Κοινωνία

9/9/15 10:05

τελ. ενημ.: 9/9/15 10:05

Ακτινογραφία στα σποτ των κομμάτων

Τη δύναμη της εικόνας επιστρατεύουν τα πολιτικά κόμματα σε μία προσπάθεια να προσελκύσουν ψηφοφόρους στον δρόμο προς την κάλπη. Σε μία από τις πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων δεκαετιών τα τηλεοπτικά σποτ των κομμάτων αποκτούν ξεχωριστή σημασία.

Ακτινογραφία στα σποτ των κομμάτων

Ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτήν την αναμέτρηση ποντάρει στο σύνθημα «ξεμπερδεύουμε με το παλιό». Στο πλαίσιο αυτό βάζει μπροστά πρόσωπα από διάφορες κοινωνικές ομάδες, φλερτάροντας έτσι τους αναποφάσιστους.

Ιστορίες από την καθημερινότητα των πολιτών μετά τα capital controls περιλαμβάνει το σποτάκι της Νέας Δημοκρατίας. Ωστόσο, δεν έλειψαν και τα απρόοπτα. Ετσι η ιστορία της Λίνας αποσύρθηκε, καθώς λεπτομέρειες του σποτ (όπως το μοντέρνο σπίτι και το υπερσύγχρονο αυτοκίνητο) εκτιμάται πως δεν... περνούσαν το σωστό μήνυμα.

Να ανατρέψει την εικόνα του «αυστηρού» επεχείρησε με το τηλεοπτικό σποτάκι ο Π. Λαφαζάνης, που ζητά από τον οδηγό του ταξί να πάνε «Νομισματοκοπείο». Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πήραν «φωτιά» και πολλοί είναι αυτοί που έδωσαν τη δική τους εκδοχή για τη διαδρομή του ταξί. Για παράδειγμα χρήστες του Twitter έβαλαν τον Π. Λαφαζάνη να πηγαίνει στο Νοσοκομείο Παίδων για να... επισκεφθεί τον μικρό Αλέξη. Ουσιαστικά αναφέρονταν στο σποτάκι του Πάνου Καμμένου, που αποτελεί συνέχεια της ιστορίας που ξεκίνησε τον Ιανουάριο. Αυτήν τη φορά ο μικρός Αλέξης δεν οδηγεί τρενάκι, αλλά έχει σπάσει το αριστερό χέρι και με τη βοήθεια του Π. Καμμένου καλείται να μάθει να γράφει με το... δεξί. Το σποτάκι σχολιάστηκε ιδιαίτερα, ενώ πολλοί χρήστες του Διαδικτύου αναφέρθηκαν και στα υποκριτικά προσόντα του προέδρου των ΑΝΕΛ.

Ακτινογραφία στα σποτ των κομμάτων

Το Ποτάμι επιστρατεύει το χιούμορ για να καυτηριάσει τον «καβγά» για το ποιο κόμμα θα χρησιμοποιήσει τη λέξη «μπροστά». Λογοτεχνική αύρα έχει το σποτάκι του ΚΚΕ, που χρησιμοποιεί μια φράση του Μ. Λουντέμη για να καυτηριάσει τα ψέματα στην πολιτική ζωή.

Ρητορική ρεαλισμού από τον ΣΥΡΙΖΑ
ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΜΒΑΚΑΣ: Στα πρώτα σποτάκια του ΣΥΡΙΖΑ δεν προβάλλεται ο Αλ. Τσίπρας αλλά το κοινό στο οποίο στοχεύει. Ακολουθείται η παραδοσιακή μέθοδος των μαρτυριών, η οποία δεν είναι καινοτόμα στην πολιτική διαφήμιση. Το μήνυμα δεν είναι εικονογραφικά ενδιαφέρον και σίγουρα κατώτερο σε σχέση με την προεκλογική εκστρατεία του χειμώνα.

Ακτινογραφία στα σποτ των κομμάτων

Γρηγόρης Τσιμογιάννης: Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να περάσει στη ρητορική του ρεαλισμού. Το «ξεμπερδεύουμε με το παλιό» έχει διπλή ανάγνωση. Η μία ανάγνωση αφορά στην εσωτερική διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ και στο ότι είναι έτοιμος να προσαρμοστεί στη νέα εποχή. Η δεύτερη ανάγνωση είναι ότι προσπαθεί να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά για τα παλαιά κόμματα, συσπειρώνοντας τους ψηφοφόρους του.

Καινοτόμα μέθοδος από τη ΝΔ
ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΜΒΑΚΑΣ: Σκηνοθετικά έχει επιλεγεί το υποκειμενικό πλάνο του πρωταγωνιστή, που δεν φαίνεται στην κάμερα. Πρόκειται για ένα ρίσκο όσον αφορά τη σκηνοθεσία, καθώς είναι μία μοντέρνα μέθοδος. Δείχνει έντεχνα ερασιτεχνικό αλλά στην πραγματικότητα είναι καινοτόμο. Ουσιαστικά δίνει την εντύπωση της καθημερινής καταγραφής της εικόνας από ένα κινητό τηλέφωνο.

Το... σίκουελ της ιστορίας του μικρού Αλέξη περιγράφει η καμπάνια των Ανεξάρτητων Ελλήνων, που έβαλε φωτιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Το... σίκουελ της ιστορίας του μικρού Αλέξη περιγράφει η καμπάνια των Ανεξάρτητων Ελλήνων, που έβαλε φωτιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Γρηγόρης Τσιμογιάννης: Η ΝΔ θέλει να υπενθυμίσει τις προεκλογικές υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με την αντίφαση της πραγματικότητας. Να αναδείξει την επικινδυνότητα αυτής της πολιτικής και το πού έχει αυτή οδηγήσει (π.χ. capital controls). Δεύτερον να στείλει ένα συναινετικό και υπερκομματικό μήνυμα, προβάλλοντας το «βάζουμε την Ελλάδα μπροστά».

ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΜΒΑΚΑΣ
Διαφορετική στρατηγική από ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ

Σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία παρατηρείται διαφορετική επικοινωνιακή στρατηγική των πολιτικών κομμάτων σε σχέση με τον Ιανουάριο. Οι δύο βασικοί διεκδικητές της πρωτιάς δίνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο κοινό στο οποίο στοχεύουν (δηλαδή στους νέους, στους συνταξιούχους και σε άλλες κοινωνικές ομάδες).

Τον... καβγά που έχει ξεσπάσει για το ποιο κόμμα θα χρησιμοποιήσει τη λέξη «μπροστά» καυτηριάζει σε ένα από τα τηλεοπτικά σποτάκια του το Ποτάμι
Τον... καβγά που έχει ξεσπάσει για το ποιο κόμμα θα χρησιμοποιήσει τη λέξη «μπροστά» καυτηριάζει σε ένα από τα τηλεοπτικά σποτάκια του το Ποτάμι

Τόσο στα τηλεοπτικά σποτάκια του ΣΥΡΙΖΑ όσο και της Νέας Δημοκρατίας δεν δίνεται σε αυτήν τη φάση «ρόλος» στους ηγέτες των πολιτικών κομμάτων. Δηλαδή ακολουθείται μία εντελώς διαφορετική στρατηγική από τον χειμώνα, όπου είχαν κυριαρχήσει στην προεκλογική περίοδο τα πρόσωπα του Αλ. Τσίπρα και του Αν. Σαμαρά.

Ωστόσο, τα υπόλοιπα κόμματα επενδύουν στους πολιτικούς αρχηγούς τους και μάλιστα επιστρατεύουν το χιούμορ για να περάσουν ευκολότερα το μήνυμά τους. Αυτό φαίνεται τόσο στο σποτάκι της Λαϊκής Ενότητας με πρωταγωνιστή τον Π. Λαφαζάνη όσο και σε αυτό των Ανεξαρτήτων Ελλήνων με τον Π. Καμμένο.

Μάλιστα το τηλεοπτικό σποτάκι των Ανεξαρτήτων Ελλήνων έχει και μία πρωτοτυπία: αποτελεί ουσιαστικά «σίκουελ» αυτού που είχε παρουσιαστεί τον χειμώνα. Η επιτυχία που είχε αυτή η επικοινωνιακή εκστρατεία στις προηγούμενες εκλογές οδήγησε στο... δεύτερο μέρος της ιστορίας με τον μικρό Αλέξη.

Μία ριψοκίνδυνη επικοινωνιακά ιδέα χρησιμοποιείται στο τηλεοπτικό σποτ του Π. Λαφαζάνη, καθώς ως τελικός προορισμός εμφανίζεται το... Νομισματοκοπείο
Μία ριψοκίνδυνη επικοινωνιακά ιδέα χρησιμοποιείται στο τηλεοπτικό σποτ του Π. Λαφαζάνη, καθώς ως τελικός προορισμός εμφανίζεται το... Νομισματοκοπείο
  • Ο Βασίλης Βαμβακάς είναι επίκουρος καθηγητής κοινωνιολογίας της επικοινωνίας στο ΑΠΘ.

Γρηγόρης Τσιμογιάννης
Καμπάνιες χωρίς μεγάλα λόγια

Το πρώτο στοιχείο που επηρεάζει την καμπάνια των κομμάτων είναι το ότι διεξάγεται μέσα στις πιεστικές συνθήκες ενός σύντομου προεκλογικού αγώνα και μάλιστα στο τέλος του καλοκαιριού.

Το δεύτερο στοιχείo είναι ότι αυτές οι καμπάνιες είναι προσαρμοσμένες στα νέα δεδομένα. Δηλαδή στο ότι οι πολίτες προσέρχονται στις εκλογές με πολύ χαμηλές προσδοκίες και υψηλή απογοήτευση.

Με μία φράση του Μενέλαου Λουντέμη «έντυσε» το σποτ του το ΚΚΕ, δίνοντας διαφορετικό χρώμα στην προεκλογική του εκστρατεία
Με μία φράση του Μενέλαου Λουντέμη «έντυσε» το σποτ του το ΚΚΕ, δίνοντας διαφορετικό χρώμα στην προεκλογική του εκστρατεία

Αυτό φαίνεται και από τη συνθηματολογία που χρησιμοποιείται. Δεν υπάρχουν μεγαλοστομίες όπως «λεφτά υπάρχουν» που χρησιμοποιήθηκε το 2009, «επαναδιαπραγμάτευση των μνημονίων» το 2012 ή το «η ελπίδα έρχεται» που κυριάρχησε τον Ιανουάριο.

Το τρίτο στοιχείο είναι ότι λείπουν οι μεγάλες ιδέες. Τα κόμματα επειδή ξέρουν πως ο κόσμος έχει πάρει τις αποστάσεις του από ανάλογη ρητορική του παρελθόντος, χρησιμοποιούν πλέον έναν πιο προσγειωμένο λόγο.

Γι' αυτό ίσως βλέπουμε πως χρησιμοποιείται τόσο πολύ το χιούμορ στην προεκλογική περίοδο.

Είναι η πρώτη φορά που τα κομματικά επιτελεία προσεγγίζουν το εκλογικό κοινό με μία αίσθηση φόβου για τις πραγματικές του διαθέσεις. Δεν έχουν οξύ λόγο ούτε στις θέσεις που παρουσιάζουν, ούτε στην κριτική που ασκούν στα άλλα πολιτικά κόμματα.

Επειδή ακριβώς δεν μπορούν να προβλέψουν την αντίδραση του εκλογικού σώματος θα έλεγα πως έχουν μία συστολή.

Επομένως το τελικό αποτέλεσμα δεν θα κριθεί από τις τηλεοπτικές καμπάνιες αλλά από τη γενικότερη εκστρατεία που θα διεξάγουν τα κόμματα και από την παρουσία των πολιτικών τους αρχηγών στον δρόμο προς την κάλπη.

  • Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι επικοινωνιολόγος-γενικός διευθυντής Precise Strategy

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΟΚΚΑΛΙΑΡΗ

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ

Δείτε επίσης