Κοινωνία

29/10/12 12:10

τελ. ενημ.: 29/10/12 12:10

Κ. Γανιάρης: Απόψεις για την Αιγαία Ζεύξη

Υπό τις παρούσες τεχνικοοικονομικές συνθήκες, η εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας φαίνεται ότι αποτελεί διεθνώς την πρωταρχική εναλλακτική επιλογή στον τομέα της εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
 
Με βάση και τις αντιδράσεις που έχουν μέχρι σήμερα καταγραφεί διεθνώς, οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από την εγκατάσταση και τη λειτουργία των αιολικών σταθμών εντοπίζονται κυρίως στην αλλοίωση που θεωρείται ότι προκαλούν στο φυσικό τοπίο. Το μέγεθος και η σοβαρότητα της αλλοίωσης αυτής εξαρτώνται κυρίως από τον συνολικό αριθμό και τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των ανεμογεννητριών αφενός και αφετέρου από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την φυσιογνωμία του φυσικού περιβάλλοντος στις θέσεις εγκατάστασης των αιολικών σταθμών.
 
Ειδικά στα νησιά του Αιγαίου, το φυσικό τοπίο τυχαίνει, εκτός των άλλων, να αποτελεί ταυτόχρονα και σπουδαίο οικονομικό κεφάλαιο, αφού η τουριστική ανάπτυξη των νησιών αυτών βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία του νησιωτικού τοπίου. Είναι επομένως εύλογο ότι για την όποια αλλοίωση πιστεύεται ή και αναμένεται ότι θα προκληθεί στη φυσιογνωμία του νησιωτικού τοπίου λόγω της εγκατάστασης ενός σημαντικού αριθμού ανεμογεννητριών, θα πρέπει να υπάρξει, ως αντιστάθμισμα, αντίστοιχο οικονομικό όφελος για τις νησιωτικές κοινωνίες. Σύμφωνα πάντως και με τα στοιχεία που παρατίθενται στην Μ.Π.Ε., το οικονομικό όφελος που προκύπτει για τις τοπικές κοινωνίες των νησιών φαίνεται να είναι ασήμαντο, με βάση κυρίως τον συνολικό αριθμό των μόνιμων θέσεων εργασίας που θα υπάρξουν κατά την διάρκεια της λειτουργίας του έργου καθώς και με βάση το συνολικό ύψος των αντισταθμιστικών οφελών για τους Δήμους και τους οικιακούς καταναλωτές των περιοχών εγκατάστασης των αιολικών πάρκων.
 
Ωστόσο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι με την υλοποίηση του εν λόγω έργου, δίνεται ενδεχομένως η ευκαιρία και μιας εναλλακτικής μορφής οικονομικής ανάπτυξης των νησιών, που θα συνδεθούν ηλεκτρικά με τον ηπειρωτικό κορμό της χώρας, στον τομέα της παραγωγής και εξαγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολική, ηλιακή, γεωθερμία, βιομάζα). Δημιουργούνται δηλαδή οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και εταιρειών υποστήριξης των επιχειρήσεων αυτών (μελετητικά γραφεία, επιχειρήσεις εγκατάστασης και συντήρησης μηχανολογικού εξοπλισμού κλπ).
 
Προκειμένου να επιτευχθεί τελικά μια ευνοϊκή σχέση ανάμεσα στο όποιο αναμενόμενο (περιβαλλοντικό) κόστος και στο όποιο προσδοκώμενο (οικονομικό και περιβαλλοντικό) όφελος, τέτοια που να καθιστά το εν λόγω έργο αποδεκτό από τις νησιωτικές κοινωνίες, θα πρέπει να υπάρξει ειλικρινής και ουσιαστική διαπραγμάτευση της τοπικής κοινωνίας (δηλαδή των εκπροσώπων των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού) με τον Φορέα κατασκευής του έργου πρωτίστως και δευτερευόντως με τους Φορείς που σχετίζονται άμεσα με την υλοποίηση του έργου (Ρ.Α.Ε., Διαχειριστής Συστήματος).
 
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Με βάση τα παραπάνω και με στόχο να υπάρξει αξιόλογο (οικονομικό και περιβαλλοντικό) όφελος για τις τοπικές νησιωτικές κοινωνίες με την ευκαιρία της συζήτησης της ΜΠΕ  του έργου, προτείνονται τα εξής:
1. Να υπάρξει δέσμευση εκ μέρους του Φορέα του έργου για σημαντική αύξηση των αντισταθμιστικών οφελών, ειδικά αυτών που προορίζονται για τους Δήμους (π.χ. Δήμο Χίου), πέραν αυτών που καθορίζονται από την νομοθεσία (1,7%), για λόγους δίκαιης αποζημίωσης των τοπικών κοινωνιών εξαιτίας της όποιας αλλοίωσης αναμένεται να προκληθεί στην φυσιογνωμία του νησιωτικού τοπίου και των όποιων επακόλουθων (οικονομικών) συνεπειών στην τουριστική ανάπτυξη των νησιών.
2.  Να υπάρξει δέσμευση και εκ μέρους του Φορέα κατασκευής του έργου και εκ μέρους του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ότι τα υποθαλάσσια καλώδια σύνδεσης των τριών νησιών με το ηπειρωτικό διασυνδεδεμένο σύστημα θα έχουν ικανότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας αρκετά μεγαλύτερης από αυτήν που αναμένεται να παράγεται από τους αιολικούς σταθμούς που προτείνει να εγκαταστήσει ο Φορέας στα τρία νησιά, έτσι ώστε να είναι δυνατή η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και από άλλες τοπικές επιχειρήσεις εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
3. Να υπάρξει δέσμευση είτε από τον Διαχειριστή του Συστήματος είτε από τον Φορέα κατασκευής του έργου ότι θα ολοκληρωθούν τα αναγκαία έργα υποδομής, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διασύνδεση των τοπικών ηλεκτρικών δικτύων της ΔΕΗ, που υφίστανται στη τρία νησιά, με το ηπειρωτικό διασυνδεδεμένο σύστημα, έτσι ώστε αφενός να είναι εφικτή η παύση λειτουργίας των τοπικών αυτόνομων πετρελαϊκών σταθμών της ΔΕΗ και αφετέρου να είναι εφικτή η διάθεση στο διασυνδεδεμένο σύστημα της ηλεκτρικής ενέργειας και από άλλες τοπικές επιχειρήσεις εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Υπό την απαραίτητη προϋπόθεση της θετικής γνωμοδότησης των αρμοδίων υπηρεσιών του κράτους (Αρχαιολογικές Υπηρεσίες, Δασικές Υπηρεσίες, Υπηρεσία Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ κτλ) και την κατηγορηματική δέσμευση ότι θα υπάρξουν οι ως άνω δεσμεύσεις εκ μέρους του Φορέα του έργου, της Ρ.Α.Ε. και του Διαχειριστή του Συστήματος, προτείνεται η έγκριση της Μ.Π.Ε. του έργου.