτικη θρούμπα να κατακλύζει τα καταστήματα χοντρικής πώλησης ελιών στην οδό Αθηνάς και εποχούμενος να πρωτοδοκιμάζω. Βουτούσε ο έμπορας  την κουτάλα στο βαρέλι με την άλμη και μαζί με τις θρούμπες ψάρευε και τα κλωνάρια από τους αγριόσκινους που τις αρωμάτιζαν. Ήταν το 1994, η χρονιά που η Εφημερίδα της Κυβέρνησης ανάρτησε τον κατάλογο με τα πρώτα ΠΟΠ ελληνικά αγροτικά προϊόντα-μεταξύ αυτών και η περιώνυμη χιώτικη θρούμπα. Η  παραγωγή της μέχρι τότε ήταν πάνω από 200 τόνους, μέχρι τουλάχιστον το 2004, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία Του Υπουργείου Γεωργίας, δεν έπεφτε κάτω από τους 180 τόνους με τους  εν δυνάμει παραγωγούς του προϊόντος να αναγράφονται σε περίπου 4.000. Ωστόσο το προϊόν ουδέποτε τυποποιήθηκε αλλά ούτε και συσκευάσθηκε και εντέλει δεν διακινήθηκε υπό τη σήμανση ΠΟΠ. Αντίθετα, σήμερα καταναλώνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου εντός της Χίου. Στην περίπτωση του συγκεκριμένου προϊόντος η σήμανση ΠΟΠ δεν προσφέρει τίποτα στους παραγωγούς της, από τη στιγμή που ούτε χρησιμοποιείται για τη διακίνηση του προϊόντος αλλά ούτε και τους προσφέρει οικονομικά ή άλλα οφέλη. Η αλήθεια είναι ότι εκτός από τη θρούμπα πολλά άλλα αγροτικά  προϊόντα, παρότι όντως πιστοποιημένα ως ΠΟΠ και ΠΓΕ, δεν τυποποιούνται καθόλου, γεγονός που υποδεικνύει σφάλματα στο σχεδιασμό της πολιτικής με αποτέλεσμα να φαίνεται ότι κάποια από αυτά υπάρχουν μόνο «στα χαρτιά».

Aς μη έχουν παράπονο όμως οι Χιώτες! Κυρίως επειδή ήταν οι μόνοι - μαζί με τους πανταχού παρόντες Κρητικούς του Αμαρίου/Αμπαδιάς Ρεθύμνου που κινήθηκαν στις Βρυξέλλες για την κατοχύρωση της Θρούμπας τους. Το κατάφεραν και οι Θασίτες αλλά η ελιά που παράγεται στη Θάσο και ονομάζεται «θρούμπα Θάσου» δεν ωριμάζει πάνω στο δέντρο και είναι άλλη ποικιλία ελιάς. Η Χιώτικη «Χαμάδα» (επειδή οι καρποί πέφτουν στο έδαφος (χαμαί) όταν ωριμάσουν πλήρως και «Κουρμαδοελιά» λόγω της ομοιότητας με τον χουρμά), όπως η Ναξιώτικη «ασκούδα», (λόγω του φουσκωτού/ασκοειδούς σχήματος πριν σταφιδιάσει), ολόιδια στη γεύση με τη χιώτικη όπως σθεναρά υποστηρίζει ο πατέρας μου, όπως η σταφιδοελιά της Σάμου και της Ικαρίας, όπως η «χονδρολιά» του Ρέθυμνου είναι η ίδια ποικιλία! Είναι δέντρα  μεγάλης ανάπτυξης που φτάνουν κάποτε τα δέκα μέτρα ύψος, ορθόκλαδα, με πυκνό φύλλωμα, με καρπούς  κυλινδροκωνικούς με ελαφρά κυρτότητα (θηλή) και βάρος 2,5 έως 4 γραμμάρια που συγκομίζονται τον Νοέμβριο – Δεκέμβριο. Θεωρείται ως η αρχαιότερη ποικιλία Ελιάς στην λεκάνη της Μεσογείου. Στην Κρήτη και στη Χίο υπάρχουν ακόμη μνημειακά δέντρα τεραστίων διαστάσεων -στα Βασιλικά της Καλλιμασιάς έχουμε την υπεραιωνόβια ελιά του Λιβεράνι. Ο Νικολό Κουλτρέρα, επιστήμονας του Institute of Biosciences and Bio-resources (IBBR) στην Ιταλία έγραψε για αυτή την ποικιλία, με πολύ διαφορετικούς καρπούς, πυρήνες και φύλλα από την θασίτικη :

«Οι Φοίνικες έφεραν αυτό το ελαιόδεντρο  στα νησιά του Αιγαίου, τις Κυκλάδες και την Κρήτη, όπου υπήρχε ήδη από το 2500 π.Χ.  Αυτές οι μνημειακές ελιές θεωρούνται ως το σύμβολο της περιοχής της Μεσογείου λόγω της σημαντικής οικολογικής, οικονομικής και πολιτιστικής σημασίας τους, αναγνωρίζοντας το αρχαίο τοπίο και τη γαλήνη από γενιά σε γενιά»

Χρειάστηκε απίστευτος μόχθος για τις θρουμπολιές από τον Πέτασο και τη Μερικούντα μέχρι την Αποθήκα των Μεστών. Ο Αρχιμανδρίτης Ιωάννης Γκιάλας στο παλαιό βιβλίο «Τα Μεστά της Χίου, ιστορικά-λαογραφικά» περιγράφει την σκληρή διαδικασία:

“Παρά πέρα είναι το «γύρισμα»: Ένα μεγάλο τοιχογύρι, που το πήρε ο ίδιος, ο παππούς ή ο πατέρας, βουνό χέρσο και άγονο. Το ετοιχογύρισε, το ξυλοκόπησε και εκαθάρισε με προσοχή τις αγριελιές, τις αγριοκερατιές, τις αγριαχλαδιές. Επειδή το έδαφος είναι κατωφερικό, το εχώρισε σε σκάλες για να συγκρατούν το χώμα από τον νεροσυρμό και ήρχισε το χερσοδούλεμα…

Να τώρα! Εδώ υψώνεται η αρχική αγριελιά σε υπερήφανη, ευλογημένη, καρποφόρο ήμερη ελιά, που όλο φουντώνει, ρίχνοντας τα κλαδιά της και τα κλωνάρια της υψηλά, γύρω, πυκνά, σε πλούσια σκιά για να δεχθεί και ν’ ανακουφίσει τους κουρασμένους από τη δουλειά και το λιοπύρι δουλευτάδες και στρατοκόπους, που θα ζητήσουν τη δροσιά της στο καταμεσήμερο του θέρους.»

Σε άλλες περιοχές των Μεσογειακών ακτών, αυτή η ποικιλία ελιάς που εξάπλωσαν οι ταξιδευτές Φοίνικες δοξάζεται: το φαινόμενο της φυσικής  εκπίκρανσης του καρπού πάνω στο δέντρο δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο της Ελλάδας. Συναντάται, υπό αυτή την ποικιλία, σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου, από την Ιταλία και την Ισπανία έως τη Γαλλία και τη Βόρεια Αφρική. Στην Ισπανική Ανδαλουσία η ποικιλία Picudo αποκαλείται τοπικά και «Pajarero» (δηλαδή «πουλοπιάστρα»). Ο λόγος είναι ότι όταν ο καρπός ωριμάσει πλήρως πάνω στο δέντρο, χάνει εντελώς την πικράδα του και γίνεται τόσο γλυκός, που τα πουλιά τσιμπολογούν μανιωδώς τις ελιές κατευθείαν από τα κλαδιά. Στην Γαλλική Κορσική και την περιοχή της Νίκαιας, οι ελιές συλλέγονται παραδοσιακά αφού πέσουν από το δέντρο σε ειδικά δίχτυα, έχοντας ωριμάσει πλήρως (olives noires piquées). Στις οασικές και νησιωτικές περιοχές της Τυνησίας (όπως το νησί Τζέρμπα), η έντονη ηλιοφάνεια και το ξηρό κλίμα επιτρέπουν στους καρπούς ορισμένων τοπικών υπο-ποικιλιών της Chemlali να αποξηραίνονται και να χάνουν την πικράδα τους κατευθείαν πάνω στα δέντρα. Οι ντόπιοι τις αποκαλούν «σταφιδιασμένες ελιές της όασης»

Είναι μια καλά κρυμμένη προκατάληψη ότι η καλύτερη ποιότητα χιώτικης θρούμπας βρίσκεται στη νότια Χίο-με  πολλούς Πυργούσους και Ολυμπούσιους να βγάζουν πρωταθλήτρια γεύσης την ελιά Κάτω Φανών. Προσωπικά διαφωνώ! Έχω δοκιμάσει καταπληκτικές βορειοχωρούσικες «κουρμάδες» αλλά εδώ εμφιλοχωρεί μια ισχυρή πεποίθηση- βαθιά πολιτική- κληρονομημένη από τους πρωτεργάτες της Ευρωπαϊκής ενοποίησης. Όταν πρωτοσχεδίασαν την έννοια του Π.Ο.Π, ο πρώτος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) για τις γεωγραφικές ενδείξεις  έγραφε: «η προώθηση προϊόντων που έχουν γεωγραφικά χαρακτηριστικά θα μπορούσε να ωφελήσει σημαντικά την αγροτική οικονομία, ιδίως τις μειονεκτικές ή απομακρυσμένες περιοχές, βελτιώνοντας τα εισοδήματα των αγροτών και διατηρώντας τον αγροτικό πληθυσμό σε αυτές τις περιοχές» (Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΟΚ), Παραπομπή 1992.  Οι κανονισμοί της ΕΕ ορίζουν σαφώς ότι «η λειτουργία συστημάτων ποιότητας για τους παραγωγούς μπορεί να ωφελήσει την αγροτική οικονομία, ιδίως σε περιοχές όπου ο γεωργικός τομέας αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος της οικονομίας και το κόστος παραγωγής είναι υψηλό» (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, Παραπομπή 2012, §4) Σε πολλές περιπτώσεις, όπως στην θρούμπα της Βόρειας Χίου,  τα προϊόντα αυτά παράγονται σε παραδοσιακές, μικρής κλίμακας εκμεταλλεύσεις, με παραδοσιακούς τρόπους, σε εύθραυστες/ περιθωριοποιημένες κοινότητες της αγροτικής υπαίθρου και σε παραδοσιακά τοπία. Έτσι, η αυξανόμενη ζήτηση για αυτά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διατήρηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής, των πληθυσμών της βαθιάς περιφέρειας. Γιατί, τελικά, το φαινόμενο των «χωριών-φαντασμάτων» από τη Βόρεια Χίο μέχρι τα Απέννινα όρη της διπλανής Ιταλίας, αντιμετωπίζεται με συγκεκριμένες πολιτικές που αποσκοπούν στην επιβράδυνση της δημογραφικής παρακμής μέσω προσεγγίσεων που «δεν τις περιμένουμε από τον Μωυσή», όπως θα έλεγε η αείμνηστη Πυργούσενα κυρα-Ρήνη Κούγιαβλου αλλά είναι   “bottom-up”, ένα σχέδιο στο οποίο η αναπτυξιακή στρατηγική μιας περιοχής διαμορφώνεται από τους ίδιους τους τοπικούς φορείς, τις κοινότητες και τους πολίτες, περήφανους για το τι παράγει ο τόπος τους, αντί να επιβάλλεται κεντρικά από μια κυβέρνηση.

Οι Χιώτες, χάρη στην ισχυρή επιχειρηματικότητά τους,  τον βασικό ρόλο της εμπλοκής και την συνεργασία των τοπικών φορέων κατόρθωσαν σε ανύποπτο χρόνο, δρώντας συστηματικά και εχέμυθα να βάλουν στον ευρωπαϊκό χάρτη την θρούμπα Χίου ενώ άλλες περιοχές με παρόμοια ή μεγαλύτερη παραγωγή (Σάμος, Νάξος) και ισάξια ποιότητα ούτε καν προσπάθησαν.  Στοιχεία για το μαύρο κουτί των συλλογικών προσπαθειών για την καταχώριση των Γεωγραφικών Ενδείξεων (βλέπε το άρθρο: Insights into the black box of collective efforts for the registration of Geographical Indications, 2016, XF Quiñones-Ruiz et al) υποδεικνύουν ότι τέτοιες συλλογικές προσπάθειες που καταβάλλονται από τους παραγωγούς και τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς  και τα προκύπτοντα συλλογικά αποτελέσματα επηρεάζονται από τα θεσμικά πλαίσια, το μέγεθος της ομάδας και την ετερογένεια, καθώς και από την εκ των προτέρων οργανωτική ευρωστία. Στην περίπτωση της Χίου οι κρίσιμοι παράγοντες ήταν η τεχνογνωσία που κόμιζε η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών τότε, μια  καθιερωμένη προϋπάρχουσα οργάνωση παραγωγών που είχε εγκαθιδρύσει ένα ιστορικό μονοπάτι  πατρονίας των τοπικών δημόσιων αρχών κατά τη διαδικασία καταχώρισης του σήματος ΠΟΠ. Η συμπερίληψη της θρούμπας Χίου μαζί με το «θωρηκτό» της μονοπωλιακής μαστίχας επαληθεύει μια σειρά από μελέτες που υποστηρίζουν ότι η συγκέντρωση Π.Ο.Π σε ένα γεωγραφικό διαμέρισμα δεν είναι απλώς συνέπεια των φυσικών και κλιματικών συνθηκών. Αντίθετα, τονίζουν τη σημασία μιας συγκεκριμένης πολιτικής εξουσίας, μιας ισχυρής επιχειρηματικότητας και  τον βασικό ρόλο της εμπλοκής και της συνεργασίας των τοπικών φορέων.  Η παραπάνω «ενάρετη» ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών που διαθέτουν Π.Ο.Π αγροτικά προϊόντα, θα όφειλε, ιδανικά, να καταλήγει σε αλλαγές στον πληθυσμό και στις οικονομικές δομές με την σταδιακή μετάβαση των αγροτικών οικονομιών προς τομείς υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, συγκεκριμένα, καταγράφοντας  αλλαγές στα μερίδια της αγροτικής και μη αγροτικής απασχόλησης. Το βλέπουμε στο Πυργί με την ανάδυση τουριστικών καταστημάτων, με την έκρηξη των ανακαινίσεων και των επενδύσεων για ενοικιαζόμενα Airbnb, με την αύξηση των επιχειρήσεων στην εστίαση, την μεταποίηση της μαστίχας σε καλλυντικά προϊόντα.

Η πιο αξιοσημείωτη κριτική που ασκείται στα ευρωπαϊκά Π.Ο.Π αγροτικά προϊόντα είναι ότι η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση είναι ακόμα περιορισμένη, με εξαίρεση την Ιταλία και την Γαλλία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι περιβαλλοντικές ανησυχίες δεν λαμβάνονται υπόψη σε μεγάλο βαθμό στις προδιαγραφές προϊόντος. Μάλιστα, προκύπτουν περισσότερο από την ανάγκη επίτευξης συγκεκριμένων «γκουρμέ» ιδιοτήτων  παρά από οποιοδήποτε άμεσο ενδιαφέρον για το περιβάλλον. Στις χώρες που προαναφέραμε κάποιοι παραγωγοί αναγνωρίζουν ότι οι εδαφικές ιδιαιτερότητες είναι εξαιρετικά σημαντικές για τη διαμόρφωση της ποιότητας του προϊόντος και, κατά συνέπεια, δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στις θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Επιπλέον, η ανάλυση δεδομένων δείχνει μια «πρασινοποίηση» των Προδιαγραφών Προϊόντων με την πάροδο του χρόνου, η οποία καταδεικνύει μια τάση προς μια πιο ολοκληρωμένη αντίληψη των τυπικών προϊόντων και των ΓΕ, που σχετίζεται όχι μόνο με τα οργανοληπτικά και ηδονιστικά χαρακτηριστικά, αλλά και με τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά. Για παράδειγμα, ελάχιστο ενδιαφέρον υπάρχει, προκειμένου για τις ελληνικές επιτραπέζιες ελιές όπως η θρούμπα Χίου, αν ο παραγωγός χρησιμοποιεί χημική ζιζανιοκτονία, αν διαχειρίζεται αειφόρα τους πόρους του εδάφους και του νερού, αν οι τεχνικές συγκομιδής και λίπανσης συνιστούν ορθές καλλιεργητικές πρακτικές. Αλλά, ας μην προτρέχουμε..! Το πιο επείγον στον Χιώτικο νότο  είναι να μην ξεριζώνονται οι αιωνόβιες κουρμαδοελιές για να φυτευτούν στη θέση τους μαστιχοδενδρύλλια από κυνικούς επιχειρηματίες που δηλώνουν σήμερα ότι «όσες ελιές κληρονόμησα από την πεθερά θα τις ξεπατώσω όλες, δεν θα μείνει ούτε μία!», όπως μου δήλωνε με καμάρι ένας κοτσονάτος γαιοκτήμονας, με πολλές αγορές ετησίως χωραφιών ομογενών και «Αθηναίων». Και θα υπάρχουν οι ελιές όσο υπάρχει ζήτηση, όσο οι καταναλωτές και μάλιστα οι εκκολαπτόμενοι μαθαίνουν να εκτιμούν αυτόν τον διατροφικό θησαυρό.

Για τον παραπάνω λόγο σχεδιάσαμε στο εργαστήριο δεξιοτήτων «ΕΥ ΖΗΝ», που εδώ και λίγα χρόνια εφαρμόζεται στα ελληνικά δημόσια σχολεία, ένα πρόγραμμα για την έκθεση των παιδιών στην κουλτούρα της Χιώτικης ελιάς. Η ανάδειξη της Θρούμπας Χίου ΠΟΠ στους μαθητές ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία για βιωματική, διαθεματική και αισθητηριακή μάθηση καθώς τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα μέσα από τις αισθήσεις, το παιχνίδι, την παρατήρηση και την τοπική ιστορία.

Πριν μπούμε σε θεωρίες, αφήσαμε τα παιδιά να γνωρίσουν τον καρπό βιωματικά: Δώσαμε στα παιδιά να αγγίξουν και να συγκρίνουν μια λεία ελιά  με τη «σταφιδιασμένη» υφή της θρούμπας. Παρατηρήσαμε τις ρυτίδες του καρπού και το σκούρο χρώμα της. Κάναμε μια μικρή γευσιγνωσία με πολύ ελπιδοφόρα αποτελέσματα. Εξηγήσαμε γιατί δεν είναι πικρή, παρόλο που δεν μπήκε σε χημικά ή πολύ νερό, αλλά «γλύκανε μόνη της πάνω στο δέντρο». Τους μιλήσαμε για το «μυστικό της χαμάδας», αφηγούμενοι στα παιδιά μια απλή ιστορία: «Όλες οι ελιές όταν πέφτουν από το δέντρο πικρίζουν, αλλά η δική μας η Χαμάδα στη Χίο έχει ένα μυστικό: περιμένει τον ήλιο και τον αέρα του νησιού μας να τη χαϊδέψουν, κι όταν ωριμάσει, γίνεται γλυκιά σαν κουρμάς!». Αποπειραθήκαμε να επεξηγήσουμε την έννοια του Π.Ο.Π. (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) σαν ένα «παράσημο» ή «χρυσό μετάλλιο» που έδωσε η Ευρώπη στη Χίο, επειδή αυτό το προϊόν φτιάχνεται μόνο εδώ με αυτόν τον μοναδικό τρόπο. Φέραμε στην τάξη κλαδιά με φρέσκες ώριμες θρούμπες (Χαμάδες) από το δέντρο και δώσαμε στα παιδιά μικρά γυάλινα βάζα.

Αποπειραθήκαμε, με βάση τις αφηγήσεις της παραπάνω πληροφορήτριάς μας κυρα-Ρήνης Κούγιαβλου, να βάλουμε τα παιδιά να φανταστούν τον κόσμο της ελαιοσυγκομιδής ιστορικά στη Μεσόγειο πριν από τη χρήση διχτυών που βασιζόταν στη σταδιακή περισυλλογή των καρπών από το έδαφος, αποτελώντας μια πολύ επίπονη, χειρωνακτική εργασία. Επειδή όμως η θρούμπα δεν ραβδίζεται έντονα όπως οι άλλες ελιές για να μη τραυματιστεί ο ευαίσθητος, σταφιδιασμένος καρπός της, η διαδικασία ήταν πολύ φιλική στο δέντρο που έβγαινε αλώβητο από το λιομάζωμα.

 Στα εικαστικά η ζωγραφική με θέμα το «Λιομάζωμα στη Χίο» απέδωσε θαυμάσια καλλιτεχνικά αποτελέσματα. Και στο τέλος, εκτός από το βαζάκι με τις ελιές πήρανε σπίτι και ένα μπουκαλάκι αγουρέλαιο, εκτός από θρούμπες. Γιατί η ποικιλία βγάζει ένα, όπως λένε κάποιοι επαΐοντες  Πυργούσιοι, άφθαστο γλυκό λάδι, με αποδόσεις κορωνέικης.

Στο υπερσύγχρονο ελαιοτριβείο  τoυ Ραφαήλ Κοίλη, με το εξαίσιο «μπαλκόνι» στη βαθυπράσινη «θάλασσα» των ελαιοδέντρων κάτω από τον  Άη Γιώργη τον Συκούση μέχρι το φράγμα, οι ταινίες παίρνουν από τα μάτια σου τις ελιές «από κορμούς σαν τις ρυτίδες των γονιών μας» όπως λέει ο Σεφέρης, και τις κρύβουν στον λαβύρινθο των αυτοματισμών. Όμως, αυτό που στο τέλος βγαίνει στο φως, είναι το πρασινοχρυσαφί, φρέσκο, λάδι, ίδιο και απαράλλαχτο με χίλια, δυο χιλιάδες, τρεις χιλιάδες χρόνια πριν, που διεγείρει στο νου σου την προσμονή για μια «καψάλα» – καψαλισμένο στη φωτιά ψωμί, βαπτισμένο στο καινούργιο λάδι – για το καλό. Λιομάζεμα και συλλογή θρούμπας, ενιαύσιοι συναγερμοί της νησιώτικης συνθήκης που ζει αρμονικά με τη φύση, που παράγει πραγματική και όχι εικονική ζωή και προσδοκούμε να παραμείνει ανθεκτική.

Οι ειδήσεις σήμερα Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.