Τα τελευταία χρόνια, μέσα στους διαδρόμους του σχολείου, φαίνεται να απλώνεται ένα πέπλο αυταπάτης. Πρόκειται για ένα σταδιακό ξεθώριασμα της ουσίας της μάθησης. Οι βαθμοί ανεβαίνουν ολοένα και ψηλότερα, συχνά πιο ψηλά από την πραγματική προσπάθεια, πιο ψηλά από τις γνώσεις, πιο ψηλά από εκεί όπου μπορεί να σταθεί με ασφάλεια ένας μαθητής. Και όταν ο βαθμός παύει να αποτελεί καθρέφτη της πραγματικότητας, μετατρέπεται σε μια στιγμιαία παρηγοριά, αλλά και σε μια επικίνδυνη αυταπάτη.
Οι μαθητές μαθαίνουν να προχωρούν χωρίς να κοπιάζουν, να επιβραβεύονται χωρίς να έχουν πραγματικά κατακτήσει τη γνώση και να πιστεύουν ότι η πρόοδος είναι δεδομένη και όχι αποτέλεσμα επιμονής και συστηματικής προσπάθειας. Οι οικογένειες αντικρίζουν εικόνες επιτυχίας που πολλές φορές δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές δυνατότητες των παιδιών ή στα μαθησιακά κενά που παραμένουν αθέατα. Όταν, αργότερα, η πραγματικότητα απαιτήσει γνώση, συνέπεια και αντοχή, η διάψευση γίνεται ακόμη βαρύτερη.
Κάπως έτσι, κάθε χρόνο, οι αριστούχοι των γυμνασίων πληθαίνουν σε τέτοιο βαθμό, ώστε η αριστεία κινδυνεύει να καταντήσει μια τυπική σχολική διάκριση και όχι μια ουσιαστική επιβράβευση της προσπάθειας και των επιδόσεων. Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, η λέξη «άριστος» δεν θα περιγράφει πλέον μια ξεχωριστή επίδοση, αλλά θα λειτουργεί απλώς ως μια ευγενική χειρονομία για την παρουσία μέσα στην τάξη.
Παράλληλα, το σχολείο μοιάζει, ορισμένες φορές, να φοβάται τα όρια. Οι απουσίες χαρίζονται, οι απαιτήσεις μειώνονται και η ευθύνη αμβλύνεται, μήπως και δυσαρεστηθεί ο μαθητής ή θεωρηθεί αυστηρός εκείνος που επιμένει στην τήρηση κανόνων και υποχρεώσεων. Όμως η παιδαγωγική δεν είναι μόνο κατανόηση· είναι και αλήθεια. Δεν είναι μόνο αποδοχή· είναι και καθοδήγηση. Τα παιδιά δεν χρειάζονται έναν κόσμο όπου όλα επιτρέπονται και όλα συγχωρούνται, αλλά ένα περιβάλλον στο οποίο θα μάθουν ότι η προσπάθεια έχει αξία και ότι οι επιλογές έχουν συνέπειες.
Η υπερβολική επιείκεια συχνά μοιάζει με φροντίδα. Ωστόσο, μπορεί να στερεί από τον νέο άνθρωπο κάτι πολύ πιο σημαντικό: την ευκαιρία να γνωρίσει τα όριά του, να αποτύχει, να επιμείνει και τελικά να βελτιωθεί. Να χτίσει αντοχή και χαρακτήρα. Διότι η πραγματική στήριξη δεν βρίσκεται στο να ωραιοποιεί κανείς την πορεία κάποιου, αλλά στο να τον βοηθά να βαδίσει σταθερά πάνω στην αλήθεια της.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, όσοι εκπαιδευτικοί επιμένουν ακόμη να υπηρετούν το μέτρο και την αξιοκρατία, συχνά αντιμετωπίζονται ως παράταιροι, σχεδόν γραφικοί. Ίσως επειδή η συνέπεια υπενθυμίζει ευθύνες που πολλοί προτιμούν να αφήνουν σιωπηλές, κάτω από την εύκολη ασφάλεια της επιείκειας.
Το σχολείο δεν οφείλει να είναι χώρος εύκολων επιβεβαιώσεων. Οφείλει να αποτελεί τόπο μάθησης, προσπάθειας και ειλικρίνειας. Γιατί όταν οι βαθμοί χάνουν το πραγματικό τους νόημα, κινδυνεύει να χαθεί μαζί τους και η πίστη ότι η γνώση κατακτάται. Και τότε η μεγαλύτερη ήττα δεν είναι ένας αυστηρός έλεγχος ή ένας χαμηλός βαθμός. Είναι η απαξίωση της ίδιας της μαθησιακής διαδικασίας.
Ίσως, τελικά, η πιο δύσκολη ευθύνη του εκπαιδευτικού να μην είναι να γίνεται αρεστός, αλλά να παραμένει δίκαιος. Να προστατεύει όχι τη στιγμιαία ικανοποίηση, αλλά το μέλλον του μαθητή.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
