Χίος Πόλη

27/12/18 10:33

τελ. ενημ.: 27/12/18 10:39

Ο Χιώτης μαέστρος Παντελής Κογιάμης στη διεύθυνση των εορταστικών συναυλιών της Κεντρικής Ορχήστρας Αθηνών

Αγαπάει τη μουσική, την υπηρετεί με πάθος  αλλά αποφεύγει τη δημοσιότητα. Το όνομα του δεν θα εμφανιστεί σε καμία αναζήτηση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθότι δεν διαθέτει λογαριασμό ούτε στο facebook, ούτε στο  instagram.  Δεν τα χρησιμοποιεί ως εργαλεία προβολής της δουλειάς του καθώς ασχολείται μόνο με τη μουσική του.

Ο Παντελής Κογιάμης, ο Χιώτης μαέστρος που κατάφερε να επιλεγεί από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (KOA) να διευθύνει τις δύο Χριστουγεννιάτικες συναυλίες της, μίλησε στον «π» για την πορεία του αλλά και το πλήθος δυσκολιών που αντιμετώπισε.

Όλα ξεκίνησαν από ένα μικρό αρμόνιο

Ο Παντελής δεν ήταν από «μουσική» οικογένεια, δεν υπήρχαν ακούσματα κλασικής μουσικής στο σπίτι του, ούτε φυσικά μουσική παιδεία. Εντούτοις από πολύ μικρός έδειχνε την κλίση του αλλά και το ταλέντο στη μουσική. «O νονός μου, που ήταν ναυτικός, είχε φέρει στις κόρες του ένα αρμόνιο. Εγώ μόλις το είδα ξετρελάθηκα και στο επόμενο ταξίδι του μου έφερε ένα ίδιο. Από εκεί ξεκίνησαν όλα. Άρχισα να παίζω ό,τι άκουγα. Δίχως ποτέ να μου έχει δείξει κάποιος», θυμάται.

Στη συνέχεια στο Δημοτικό, επειδή η διευθύντρια του σχολείο του (Κλάρα Καρατζάνου) διέκρινε την αγάπη του στη μουσική, πρότεινε στη μητέρα του να τον πάει στο Ομήρειο που λειτουργούσε Τμήμα Χορωδίας. «Ένας φίλος μου παρακολουθούσε μαθήματα αρμόνιου στο σπίτι του από τον Στέλιο  Παντελογιάννη.  Πήγα μόνος μου και τον βρήκα και του είπα να μου κάνει και εμένα μάθημα. Τότε ο κ. Παντελογιάννης ήταν μαέστρος της Φιλαρμονικής και αφού είδε ότι μου αρέσει η μουσική με πήρε στη Φιλαρμονική του Δήμου Χίου και έτσι έμαθα και τρομπέτα», εξηγεί ο νεαρός μαέστρος.

Ο έρωτας με την κλασική μουσική και η απόφαση να γίνει μαέστρος

Στα γυμνασιακά του χρόνια ο Παντελής Κογιάμης αποφασίζει ότι θέλει να γίνει μαέστρος και τότε οι καθηγητές του τον παροτρύνουν να ξεκινήσει μαθήματα πιάνου στο Ωδείο. «Ξεκίνησα μαθήματα στο Ωδείο του Στέργιου Νεαμονιτάκη (τάξη πιάνου της Βίνας Αμπανούδη) και θυμάμαι ότι την πρώτη φορά που έπαιξα κλασική μουσική ενθουσιάστηκα. Πάντοτε μου άρεσε, πάντοτε είχα μια ανεξήγητη κλίση προς την κλασική μουσική. Όταν έφτασα στο Λύκειο, το τμήμα Μουσικών Σπουδών ήταν μονόδρομος καθότι μόνο μέσα από αυτό μπορούσα να ασχοληθώ με αυτό που τόσο αγαπούσα, τη διεύθυνση της μουσικής». Παράλληλα με τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο ο ταλαντούχος Χιώτης μαέστρος παρακολουθεί ανελλιπώς κάθε συναυλία κλασικής μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής και  διαβάζει μανιωδώς βιβλία σχετικά με τη  μουσική των μεγάλων συνθετών διότι θέλει να μάθει τα πάντα γύρω από το έργο τους.

«Ο  μαέστρος δεν ασχολείται μόνο με τα συμφωνητικά έργα. Για εμένα πρέπει να γνωρίζεις όλο το φάσμα της μουσικής του συνθέτη. Ο Σούμπερτ π.χ. έχει γράψει 8 συμφωνίες. Όμως οι συμφωνίες που είναι γνωστές είναι 2-3. Δεν μπορείς να είσαι μαέστρος και να μην γνωρίζεις όλο το έργο του Σούμπερτ. Τη μουσική δωματίου που έχει γράψει, τα κουαρτέτα εγχόρδων, τις σονάτες για πιάνο. Μία διαρκής και αδιάκοπη μελέτη. Πρέπει συνεχώς να μελετάς. Σαν τον ηθοποιό που πρέπει συνεχώς να μάθει έναν νέο ρόλο. Ένας μαέστρος δεν νοείται να ασχολείται με μία περίοδο της μουσικής. Πρέπει να είναι  ικανός να διευθύνει, να μελετήσει  και να κατανοήσει όλα τα μουσικά ιδιώματα, είτε είναι μπαρόκ (Χέντελ, Μπαχ), είτε είναι κλασικισμός (Χάυντν, Μότσαρτ, Μπετόβεν), είτε ρομαντισμός (Σούμαν, Τσαϊκόφκυ), είτε μουσική 20ου αιώνα (Στραβίνσκι, Σένμπεργκκλπ)».

Πρώτη του συναυλία στο Πανεπιστήμιο

Στο πανεπιστήμιο ένα καθηγητής  του, ο Παύλος Σεργίου,  αναγνώρισε τις ικανότητες του και του έδωσε τη δυνατότητα να διευθύνει την πασχαλινή πανεπιστημιακή συναυλία. «Ένοιωσα δικαιωμένος και ότι οι κόποι μου ανταμείβονται. Αμέσως μετά αποφασίζω, μετά από παρότρυνση των συμφοιτητών μου, να παρακολουθήσω μαθήματα με τον συνθέτη-μαέστρο Ιάκωβο Κονιτόπουλο».

 Η γνωριμία με τον μέντορά του Κάρολο Τρικολίδη

Η παρακολούθηση μιας πρόβας της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών στάθηκε η αφορμή της γνωριμίας με τον μαέστρο Κάρολο Τρικολίδη, ο οποίος αργότερα θα γινόταν ο δάσκαλός του.

« Ξεκίνησα να δουλεύω στο Ωδείο του στη Θεσσαλονίκη ως πιανίστας και παράλληλα να κάνω σκληρότατη προετοιμασία για να επιτύχω την εισαγωγή μου στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης. Ο ίδιος ο Τρικολίδης αλλά και άλλοι σημαντικοί μαέστροι έχουν σπουδάσει στη Βιέννη, που είναι η πρωτεύουσα της κλασικής μουσικής.  Τα μαθήματα ήταν πολύωρα, εξαντλητικά αλλά, όπως μας έλεγε ο δάσκαλός μας, ο μαέστρος πρέπει να ιδρώνει για κάθε μέτρο μουσικής. Ο μαέστρος πρέπει να παράγει κάθε δευτερόλεπτο τη μουσική που διευθύνει γιατί η ορχήστρα και το κοινό περιμένουν να δουν πάνω σου τον ήχο», θυμάται ο Παντελής .

«Τα δύσκολα ξεκινούν αφού αποφοιτήσεις από το Πανεπιστήμιο καθώς είσαι σε μια συνεχή αναζήτηση. Δεν επαναπαύεσαι ποτέ. Πρέπει συνέχεια να κάνεις εμφανίσεις για να σε μάθει ο κόσμος».

1ο βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό διεύθυνσης

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του ο Παντελής Κογιάμης έλαβε μέρος σε διεθνή διαγωνισμό διεύθυνσης κατακτώντας το 1ο βραβείο και το βραβείο Ορχήστρας ενώ συνάμα συμμετείχε και στο διαγωνισμό της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης αποσπώντας το 3ο βραβείο. 

Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και οι Χριστουγεννιάτικες συναυλίες

Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών για πρώτη φορά στην ιστορία της διοργάνωσε τον περασμένο Μάρτιο διαγωνισμό για νέους μαέστρους και ανάμεσα σε 11 «διαγωνιζομένους» διάλεξαν μόλις δύο.

«Μέσα  σε 25 λεπτά έπρεπε να παρουσιάσουμε ένα  απόσπασμα από την 5η συμφωνία του Μπετόβεν και ένα απόσπασμα από τον  Mαγικό Aυλό του Μότσαρτ. Παράλληλα κληθήκαμε να διευθύνουμε χωρίς να μιλήσουμε.  Έπρεπε να δουν αν μπορείς να τους παρασύρεις. Αν  μπορείς να σταθείς μπροστά από μια επαγγελματική ορχήστρα και να τους κάνεις να σε ακολουθήσουν», περιγράφει, υπενθυμίζοντας ότι θα διευθύνει  τη Χριστουγεννιάτικη περιοδεία της KOA με δύο συναυλίες  στις 21/12 και 23/12.

«Είναι μεγάλη προσφορά αυτό που έκανε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών να δώσει ευκαιρία σε νέους μαέστρους. Η ορχήστρα ψήφισε με ποιους θέλουν να συνεργαστούν και έτσι έγινε η επιλογή», καταλήγει ο μαέστρος.

Η στήριξη της οικογένειας

Στη  μέχρι τώρα πορεία, υπήρξαν άνθρωποι που στήριξαν και πίστεψαν στο ταλέντο του νεαρού μαέστρου. Όμως ο ίδιος, εκτός από τους καθηγητές του (την πρώτη ευκαιρία να γράψει μουσική του την έδωσε η Ειρήνη Χούλη όταν του πρότεινε να γράψει μουσική για ένα θεατρικό ενώ εξαιρετική ήταν και η Νικολέττα Γεωργιάδου), θεωρεί ότι τη μεγαλύτερη στήριξη την έλαβε από τους γονείς του και την οικογένεια του. «Δύο άνθρωποι που δεν είχαν καμία σχέση με τη μουσική  μου έδειξαν εμπιστοσύνη και ήταν δίπλα μου σε όλα τα εύκολα και δύσκολα. Είναι πολύ σπουδαίο να σε στηρίζουν οι δικοί σου άνθρωποι και να ξέρεις ότι ανά πάσα στιγμή έχεις πίσω σου δύο άγκυρες», αναφέρει συγκινημένος ο Παντελής, προσθέτοντας ότι ο μαέστρος πρέπει να πιστεύει σε αυτό που θέλει να κάνει.

Δείτε επίσης