Μία ξεχωριστή εκδήλωση μνήμης και γνώσης, με τίτλο «Χίος: 100 χρόνια πέρασμα ψυχών στο Αιγαίο», θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 25 Απριλίου 2026, στις 6:30 μ.μ., στην αίθουσα συνεδρίων του Ομηρείου Πνευματικού Κέντρου, με διοργανώτρια τη Μούσα Ελληνική. Η εκδήλωση έρχεται να φωτίσει μία από τις πιο δραματικές και ταυτόχρονα διαχρονικές σελίδες της ιστορίας του Αιγαίου, με επίκεντρο τη Χίο ως τόπο διέλευσης, μνήμης και μαρτυρίας.
Η πρωτοβουλία εστιάζει στον ξεριζωμό του 1922, χωρίς ωστόσο να περιορίζεται μόνο σε εκείνη την ιστορική τομή. Αντιθέτως, επιχειρεί να αναδείξει τη διαχρονική εμπειρία της προσφυγιάς, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν μέσα από ομιλίες, προσωπικές μαρτυρίες, προβολές ντοκιμαντέρ και μουσικές παρεμβάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η εκδήλωση φιλοδοξεί να παρουσιάσει το προσφυγικό ζήτημα όχι αποσπασματικά, αλλά ως μία αλυσίδα ανθρώπινων διαδρομών, απωλειών, μετακινήσεων και επιβίωσης.
Τον τόνο της παρουσίασης δίνει η Χορωδία των Χρωμάτων, πλαισιωμένη από μαθητές του Μουσικού Σχολείου Χίου και μέλη της Χορωδίας Χίου, υπό τη διεύθυνση της Ελευθερίας Λυκοπάντη. Η επιλογή της μουσικής ως βασικού άξονα της εκδήλωσης δεν είναι τυχαία, αφού η μουσική και το τραγούδι λειτουργούν ως φορείς μνήμης, συναισθήματος και συλλογικής εμπειρίας, ιδιαίτερα σε θέματα που αφορούν τον εκπατρισμό και την προσφυγιά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμβολή του Κώστα Ζαφείρη, ο οποίος αναμένεται να αναπτύξει τη θεματική της διαχείρισης του προσφυγικού ζητήματος στη Χίο το 1922. Μέσα από την ιστορική του προσέγγιση, θα επιχειρηθεί να αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο το νησί υποδέχθηκε περίπου 60.000 Μικρασιάτες πρόσφυγες, αλλά και η δύσκολη πορεία της επιβίωσης και της σταδιακής ενσωμάτωσής τους στη χιακή κοινωνία.
Από την πλευρά του, ο Βασίλης Παχουνδάκης θα συμμετάσχει με απόσπασμα από μικρό ντοκιμαντέρ που έχει δημιουργήσει, βασισμένο στη μαρτυρία της θείας του, Ελευθερίας Σαραντάκη. Πρόκειται για μία προσωπική ιστορία προσφυγιάς, που ξεκινά από τη Χίο του 1942 και φθάνει ως τις ακτές της Τουρκίας και στη συνέχεια στο Βελγικό Κονγκό, αναδεικνύοντας μία λιγότερο γνωστή, αλλά εξίσου συγκλονιστική πτυχή του ξεριζωμού των Χιωτών κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης:
Σαν πας στα ξένα (τραγούδι από Μικρά Ασία, Δωδεκάνησα ), Φιλίτσα Φαφαλιού.
Η διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος στη Χίο το 1922, Κώστας Ζαφείρης, ιστορικός, συγγραφέας
1923: Η ανταλλαγή πληθυσμών – Αφηγήσεις, Αφροδίτη Πρωίου.
Χορωδία των Χρωμάτων, πλαισιωμένη από μαθητές του Μουσικού Σχολείου και μέλη της Χορωδίας Χίου, υπό τη διεύθυνση της Ελευθερίας Λυκοπάντη. Συνοδεύουν οι μουσικοί Γιώργος Αυγουστίδης (βιολί), Μανώλης Αυγουστίδης (λαούτο) και Σίμος Καραολάνης (τουμπελέκι).
Μια ιστορία προσφυγιάς, Βασίλης Παχουνδάκης, σκηνοθέτης
Βιώματα εξόριστων γυναικών στη Χίο την περίοδο του Εμφυλίου, Μαρία Φαφαλιού, συγγραφέας, κοινωνική ψυχολόγος.
Τραγούδια της Φυλακής, της Ολυμπίας Παπαδούκα.
Μαρτυρίες από το σύγχρονο προσφυγικό στη Χίο, Μαρία Φαφαλιού
Mosaic Project, απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ των Ματίνας Σολωμάκου και Έλενας Μαργαριτίδη (ελληνικοί υπότιτλοι).
Η σύγχρονη βιβλιογραφία, Ευγένιος Μιχαήλ, Επίκουρος Καθηγητής Σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον
Επεξεργασία υλικού, διαμόρφωση προγράμματος Μαρία Φαφαλιού
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
