Κοινωνία

20/2/15 12:36

τελ. ενημ.: 23/2/15 11:24

Όλοι οι Χιώτες ειν’ λωλοί

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΡΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΣΕ ΟΛΟ Ο ΝΗΣΙ

Αναλλοίωτα κατά βάση κι αλώβητα από τον χρόνο παραμένουν στα χωριά μας τα έθιμα της Αποκριάς, με τους μασκαράδες να αλωνίζουν από άκρη ως άκρη στο νησί, όλη τη περίοδο της Αποκριάς, με τις Μουτσουναριές, τις Καρκαλούσες, τα μυστήρια, όπως οι γάμοι, και οι κηδείες και βέβαια με τη Μόστρα και τους Αγάδες, να συμπληρώνουν ένα πολύχρωμα κεφάτο και διαφορετικό παζλ καρναβαλικών εκδηλώσεων. 

Tώρα ’ν’ αγιά Σαρακοστή, τώρα ’ν’ άγιες ημέρες,
που λειτουργούν οι εκκλησιές και ψέλνουν οι παπάδες
και λένε τ’ άγιος ο Θεός και τ’ άγιο
Eυαγγέλιο.
Όποιος το λέει σώνεται κι όποιος τ’ ακούει αγιάζει
κι όποιος το καλοφουγκραστεί παράδεισο θα λάβει”.

Στα Θυμιανά

Σήμερα ανεβαίνει η «Μόστρα» στα Θυμιανά, το παραδοσιακό κομμάτι της, το οποίο έχει τις ρίζες του στις μάχες των Θυμιανούσων με τους Κουρσάρους, στην επικράτηση τους και στη συνέχεια τον πανηγυρισμό της νίκης και στο «Μοστράρισμα» των ηττημένων πειρατών. Το βράδυ οι νέοι του χωριού ντύνονται κουδουνάτοι προκαλώντας με πειράγματα και αστεία τους επισκέπτες και συγχωριανούς τους. Την Τυρινή Κυριακή το πρωί η Μόστρα «κατεβαίνει» με βρακάδες και πειρατές, που συναντιούνται όλοι μαζί στη θέση «Σκάλες» των Θυμιανών και, χορεύοντας Ταλίμι , υπό τοςυ ήχους οργάνων όπως το τουμπί και το παγιαύλι και κατεβαίνουν στο κέντρο του χωριού. Μετά το πέρας του εθίμου ξεκινάει το καρναβάλι με την παρέλαση αρμάτων. Οι εορταστικές εκδηλώσεις κλείνουν με παραδοσιακό νησιώτικο γλέντι στην Πλατεία του χωριού.

Το έθιμο του Αγά

Στην τουρκοκρατία μπορεί να αναζητήσει κανείς τις ρίζες του εθίμου του Αγά ενώ όσο περνούν τα χρόνια Αγάδες στήνονται σε όλα τα Μαστιχοχώρια κάθε Καθαρή Δευτέρα, στις πλατείες, παρά τα όποια προβλήματα δημιουργεί ο κακός καιρός, το κρύο και η βροχή.

Στα Μεστά ο Αγάς θα δικάσει και φέτος στην πλατεία του χωριού και το ίδιο συμβαίνει και σε Ολύμπους, Ελάτα Λιθί, Πιτυός και Βέσσα.

Οι επισκέπτης δικάζεται κατά το έθιμο και ο αγάς του επιβάλει το πρόστιμο που του αναλογεί. Όλοι οι παρευρισκόμενοι διασκεδάζουν με νηστίσιμα εδέσματα και ποτά κερασμένα από τους διοργανωτές των εκδηλώσεων, οι οποίες ξεκινούν συνήθως και με παραδοσιακούς χορούς από το τοπικά πολιτιστικά σωματεία.

Η κηδεία του Μακαρονά στα Καρδάμυλα

Ο Φιλοπρόοδος Ομιλος Καρδαμύλων οργανώνει στην πλατεία Ανω Καρδαμύλων την Κυριακή της Αποκριάς στις 12.00 το καρναβάλι στα Καρδάμυλα που περιλαμβάνει την παρέλαση των μεταμφιεσμένων και την αναβίωση του εθίμου του γάμου ή της "κηδείας του μακαρονά". Ο καλύτερος μεταμφιεσμένος θα βραβευθεί ενώ το καρναβάλι διαδέχεται γλέντι με ζωντανή μουσική και πάντα κερασμένο το παραδοσιακό μπουρέκι.

Ο νεκρός και τα βούδια στον Αγ. Γεώργη Συκούση

Όλη την εβδομάδα στον Αγ. Γιώργη με πρωτοβουλία της νεολαίας του χωριού πραγματοποιούνται εκδηλώσεις που κορυφώνονται την Κυριακή  και την καθαρή Δευτέρα. Την Κυριακή από το πρωί στο χωριό βγαίνει η κομπανία των τουμπιών και μαζεύονται στην πλατεία του Μπου όπου οι καρκαλούσοι κάνουν το γύρο του χωριού χορεύοντας και τραγουδώντας. Στη συνέχεια στην περιοχή του Πρίνου υπάρχει άλλη κομπανία που πίνει από το πρωί και γίνονται σαν τα... βούδια. Ντύνονται με μουτσούνες κι αναπαριστούν τα βούδια και γυρίζουν στο χωριό σέρνοντας διάφορα αντικείμενα, λέγοντας άσεμνες φράσεις κ.λπ. και μαζεύονται όλοι στην πλατεία του Μπου διακόπτουν το γλέντι της πρώτης κομπανίας, αναπαριστούν  τα βούδια και συνεχίζει το γλέντι όλο το χωριό.  Την καθαρή  Δευτέρα γίνεται η αναπαράσταση του εθίμου του νεκρού. Οι κάτοικοι του χωριού συνοδεύουν το νεκρό στην τελευταία του κατοικία, διαβάζουν τη διαθήκη του για να καταλήξουν και πάλι σε γλέντι μέχρι αργά το βράδυ.

Ο διπλός της Βολισσού

Ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού κρατά και εδώ τα ηνία για την αναβιώση του εθίμου του Διπλού. Την Κυριακή της Αποκριάς, οι νέοι του χωριού τραγουδάνε στην πλατεία και χορεύουν στους ρυθμούς του Βολισσιανού χορού, του Διπλού. Στην πλατεία του χωριού ακολουθεί γλέντι, ενώ στους καλεσμένους προσφέρονται τοπικά προϊόντα.

Την Κυριακή πραγματοποιείται γλέντι και στην Πισπιλούντα.

Οι γάμοι

Γάμους με παπάδες και κουμπάρους έχουν την Κυριακή στο Νεοχώρι και στη Σιδηρούντα που καταλήγουν σε γλέντια τρικούβερτα

Καρκαλούσες στο Πυργί

Καρκαλούσες Πυργούσαινες μεταμφιέζονται και βγαίνουν στους δρόμους του χωριού προκαλώντας το γέλιο και το κέφι και καταλήγοντας στην πλατεία του χωριού όπου χορεύουν τον δετό, την Κυριακή  (ενώ γλέντι πραγματοποιείται κάθε χρόνο και την Καθαρή Δευτέρα αφού έχει προηγηθεί άλλη μια προέλαση από Καρκαλουσες και ,μεταμφιεσμένους με τρακτέρ, γαϊδούρια, γεωργικά εργαλεία  κι ότι άλλο προκαλέσει την έμπνευση των Πυργούσων εκείνη τη στιγμή.

Γλέντια σε Καλαμωτή, Νένητα και Καλλιμασιά

Την Καθαρή Δευτέρα στις 12:00 το μεσημέρι στην Πάνω Πλατεία της Καλαμωτής θα γίνει παραδοσιακό Αποκριάτικο πανηγύρι με ζωντανή μουσική και παραδοσιακά εδέσματα από τον Προοδευτικό Όμιλο Καλαμωτής. Ανάλογες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στην  πλατεία των Νενήτων από τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Η Βοκαριά» και στο κέντρο «Σαράντος» λόγω καιρού από τον ‘Ομηρο Καλλιμασιάς.