Το ΕΣΠΑ ως σωσίβιο για το Μουσείο και τις κυβερνητικές αστοχίες

Ένα χρονολόγιο προβληματικών σχεδιασμών και διαψεύσεων

Του Ισίδωρου Τσούρου, νομικού

“Όποιος έπεσε από τα σύννεφα, να σηκώσει το χέρι του”.

Αυτό θα ρωτούσα αν βρισκόμουν σε συντροφιά με συντοπίτες και όλοι θα σκάγαμε στα γέλια. Και κάπου εδώ, σύντομα, τελειώνει το αστείο, αφού η Χίος έχει πικρή εμπειρία από ημιτελή, καρκινοβατούντα έργα. Θα φέρω σαν παράδειγμα το Δικαστικό Μέγαρο στις αρχικές προσπαθειές του οποίου είχα εμπλακεί το μακρινό 2007 και το οποίο παραμένει εργοτάξιο. Έτσι, η είδηση ότι το Αρχαιολογικό Μουσείο Χίου απεντάχθηκε από τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργεί αναπόφευκτα στενάχωρους παραλληληλισμούς.

Η μεταφορά του Αρχαιολογικού Μουσείου Χίου στο ΕΣΠΑ παρουσιάζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού ως διασφάλιση της συνέχισης του έργου. Μπορεί πράγματι να αποτελέσει τη χρηματοδοτική σανίδα σωτηρίας που θα αποτρέψει ένα ακόμη ημιτελές δημόσιο έργο στη Χίο. Δεν μετατρέπει, όμως, την απένταξη από το Ταμείο Ανάκαμψης σε επιτυχία. Ούτε απαλλάσσει την πολιτική και διοικητική ηγεσία από την υποχρέωση να εξηγήσει γιατί ένα έργο που παρουσιαζόταν επί χρόνια ως απολύτως ελεγχόμενο κατέληξε να χάσει το αρχικό χρηματοδοτικό του πλαίσιο.

Η επίσημη απόφαση ανάκλησης της 11ης Αυγούστου 2026 δεν αφήνει περιθώριο για ωραιοποιήσεις. Η ένταξη του έργου «Επέκταση και Εκσυγχρονισμός του Αρχαιολογικού Μουσείου Χίου» στο Ταμείο Ανάκαμψης ανακλήθηκε επειδή το φυσικό του αντικείμενο δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026, την καταληκτική ημερομηνία των σχετικών οροσήμων. Δεν πρόκειται, επομένως, για κάποια απλή «αλλαγή χρηματοδοτικού εργαλείου» που είχε εξαρχής σχεδιαστεί. Πρόκειται για την αποτυχία τήρησης του χρονοδιαγράμματος πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η αρχική ένταξη.

Ένταξη πριν ολοκληρωθεί η ωρίμανση

Τον Ιανουάριο του 2023 το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωνε ότι το έργο, προϋπολογισμού περίπου 17 εκατ. ευρώ, θα ολοκληρωνόταν έως το τέλος του 2025. Στην ίδια, όμως, επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αναφερόταν ότι είχαν εγκριθεί το κτηριολογικό πρόγραμμα και οι αρχιτεκτονικές, στατικές και ηλεκτρομηχανολογικές προμελέτες, ενώ οι αναγκαίες μελέτες εξακολουθούσαν να εκπονούνται, με δαπάνη της DIMAND, προκειμένου να δωρηθούν στο Ελληνικό Δημόσιο.

Η ένταξη ενός έργου πριν από την ολοκλήρωση όλων των μελετών του δεν είναι από μόνη της παράνομη. Αποτελεί, όμως, συγκεκριμένη διοικητική επιλογή. Και όταν αυτή η επιλογή γίνεται στο πλαίσιο ενός Ταμείου με ανελαστικές ημερομηνίες, η διοίκηση αναλαμβάνει την ευθύνη να αποδείξει ότι το χρονοδιάγραμμα είναι ρεαλιστικό και ότι έχουν υπολογιστεί οι προβλέψιμοι κίνδυνοι. Στην προκειμένη περίπτωση, μεσολάβησαν περίπου είκοσι μήνες από την ανακοίνωση της ένταξης μέχρι την υπογραφή της εργολαβικής σύμβασης.

Η δημοπράτηση πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2024. Η σύμβαση υπογράφηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2024, με διάρκεια 425 ημερών και αρχική συμβατική ολοκλήρωση στις 26 Νοεμβρίου 2025. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δημοπράτησης, το Υπουργείο Πολιτισμού και ειδικότερα η Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων ήταν η αναθέτουσα αρχή. Το κατασκευαστικό χρονοδιάγραμμα άφηνε μόλις περίπου έναν μήνα μέχρι τον διακηρυγμένο στόχο του τέλους του 2025. Υπήρχε μεγαλύτερο περιθώριο μέχρι την τελική προθεσμία του Ταμείου Ανάκαμψης, τον Αύγουστο του 2026, αλλά ακόμη και αυτό εξαντλήθηκε από τις διαδοχικές παρατάσεις. Και όλα αυτά για ένα ιδιαίτερα σύνθετο έργο: αποκατάσταση και στατική ενίσχυση του υφιστάμενου συγκροτήματος, ενεργειακή αναβάθμιση, κατασκευή νέων κτηρίων, υποδομές προσβασιμότητας και εκτεταμένες ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες. Επιπλέον, το Μουσείο βρίσκεται μέσα σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο, ενώ στη θέση της επέκτασης είχε ήδη εντοπιστεί τμήμα ελληνιστικής νεκρόπολης. Η πληροφορία αυτή καταγράφεται στην ανακοίνωση του ίδιου του Υπουργείου Πολιτισμού πριν από τη δημοπράτηση. Ο αρχαιολογικός κίνδυνος, επομένως, δεν εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά. Ήταν γνωστός και έπρεπε να έχει ενσωματωθεί στον προγραμματισμό.

Η προειδοποίηση που χαρακτηρίστηκε «προσωπική άποψη»

Ακόμη πιο επιβαρυντικό για τους χειρισμούς της κεντρικής διοίκησης είναι ότι υπήρξε έγκαιρη προειδοποίηση μέσα από την ίδια την Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Τον Σεπτέμβριο του 2023 η τότε προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χίου Όλγα Βάσση είχε δηλώσει ότι η πλήρης επαναλειτουργία του Μουσείου, μαζί με την επανέκθεση των αρχαιοτήτων, θα απαιτούσε πολύ περισσότερο χρόνο. Είχε επισημάνει επίσης ότι δεν είχε ακόμη εξασφαλιστεί η οικοδομική άδεια. Η παρέμβασή της καταγράφηκε αναλυτικά από το Politischios. Η εκτίμησή της αφορούσε το πλήρες Μουσείο και όχι μόνο την αποπεράτωση του κτηρίου. Αυτή ακριβώς, όμως, είναι η διάκριση που η πολιτική επικοινωνία του ΥΠΠΟ θόλωσε επανειλημμένα: άλλο η παράδοση ενός οικοδομικού έργου και άλλο η λειτουργία ενός μουσείου με ολοκληρωμένη έκθεση, αποθήκες, εργαστήρια και εγκατεστημένα εκθέματα. Αντί η κεντρική διοίκηση να απαντήσει με τεκμηριωμένο χρονοδιάγραμμα, υψηλόβαθμοι κύκλοι του Υπουργείου χαρακτήρισαν τις εκτιμήσεις της προϊσταμένης «προσωπικές απόψεις και συμπεράσματα» που δεν εξέφραζαν τον σχεδιασμό του ΥΠΠΟ, σύμφωνα με δημοσίευμα της 20ής Σεπτεμβρίου 2023.

Σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, το έργο όχι μόνο δεν έχει αποδοθεί στο κοινό, αλλά δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει ούτε το κτηριακό του αντικείμενο μέσα στις προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης. Η διοίκηση όφειλε να αξιολογήσει σοβαρά την προειδοποίηση. Επέλεξε να την υποβαθμίσει. Η επιλογή αυτή έχει πλέον πολιτικό βάρος.

Οι διαβεβαιώσεις Μενδώνη που δεν επιβεβαιώθηκαν

Τον Οκτώβριο του 2024, αμέσως μετά την υπογραφή της σύμβασης, η υπουργός δήλωνε ότι η αξιοπιστία της ΤΕΡΝΑ τής επέτρεπε να θεωρεί εφικτή την ολοκλήρωση μέσα στα ανελαστικά όρια του Ταμείου Ανάκαμψης. Η δήλωση δημοσιεύθηκε στο Politischios. Τον Ιανουάριο του 2025, έπειτα από αυτοψία στο εργοτάξιο, η Λίνα Μενδώνη διαβεβαίωνε ότι η αποκατάσταση του παλαιού κτηρίου βρισκόταν μπροστά από το χρονοδιάγραμμα και ότι τα «μικρά προβλήματα» της επέκτασης επιλύονταν. Δήλωνε μάλιστα ότι το κτηριακό έργο θα ολοκληρωνόταν μέσα στο 2025 και πάντως εντός του χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης (Politischios, 27 Ιανουαρίου 2025). Ακόμη και τον Φεβρουάριο του 2026, κυβερνητική ενημέρωση για τα έργα της Χίου ανέφερε ότι το Μουσείο «ολοκληρώνεται εντός του πλαισίου του ΤΑΑ» και ότι θα τελείωνε μέσα στο έτος (ΑΠΕ-ΜΠΕ/The President).

Ακολούθησαν διαδοχικές παρατάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε ο «Αστραπάρης» στις 16 Ιουλίου 2026, η αρχική προθεσμία της 26ης Νοεμβρίου 2025 μετακινήθηκε διαδοχικά έως το τέλος του 2025 και στη συνέχεια έως τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026.

Στις 11 Αυγούστου ήρθε η επίσημη ανάκληση. Αυτό το ιστορικό θεμελιώνει ευθέως πολιτική ευθύνη της υπουργού Πολιτισμού. Η κ. Μενδώνη δεν μπορεί να θεωρείται προσωπικά υπεύθυνη για κάθε τεχνικό πρόβλημα ενός εργοταξίου. Είναι, όμως, πολιτικά υπεύθυνη για τον σχεδιασμό που ενέκρινε το Υπουργείο της, για την εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών και για τις δημόσιες διαβεβαιώσεις που η ίδια επέλεξε να δώσει.

Κτήριο και επανέκθεση: ένα έργο κομμένο στα δύο

Από την αρχή δεν είχε εξασφαλιστεί ενιαία χρηματοδότηση για την ολοκλήρωση του Μουσείου ως λειτουργικού συνόλου. Η αρχική ένταξη στο Ταμείο Ανάκαμψης αφορούσε την επέκταση, τον εκσυγχρονισμό και την «προετοιμασία της επανέκθεσης». Δεν περιλάμβανε, όπως πλέον παραδέχεται το ΥΠΠΟ, το σύνολο της μόνιμης έκθεσης, των αποθηκών και των εργαστηρίων συντήρησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Μάρτιο του 2026 η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου προκήρυξε υπηρεσία για τη «μελέτη εφαρμογής μουσειογραφικής μελέτης για την επανέκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Χίου», όπως προκύπτει από την καταχώριση της δημόσιας σύμβασης.

Η μελέτη εφαρμογής της επανέκθεσης προωθούνταν, δηλαδή, μετά την παρέλευση της αρχικής συμβατικής προθεσμίας του κτηριακού έργου. Αυτό δεν αποτελεί παρανομία. Αποκαλύπτει, όμως, έναν κατακερματισμένο σχεδιασμό: άλλο χρηματοδοτικό πλαίσιο για το κτήριο, άλλη διαδικασία για την έκθεση και καμία εξαρχής δεσμευτική ημερομηνία για την πραγματική επαναλειτουργία του Μουσείου.

Το ΕΣΠΑ είναι σχέδιο διάσωσης, όχι δικαίωση

Η επιλογή μεταφοράς του έργου στο Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2021-2027» είναι εύλογη ως επιχείρηση διάσωσης. Η εγκατάλειψη του εργοταξίου θα ήταν η χειρότερη δυνατή εξέλιξη. Η επίσημη πρόσκληση του Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο» εκδόθηκε στις 22 Ιουλίου 2026, άνοιξε στις 24 Ιουλίου και λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου. Διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 20.391.716,80 ευρώ και αφορά δύο έργα: το Γενουατικό κτήριο στη Δυτική Πύλη του Κάστρου και την επέκταση, τον εκσυγχρονισμό και την επανέκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου. Στις 7 Αυγούστου η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Πολιτισμού ζήτησε την ανάκληση της ένταξης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τέσσερις ημέρες αργότερα εκδόθηκε η σχετική απόφαση. Η εναλλακτική χρηματοδοτική διαδρομή αποτυπώθηκε διοικητικά μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την οριστική εκπνοή της προθεσμίας του Ταμείου. Στην τελευταία απάντησή του το Υπουργείο υποστηρίζει ότι η πρόταση έχει ήδη υποβληθεί και ότι μέσω του ΕΣΠΑ θα χρηματοδοτηθούν και η μόνιμη έκθεση, οι αποθήκες και τα εργαστήρια. Ταυτόχρονα, όμως, αναφέρει ότι η συνέχιση θα γίνει μετά την αξιολόγηση της πρότασης (Politischios, 18 Αυγούστου 2026). Μέχρι να εκδοθεί η επίσημη απόφαση ένταξης, με σαφή προϋπολογισμό, επιλέξιμες δαπάνες και νέο χρονοδιάγραμμα, δεν υπάρχει ολοκληρωμένη διοικητική διασφάλιση. Υπάρχει υποβληθείσα πρόταση και πολιτική διαβεβαίωση. Και η εμπειρία του συγκεκριμένου έργου επιβάλλει πλέον να αντιμετωπίζονται οι διαβεβαιώσεις με μεγαλύτερη επιφύλαξη.

Πού ανήκουν οι ευθύνες

Η κύρια πολιτική ευθύνη ανήκει στη Λίνα Μενδώνη. Το Υπουργείο Πολιτισμού σχεδίασε το έργο, επέλεξε το χρηματοδοτικό πλαίσιο, προσδιόρισε τις προθεσμίες, διενήργησε τη δημοπράτηση, υπέγραψε τη σύμβαση και επόπτευσε την εκτέλεσή της. Η υπουργός υιοθέτησε δημόσια το χρονοδιάγραμμα και διαβεβαίωσε επανειλημμένα ότι θα τηρηθεί. Η θεσμική διοικητική ευθύνη ανήκει στη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων και στη Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων, η οποία εμφανίζεται ως φορέας υλοποίησης και αναθέτουσα υπηρεσία. Οι υπηρεσίες αυτές είχαν την ευθύνη της ωρίμανσης, της δημοπράτησης, της επίβλεψης και της διαχείρισης των προθεσμιών. Δεν υπάρχουν, αντίθετα, στοιχεία που να θεμελιώνουν ευθύνη του Δήμου Χίου ή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για την καθυστέρηση της εργολαβίας. Ο Δήμος παραχώρησε την απαιτούμενη έκταση, ενώ η Διαχειριστική Αρχή του Βορείου Αιγαίου καλείται τώρα να αξιολογήσει τη νέα πρόταση. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης υπέγραψε την ανάκληση. Δεν προκύπτει, όμως, ότι προκάλεσε την κατασκευαστική καθυστέρηση. Η απόφασή του επικύρωσε το αποτέλεσμα της αδυναμίας ολοκλήρωσης, κατόπιν αιτήματος του ίδιου του Υπουργείου Πολιτισμού. Η ανάδοχος κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ–P&C Development δεν μπορεί ούτε να καταδικαστεί ούτε να απαλλαγεί με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία. Ο ν. 4412/2016, ιδίως τα άρθρα 147 και 148 για τις προθεσμίες και τις ποινικές ρήτρες των δημοσίων έργων, συνδέει τις συνέπειες μιας καθυστέρησης με την αιτία και την υπαιτιότητά της (κωδικοποιημένος ν. 4412/2016). Για να κριθεί εάν υπάρχει συμβατική ευθύνη του αναδόχου πρέπει να δημοσιοποιηθούν οι αιτιολογημένες αποφάσεις των παρατάσεων, τα ημερολόγια του έργου, οι αναφορές της επίβλεψης, οι εντολές μεταβολών, οι πιστοποιήσεις, οι τυχόν αξιώσεις της κοινοπραξίας και οι αποφάσεις για επιβολή ή μη ποινικών ρητρών. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η απόδοση αποκλειστικής ευθύνης στην ανάδοχο θα ήταν αυθαίρετη. Εξίσου αυθαίρετη, όμως, θα ήταν και η προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας να κρυφτεί πίσω από τον ανάδοχο ή από τις γενικόλογες «δυσκολίες ενός σύνθετου έργου».

Τα ερωτήματα που αποφεύγει το Υπουργείο

Η τελευταία ανακοίνωση του ΥΠΠΟ απαντά στο εάν υπάρχει πρόθεση συνέχισης του έργου. Δεν απαντά στα ουσιώδη ερωτήματα: Για ποιον ακριβώς λόγο δόθηκε καθεμία από τις παρατάσεις; Ποιο μέρος της καθυστέρησης αποδίδεται στην αναθέτουσα αρχή και ποιο στον ανάδοχο; Ποια ήταν η πραγματική φυσική και οικονομική πρόοδος του έργου όταν δόθηκαν οι διαβεβαιώσεις περί εμπρόθεσμης ολοκλήρωσης; Πότε έγινε αντιληπτό ότι το έργο δεν προλάβαινε το Ταμείο Ανάκαμψης; Γιατί η εναλλακτική χρηματοδότηση ενεργοποιήθηκε διοικητικά τόσο κοντά στην εκπνοή της προθεσμίας; Ποιος είναι ο νέος προϋπολογισμός; Πότε θα ολοκληρωθεί το κτήριο, πότε θα εγκατασταθεί η έκθεση και πότε θα ανοίξει το Μουσείο;

Μέχρι να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις, η επίκληση της «απρόσκοπτης συνέχισης» παραμένει πολιτική υπόσχεση χωρίς δημοσιευμένο δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Η μεταφορά στο ΕΣΠΑ μπορεί να σώσει το Αρχαιολογικό Μουσείο Χίου. Δεν σώζει, όμως, τον αρχικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού από την κριτική. Το έργο εντάχθηκε πριν ολοκληρωθεί η ωρίμανσή του, δημοπρατήθηκε με καθυστέρηση, προγραμματίστηκε με περιορισμένα περιθώρια, χώρισε το κτήριο από την επανέκθεση και συνοδεύτηκε από διαβεβαιώσεις που δεν επιβεβαιώθηκαν.

Το δια ταύτα: Επτά πράξεις για να εξασφαλιστεί το έργο

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Χίου δεν εξασφαλίζεται με διαβεβαιώσεις ότι «η χρηματοδότηση συνεχίζεται». Χρειάζονται δεσμευτικές διοικητικές πράξεις, χρήματα, νόμιμη συνέχεια της εργολαβίας και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Μέχρι σήμερα, αυτή η πλήρης αλυσίδα δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

1. Επίσημη ένταξη στο ΕΣΠΑ

Η υποβολή πρότασης δεν είναι ένταξη. Η πρόσκληση του Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο 2021-2027» παραμένει ανοικτή έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Απαιτείται δημοσιευμένη απόφαση ένταξης που να ορίζει το ποσό για το Μουσείο, τις επιλέξιμες εργασίες και τις προθεσμίες. Μέχρι τότε υπάρχει πρόταση υπό αξιολόγηση, όχι εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

2. Πλήρης χρηματοδοτικός λογαριασμός

Με την ανάκληση, ο προϋπολογισμός του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης μειώνεται από 16.618.620,49 σε 8.689.125,75 ευρώ, σύμφωνα με τον επίσημο πίνακα. Το ΥΠΠΟ οφείλει να εξηγήσει τι έχει ήδη πληρωθεί, τι παραμένει στο Ταμείο, τι θα περάσει στο ΕΣΠΑ και αν απαιτούνται εθνικοί πόροι. Ο διαχωρισμός των δαπανών είναι υποχρεωτικός, καθώς το άρθρο 9 του Κανονισμού 2021/241 απαγορεύει τη διπλή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της ίδιας δαπάνης.

3. Νομική συνέχεια της εργολαβίας

Η αλλαγή χρηματοδοτικού εργαλείου δεν εγγυάται από μόνη της ότι η σύμβαση συνεχίζεται απρόσκοπτα. Πρέπει να επιβεβαιωθεί εγγράφως ότι υπάρχουν πιστώσεις για τις επόμενες πληρωμές, ότι οι εργασίες παραμένουν εντός του συμβατικού αντικειμένου και ότι δεν απαιτείται νέα διαγωνιστική διαδικασία. Έργο χωρίς χρηματοδοτική και συμβατική συνέχεια δεν είναι εξασφαλισμένο.

4. Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα

Η υπόσχεση ότι «το κτηριακό θα τελειώσει μέσα στο 2026» δεν αρκεί. Χρειάζεται αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα με συγκεκριμένα ορόσημα για την επέκταση, την αποκατάσταση του παλαιού κτηρίου, τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, τις πιστοποιήσεις και την παραλαβή. Κάθε στάδιο πρέπει να έχει προθεσμία, υπεύθυνο και συνέπειες σε περίπτωση νέας καθυστέρησης.

5. Χωριστό σχέδιο για την επανέκθεση

Άλλο η ολοκλήρωση του κτηρίου και άλλο η επαναλειτουργία του Μουσείου. Απαιτούνται μουσειογραφική εφαρμογή, προθήκες, εξοπλισμός, μεταφορά αρχαιοτήτων και δοκιμές ασφαλείας. Η νέα ένταξη πρέπει να προβλέπει χωριστό προϋπολογισμό και σαφή ημερομηνία ανοίγματος. Η διοίκηση οφείλει να σταματήσει να συγχέει τα τρία διαφορετικά ορόσημα: κτήριο, επανέκθεση και λειτουργία.

6. Έλεγχος των παρατάσεων και απόδοση ευθυνών

Το ΥΠΠΟ πρέπει να δημοσιεύσει τις αποφάσεις παράτασης και τις εισηγήσεις της επίβλεψης, ώστε να φανεί αν οι καθυστερήσεις οφείλονται σε ελλιπείς μελέτες, διοικητικές καθυστερήσεις, τεχνικά ή αρχαιολογικά προβλήματα ή σε ευθύνη του αναδόχου. Αν υπάρχει υπαιτιότητα της αναδόχου, πρέπει να εφαρμοστούν οι ρήτρες του ν. 4412/2016. Αν ευθύνονται οι υπηρεσίες ή ο αρχικός σχεδιασμός, η πολιτική ηγεσία οφείλει να το αναγνωρίσει.

7. Δημόσια παρακολούθηση κάθε μήνα

Χρειάζεται ενιαία ομάδα παρακολούθησης από το ΥΠΠΟ, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου, τη Διαχειριστική Αρχή και την ανάδοχο κοινοπραξία. Κάθε μήνα πρέπει να δημοσιοποιούνται η φυσική και οικονομική πρόοδος, οι αποκλίσεις και τα διορθωτικά μέτρα. Μετά την κατάρρευση του αρχικού χρονοδιαγράμματος, οι επισκέψεις στο εργοτάξιο και οι δηλώσεις αισιοδοξίας δεν αρκούν.

Η μεταφορά στο ΕΣΠΑ μπορεί να σώσει το έργο. Δεν διαγράφει όμως τις αστοχίες που οδήγησαν στην απένταξή του ούτε υποκαθιστά τις πράξεις που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η ολοκλήρωση και η πραγματική επαναλειτουργία του Μουσείου.

Κάθε μήνα πρέπει να δημοσιεύονται η φυσική και οικονομική πρόοδος, τα ορόσημα που ολοκληρώθηκαν, οι αποκλίσεις από το χρονοδιάγραμμα και τα μέτρα που αποφασίστηκαν. Όχι άλλες επιλεκτικές επισκέψεις στο εργοτάξιο και δηλώσεις αισιοδοξίας χωρίς μετρήσιμα στοιχεία.

Η Διαχειριστική Αρχή του Βορείου Αιγαίου οφείλει να αξιολογήσει την πρόταση χωρίς εκπτώσεις στους κανόνες επιλεξιμότητας και να προσδιορίσει το ακριβές ποσό που μπορεί να διαθέσει.

Οι αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες του ΥΠΠΟ οφείλουν να ανακτήσουν τον έλεγχο του έργου. Και η ανάδοχος κοινοπραξία οφείλει να δεσμευτεί σε ένα εφαρμόσιμο πρόγραμμα επιτάχυνσης, αναλαμβάνοντας τις συνέπειες που της αναλογούν εφόσον αποδειχθεί δική της υπαιτιότητα.

Το πραγματικό τεστ δεν είναι εάν οι εργασίες συνεχίζονται σήμερα. Είναι εάν υπάρχει εξασφαλισμένη διαδρομή από το σημερινό εργοτάξιο μέχρι την παράδοση του κτηρίου, την ολοκλήρωση της επανέκθεσης και το άνοιγμα των θυρών του Μουσείου.

Απόφαση ένταξης, χρήματα, σύμβαση, χρονοδιάγραμμα, επανέκθεση, ημερομηνία λειτουργίας. Εάν λείπει έστω και ένας από αυτούς τους κρίκους, το έργο δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί.

Η μεταφορά στο ΕΣΠΑ μπορεί να είναι η αναγκαία λύση. Για να γίνει όμως πραγματική εγγύηση και όχι η επόμενη κυβερνητική υπόσχεση, πρέπει τώρα να αποτυπωθεί σε δεσμευτικές πράξεις. Και αυτές οφείλει να παρουσιάσει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.

Ειδήσεις σήμερα