Μια ιδιαίτερα χρήσιμη ενημερωτική ημερίδα για τους δικηγόρους της Χίου, αλλά και για το ευρύτερο κοινό, διοργάνωσε ο Δικηγορικός Σύλλογος Χίου, με πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου και του προέδρου του, Γεωργίου Μεργέ, ο οποίος προλόγισε και συντόνισε τις εργασίες, καθώς και τον διάλογο με το ακροατήριο.
Αντικείμενο της ημερίδας αποτέλεσε η πρόσφατη μεταρρύθμιση του Κληρονομικού Δικαίου, με στόχο τον εκσυγχρονισμό, την απλούστευση και τη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου, ώστε να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η δυνατότητα κατάρτισης κληρονομικών συμβάσεων, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες που παρουσιάστηκαν και αφορά άμεσα μεγάλο μέρος των πολιτών.
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026, στην αίθουσα συνεδρίων του Ομηρείου Πνευματικού Κέντρου Δήμου Χίου, από τις 9:30 το πρωί έως τη 1 το μεσημέρι, με μεγάλη συμμετοχή δικηγόρων και συμβολαιογράφων, οι οποίοι παρακολούθησαν τις εργασίες μέχρι την ολοκλήρωσή τους.
Μετά τις εισηγήσεις ακολούθησε εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ των παρευρισκομένων και των διακεκριμένων πανεπιστημιακών καθηγητών της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), οι οποίοι ανέπτυξαν τις σημαντικότερες πτυχές της νομοθετικής μεταρρύθμισης.
Πρώτος ομιλητής ήταν ο Απόστολος Σ. Γεωργιάδης, ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και ακαδημαϊκός, ο οποίος παρουσίασε διεξοδικά τη μεταρρύθμιση του Κληρονομικού Δικαίου, αναλύοντας το περιεχόμενο και τις βασικές κατευθύνσεις του νέου νομοθετικού πλαισίου.
Ακολούθησε ο Γεώργιος Κ. Λέκκας, καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ο οποίος επικεντρώθηκε στην εκ διαθήκης και την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, καθώς και στην ευθύνη του κληρονόμου για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας.
Ο κύκλος των εισηγήσεων ολοκληρώθηκε με τον Γεώργιο Α. Γεωργιάδη, καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ο οποίος ανέλυσε το ζήτημα της νόμιμης μοίρας, δηλαδή του ελάχιστου κληρονομικού μεριδίου που ο νόμος κατοχυρώνει υπέρ ορισμένων συγγενών του κληρονομουμένου, καθώς και τον νέο θεσμό των κληρονομικών συμβάσεων.
Οι κληρονομικές συμβάσεις και οι δυνατότητες που δημιουργούν
Μία από τις ουσιαστικότερες αλλαγές που παρουσιάστηκαν αφορά τις κληρονομικές συμβάσεις, οι οποίες εισάγουν νέες δυνατότητες στη ρύθμιση περιουσιακών και κληρονομικών ζητημάτων.
Σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην ημερίδα, πέρα από τις παραδοσιακές διαθήκες, προβλέπεται η δυνατότητα σύναψης κληρονομικών συμβάσεων μεταξύ δύο προσώπων, με τη σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης.
Μέσω μιας τέτοιας συμφωνίας μπορεί, για παράδειγμα, να προβλέπεται ότι μετά τον θάνατο του ενός συμβαλλομένου θα περιέλθουν στον άλλον συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία, όπως ένα αυτοκίνητο, ένα ακίνητο ή ένα χρηματικό ποσό, ακόμη και το σύνολο της περιουσίας του, με τον πρώτο να διατηρεί τα δικαιώματά του επί των περιουσιακών αυτών στοιχείων όσο βρίσκεται εν ζωή.
Αντίστοιχα, παρουσιάστηκε η δυνατότητα σύναψης συμβάσεων παραίτησης από κληρονομικά δικαιώματα, είτε με αντάλλαγμα είτε χωρίς. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, ωστόσο, στη σαφή διατύπωση των όρων της συμφωνίας και κυρίως στον προσδιορισμό του κατά πόσον η παραίτηση αφορά αποκλειστικά τον συμβαλλόμενο ή επεκτείνεται και στους δικούς του κληρονόμους.
Οι νέες αυτές δυνατότητες αποσκοπούν στη διευθέτηση σύνθετων περιουσιακών ζητημάτων, ιδίως σε οικογένειες με παιδιά από δύο ή περισσότερους γάμους, καθώς και σε περιπτώσεις ζευγαριών που συμβιώνουν με ή χωρίς σύμφωνο συμβίωσης.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν αλλαγές που αφορούν τα κληρονομικά δικαιώματα των συζύγων, αλλά και τη νομική αντιμετώπιση των σύγχρονων μορφών οικογενειακής και συντροφικής συμβίωσης, με στόχο την προσαρμογή του Κληρονομικού Δικαίου στις σημερινές κοινωνικές συνθήκες.
Οι κληρονομικές οφειλές και η προστασία της προσωπικής περιουσίας
Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε και στις αλλαγές που αφορούν την ευθύνη των κληρονόμων για τα χρέη που συνοδεύουν μια κληρονομιά.
Όπως αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια της ημερίδας, το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στον τρόπο ικανοποίησης των απαιτήσεων των δανειστών, με βασική κατεύθυνση την προστασία της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου.
Μέχρι σήμερα, σε περιπτώσεις κληρονόμησης περιουσιακών στοιχείων που συνοδεύονταν από οφειλές, όπως ένα υποθηκευμένο ακίνητο, οι τράπεζες ή άλλοι δανειστές μπορούσαν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να στραφούν και κατά της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου, εφόσον η κληρονομιαία περιουσία δεν επαρκούσε για την εξόφληση των χρεών.
Σύμφωνα με τις αλλαγές που παρουσιάστηκαν, επιδιώκεται ο περιορισμός της ευθύνης για τις κληρονομικές οφειλές στην κληρονομιαία περιουσία, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προσωπική περιουσία εκείνου που αποδέχεται την κληρονομιά.
Πρόκειται για μία ιδιαίτερα σημαντική διαφοροποίηση, καθώς η κληρονομική διαδοχή δεν συνδέεται αποκλειστικά με την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων, αλλά ενδέχεται να συνεπάγεται και την ανάληψη οικονομικών υποχρεώσεων.
Αυστηρότερες διαδικασίες για τις διαθήκες
Αλλαγές παρουσιάστηκαν και στο καθεστώς των διαθηκών, με την εισαγωγή αυστηρότερων τυπικών διαδικασιών και πρόσθετων δικλίδων ασφαλείας.
Οι νέες ρυθμίσεις ενδέχεται να καταστήσουν ορισμένες διαδικασίες περισσότερο σύνθετες και οικονομικά επιβαρυντικές. Ωστόσο, βασικός τους στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και η αποτροπή φαινομένων πλαστογραφίας ή αμφισβήτησης της γνησιότητας των διαθηκών.
Η θωράκιση των σχετικών διαδικασιών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περιπτώσεις εμφάνισης πλαστών διαθηκών έχουν απασχολήσει κατά καιρούς τη Δικαιοσύνη, προκαλώντας μακροχρόνιες δικαστικές αντιδικίες και σοβαρές οικογενειακές διαφορές.
Η ημερίδα μεταδόθηκε ζωντανά μέσω της ηλεκτρονικής σελίδας του «Πολίτη», όπου το ενδιαφερόμενο κοινό έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τις εισηγήσεις και τη συζήτηση, προκειμένου να ενημερωθεί αναλυτικότερα για τις αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο.
Δημήτρης Ζαφείρης
Οι ειδήσεις σήμερα Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.