Στο επίκεντρο μιας νέας συζήτησης που αναπτύσσεται στην τουρκική αρθρογραφία για τη μελλοντική παρουσία της Τουρκίας στο Αιγαίο βρέθηκε αυτή τη φορά και η Χίος, η οποία κατονομάστηκε ρητά σε πρόταση για την κατασκευή τεχνητών νησιών και υπεράκτιων θαλάσσιων πλατφορμών κοντά σε ελληνικά νησιά.
Η πρόταση διατυπώθηκε από τον Τούρκο νομικό, αναλυτή διεθνών σχέσεων και αναπληρωτή καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Hacı Bayram Veli της Άγκυρας Λεβέντ Ερσίν Οραλί, σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου στη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Star, υπό τον τίτλο «Στρατηγικές προτάσεις για την Τουρκία στο Αιγαίο – Ι».
Ρητή αναφορά στη Χίο
Στο επίμαχο κείμενό του, ο Λεβέντ Ερσίν Οραλί παρουσιάζει ως μία από τις επιλογές που θα μπορούσε να εξετάσει η Τουρκία την ανάπτυξη τεχνητών νησιών και θαλάσσιων πλατφορμών, οι οποίες θα ενίσχυαν, κατά την άποψή του, τη θαλάσσια παρουσία της χώρας μέσω πολιτικών υποδομών, επιστημονικής έρευνας, οικονομικών δραστηριοτήτων και δράσεων θαλάσσιας ασφάλειας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Χίο παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Τούρκος αναλυτής αναφέρεται ευθέως στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από το Καστελλόριζο και τη Χίο, υποστηρίζοντας ότι σε περιοχές όπου, σύμφωνα με την τουρκική προσέγγιση, υφίσταται νόμιμη δικαιοδοσία της χώρας, θα μπορούσαν να εξεταστούν έργα που θα περιλάμβαναν λιμένες, εγκαταστάσεις υλικοτεχνικής υποστήριξης, ερευνητικούς σταθμούς, αλιευτικές υποδομές και δυνατότητες έρευνας και διάσωσης.
Η αναφορά αυτή μεταφέρει αναπόφευκτα τη σχετική συζήτηση και στη γεωγραφική ζώνη του Βορείου Αιγαίου, καθώς η Χίος βρίσκεται απέναντι από τις μικρασιατικές ακτές και αποτελεί ένα από τα μεγάλα ελληνικά νησιά που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με την Τουρκία.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον συντάκτη της πρότασης, ο στόχος τέτοιων εγκαταστάσεων δεν θα ήταν η δημιουργία μιας νέας στρατιωτικής ζώνης αντιπαράθεσης, αλλά η ενίσχυση της οικονομικής και πολιτικής παρουσίας της Τουρκίας στη θάλασσα με μόνιμες υποδομές. Πρόκειται, βεβαίως, για τη δική του διατύπωση και στρατηγική προσέγγιση και όχι για θέση που έχει παρουσιαστεί ως επίσημη απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης.
Από την αλιεία μέχρι την παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας
Το ενδιαφέρον της πρότασης δεν περιορίζεται στην ίδια την κατασκευή τεχνητών νησιών.
Ο Τούρκος αναλυτής περιγράφει ένα πολύ ευρύτερο δίκτυο πολυχρηστικών θαλάσσιων εγκαταστάσεων, μέσα από τις οποίες θα μπορούσαν να υποστηρίζονται η αλιεία, η επιστημονική έρευνα, η παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, η περιβαλλοντική επιτήρηση αλλά και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Στο ίδιο σχέδιο εντάσσει εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο, μονάδες αφαλάτωσης, δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας, αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς και αισθητήρες στον θαλάσσιο πυθμένα.
Παράλληλα, εισηγείται την αξιοποίηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, μη επανδρωμένων θαλάσσιων οχημάτων και τεχνολογιών τηλεπισκόπησης για την καταγραφή της ναυσιπλοΐας, των αλιευτικών δραστηριοτήτων, της θαλάσσιας ρύπανσης, των ρευμάτων και των κινήσεων των πλοίων.
Υπό αυτή την έννοια, η συζήτηση δεν αφορά απλώς ένα τεχνητό κομμάτι ξηράς μέσα στη θάλασσα, αλλά τη δυνατότητα δημιουργίας μόνιμων τεχνολογικών και επιχειρησιακών κόμβων σε συγκεκριμένα σημεία του Αιγαίου.
Το κρίσιμο όριο του διεθνούς δικαίου
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ακόμη και ο ίδιος ο Οραλί αναγνωρίζει πως η κατασκευή ενός τεχνητού νησιού δεν δημιουργεί αυτομάτως νέα θαλάσσια δικαιώματα.
Το άρθρο 60 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ότι τα τεχνητά νησιά, οι εγκαταστάσεις και οι κατασκευές δεν διαθέτουν το νομικό καθεστώς φυσικού νησιού, δεν αποκτούν δικά τους χωρικά ύδατα και η ύπαρξή τους δεν επηρεάζει την οριοθέτηση χωρικών υδάτων, ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα δημιουργίας ζωνών ασφαλείας γύρω από τέτοιες εγκαταστάσεις, οι οποίες κατά κανόνα δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 500 μέτρα.
Ακριβώς αυτή την παράμετρο αναγνωρίζει και το τουρκικό άρθρο, σημειώνοντας ότι μία τεχνητή κατασκευή δεν μπορεί από μόνη της να μεταβάλει την υφιστάμενη οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Ο ίδιος διευκρινίζει ακόμη ότι η πρόταση δεν θα πρέπει να αποσκοπεί σε μεταβολή του νομικού καθεστώτος της Χίου ή του Καστελλόριζου ούτε στη δημιουργία δικαιωμάτων σε θαλάσσιες περιοχές που ανήκουν στην Ελλάδα, αλλά να περιορίζεται σε περιοχές στις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι διαθέτει νόμιμη δικαιοδοσία.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
