Μία πολύ πλούσια σε περιεχόμενο και ξεχωριστή ως προς τον τρόπο παρουσίασης εκδήλωση μνήμης και γνώσης, με θέμα «Χίος, 100 χρόνια πέρασμα ψυχών στο Αιγαίο», πραγματοποιήθηκε στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο, στην αίθουσα συνεδρίων, το Σάββατο 25 Απριλίου 2026, στις 6:30 το απόγευμα και, για περίπου δύο ώρες, καθήλωσε το κοινό, εστιάζοντας στον ξεριζωμό του 1922 αλλά και στη διαχρονική εμπειρία της προσφυγιάς, μέσα από ομιλίες, μαρτυρίες, ντοκιμαντέρ και μουσικές παρεμβάσεις.
Την εκδήλωση διοργάνωσε και παρουσίασε η «Μούσα Ελληνική» με τη «Χορωδία των Χρωμάτων» και παρουσίασε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς, ανάμεσα στις ομιλίες και στα βίντεο που προβλήθηκαν, η «Χορωδία των Χρωμάτων», πλαισιωμένη από μαθητές του Μουσικού Σχολείου και μέλη της Χορωδίας Χίου, υπό τη διεύθυνση της Ελευθερίας Λυκοπάντη και με τη συνοδεία των μουσικών Γιώργου Αυγουστίδη (βιολί), Μανώλη Αυγουστίδη (λαούτο) και Σίμου Καραουλάνη (τουμπελέκι), ερμήνευσε εξαιρετικά τραγούδια, αγκαλιάζοντας το κοινό που γέμισε την αίθουσα συνεδρίων του Ομηρείου.
Η χορωδία, τοποθετημένη στους διαδρόμους της αίθουσας, ερμήνευσε τραγούδια της προσφυγιάς και της ξενιτιάς, καθώς και παραδοσιακά της Χίου, της Μικράς Ασίας, των Δωδεκανήσων και ολόκληρου του Αιγαίου, ενισχύοντας τα συναισθήματα, τις εντυπώσεις και τις σκέψεις που δημιούργησαν τα αποσπάσματα του ντοκιμαντέρ, οι μαρτυρίες και οι εισηγήσεις των ομιλητών.
Μίλησαν ο Κώστας Ζαφείρης, ιστορικός-συγγραφέας, με θέμα τη διαχείριση του προσφυγικού στη Χίο το 1922, καθώς και η Αφροδίτη Πρωίου, με θέμα την Ανταλλαγή Πληθυσμών – Αφηγήσεις.
Ακολούθησαν ο σκηνοθέτης Βασίλης Παχουνδάκης, με θέμα «Μία ιστορία προσφυγιάς», η Μαρία Φαφαλίου, συγγραφέας και κοινωνική ψυχολόγος, με θέμα τα βιώματα εξόριστων γυναικών στη Χίο την περίοδο του Εμφυλίου, καθώς και μαρτυρίες από το σύγχρονο προσφυγικό στη Χίο.
Επιπλέον, ο Ευγένιος Μιχαήλ, επίκουρος καθηγητής Σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον, παρουσίασε τη σύγχρονη βιβλιογραφία σχετικά με τα ζητήματα αυτά.
Προβλήθηκαν, επίσης, αποσπάσματα από σχετικό ντοκιμαντέρ της Μαρίας Σολωμάκου και της Ελένης Μαργαριτίδη, με ελληνικούς υπότιτλους, το οποίο το κοινό παρακολούθησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η Φιλιώ Φαφαλιού ερμήνευσε σόλο, με ιδιαίτερη ευαισθησία, το τραγούδι του μισεμού «Σαν πας στα ξένα».
Η «Χορωδία των Χρωμάτων», που συμμετείχε στη διοργάνωση μαζί με τη «Μούσα Ελληνική», απέδωσε με αρμονία δύο φωνών παραδοσιακά τραγούδια της προσφυγιάς, της ξενιτιάς και του μισεμού, για τα οποία η Ελευθερία Λυκοπάντη μίλησε στο κοινό, παρουσιάζοντας το ιστορικό και πολιτισμικό τους υπόβαθρο.
Κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης αποτέλεσε η διαχρονική εμπειρία της προσφυγιάς στη Χίο, ένα νησί που έχει βιώσει επανειλημμένα ξεριζωμούς, τόσο παλαιότερους όσο και σύγχρονους, ομοεθνών και αλλοεθνών. Η ψυχή της Χίου και των ανθρώπων της, αλλά και τα ίδια τα τοπόσημα, όπως το Κάστρο, η Σούδα, η ακτή στα Ταμπάκικα και ο Κήπος, που υπήρξε, υπάρχει και θα υπάρχει, έχουν καταγράψει τόσο στιγμές αλληλεγγύης και προσφοράς όσο και εικόνες εκμετάλλευσης και απόγνωσης.
Τέλος, αναδείχθηκε η ανάγκη η Ιστορία, η ζωή και οι ανθρώπινες εμπειρίες, με τα θετικά και τα αρνητικά τους στοιχεία, να λειτουργούν ως μία διαρκής εξίσωση, όπου, μέσα από το φίλτρο της αγάπης, το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να παραμένει θετικό.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.