Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Πόσες έδρες βγάζουν Χίος, Ψαρά και Οινούσσες

Στις 35 έδρες διαμορφώνεται το νέο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Χίου, ενώ από 13 έδρες θα έχουν τα Δημοτικά Συμβούλια των Δήμων Ηρωικής Νήσου Ψαρών και Οινουσσών, με βάση τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα πληθυσμιακά όρια που προβλέπει ο νόμος.

Η σημαντικότερη αλλαγή για τη Χίο είναι ότι, με πληθυσμό 50.361 κατοίκους, περνά στην κατηγορία των δήμων από 50.001 έως 100.000 κατοίκους, άρα το Δημοτικό Συμβούλιο αποτελείται από 35 μέλη.

Για τα Ψαρά, με 420 κατοίκους, και τις Οινούσσες, με 911 κατοίκους, το Δημοτικό Συμβούλιο παραμένει 13μελές, καθώς και οι δύο δήμοι βρίσκονται κάτω από το όριο των 2.000 κατοίκων.

Τα πληθυσμιακά όρια που καθορίζουν τις έδρες

Ο νέος Κώδικας ορίζει ότι το Δημοτικό Συμβούλιο αποτελείται από 13 μέλη σε δήμους έως 2.000 κατοίκους, από 15 μέλη σε δήμους 2.001 έως 5.000 κατοίκων, από 19 μέλη σε δήμους 5.001 έως 10.000 κατοίκων, από 25 μέλη σε δήμους 10.001 έως 30.000 κατοίκων, από 29 μέλη σε δήμους 30.001 έως 50.000 κατοίκων, από 35 μέλη σε δήμους 50.001 έως 100.000 κατοίκων, από 39 μέλη σε δήμους 100.001 έως 150.000 κατοίκων και από 43 μέλη σε δήμους άνω των 150.001 κατοίκων.

Με αυτά τα δεδομένα, ο Δήμος Χίου εντάσσεται στην κατηγορία των 35 εδρών, ενώ οι Δήμοι Ψαρών και Οινουσσών στην κατηγορία των 13 εδρών.

Η κρίσιμη αλλαγή για τις Δημοτικές Ενότητες

Η ουσιαστική διαφοροποίηση σε σχέση με την έως τώρα αντίληψη εκπροσώπησης είναι ότι ο Δήμος Χίου δεν φαίνεται να κατανέμει πλέον προκαθορισμένες έδρες Δημοτικών Συμβούλων ανά Δημοτική Ενότητα.

Ο νέος Κώδικας αναφέρει ότι ο δήμος θεωρείται ενιαία εκλογική περιφέρεια για την εκλογή δημοτικών συμβούλων, με ειδικές εξαιρέσεις που αφορούν συγκεκριμένους άλλους νησιωτικούς δήμους και όχι τη Χίο, τα Ψαρά ή τις Οινούσσες.

Αυτό σημαίνει ότι οι 35 δημοτικοί σύμβουλοι του Δήμου Χίου δεν «μοιράζονται» εκ των προτέρων στις Δημοτικές Ενότητες Χίου, Αγίου Μηνά, Αμανής, Ιωνίας, Καμποχώρων, Καρδαμύλων, Μαστιχοχωρίων και Ομηρούπολης.

Εκλέγονται από ενιαία εκλογική περιφέρεια, άρα η τελική γεωγραφική προέλευση των συμβούλων θα εξαρτηθεί από τα ψηφοδέλτια, τους σταυρούς προτίμησης και τη δύναμη των συνδυασμών, όχι από προκαθορισμένη ποσόστωση ανά Δημοτική Ενότητα.

Πόσες έδρες παίρνει η πλειοψηφία

Στον Δήμο Χίου, εφόσον ο επιτυχών συνδυασμός λάβει έως 60%, καταλαμβάνει τα τρία πέμπτα των εδρών, δηλαδή 21 από τις 35, ενώ οι επιλαχόντες συνδυασμοί μοιράζονται τις υπόλοιπες 14.

Ωστόσο, αν το ποσοστό του επιτυχόντος συνδυασμού, μαζί με τις εναλλακτικές ψήφους, είναι μικρότερο ή ίσο του 42%, τότε στις περιπτώσεις των 35μελών συμβουλίων οι έδρες του επιτυχόντος συνδυασμού μειώνονται κατά δύο, άρα διαμορφώνονται σε 19 για την πλειοψηφία και 16 για τους επιλαχόντες.

Στα Ψαρά και στις Οινούσσες, όπου τα Δημοτικά Συμβούλια θα είναι 13μελή, η κατανομή των τριών πέμπτων αντιστοιχεί σε 8 έδρες για τον επιτυχόντα συνδυασμό και 5 έδρες για τους επιλαχόντες.

Η εικόνα των Δημοτικών Συμβουλίων

Τι ισχύει για τις Δημοτικές Κοινότητες

Διαφορετική είναι η εικόνα στις Δημοτικές Κοινότητες, καθώς εκεί ο αριθμός των μελών καθορίζεται από τον πληθυσμό κάθε κοινότητας.

Ο νέος Κώδικας προβλέπει 3μελές συμβούλιο για κοινότητες από 301 έως 2.000 κατοίκους, 5μελές για κοινότητες από 2.001 έως 10.000 κατοίκους, 9μελές για κοινότητες από 10.001 έως 100.000 κατοίκους και 11μελές για κοινότητες άνω των 100.001 κατοίκων.

Για τις κοινότητες έως 300 κατοίκους δεν εκλέγεται συμβούλιο Δημοτικής Κοινότητας, αλλά εκπρόσωπος.

Ο Κώδικας ορίζει ότι σε Δημοτικές Κοινότητες έως 300 κατοίκους αιρετό όργανο είναι ο εκπρόσωπος της Δημοτικής Κοινότητας, ενώ από 301 κατοίκους και άνω εκλέγονται πρόεδρος και συμβούλιο Δημοτικής Κοινότητας.

Δήμος Χίου: Η κατανομή ανά Δημοτική Ενότητα

Με βάση τα παραπάνω, στον Δήμο Χίου θα υπάρχουν συνολικά 76 έδρες σε συμβούλια Δημοτικών Κοινοτήτων και 36 εκπρόσωποι μικρών κοινοτήτων έως 300 κατοίκους.

Συνολικά, δηλαδή, σε επίπεδο ενδοδημοτικής εκπροσώπησης προκύπτουν 112 αιρετές θέσεις Δημοτικών Κοινοτήτων, πέραν των 35 εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου.

Αναλυτικά οι Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου Χίου

Τι ισχύει για Ψαρά και Οινούσσες

Στον Δήμο Ηρωικής Νήσου Ψαρών, η Δημοτική Κοινότητα Ψαρών, με 420 κατοίκους, εκλέγει 3μελές συμβούλιο Δημοτικής Κοινότητας.

Το ίδιο ισχύει και για τον Δήμο Οινουσσών, όπου η Δημοτική Κοινότητα Οινουσσών, με 911 κατοίκους, εκλέγει επίσης 3μελές συμβούλιο Δημοτικής Κοινότητας.

Και στους δύο δήμους, τα Δημοτικά Συμβούλια θα είναι 13μελή.

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αλλάζει μόνο τον αριθμό των εδρών. Αλλάζει και αρκετά βασικά σημεία της εκλογικής διαδικασίας, κυρίως ως προς τον χρόνο των εκλογών, την ανάδειξη δημάρχου, τη χρήση εναλλακτικής ψήφου και την κατανομή των εδρών.

Εκλογές κάθε πέντε χρόνια, τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου

Οι δήμαρχοι, οι περιφερειάρχες, οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι Δημοτικών Κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι Δημοτικών Κοινοτήτων εκλέγονται κάθε πέντε χρόνια, με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία.

Η εκλογή διεξάγεται την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου του πέμπτου έτους κάθε δημοτικής και περιφερειακής περιόδου. Αν σε κάποιον δήμο, περιφέρεια ή εκλογικό τμήμα δεν διεξαχθεί η ψηφοφορία, αυτή μεταφέρεται για την επόμενη Κυριακή. Οι νέες αρχές εγκαθίστανται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους και η θητεία τους λήγει στις 31 Δεκεμβρίου του πέμπτου έτους.

Δήμαρχος από την πρώτη Κυριακή με 42% + 1 ψήφο

Κεντρική πρόβλεψη του νέου Κώδικα είναι ότι επιτυχών συνδυασμός θεωρείται εκείνος που πλειοψηφεί με ποσοστό μεγαλύτερο του 42%, δηλαδή 42% + 1 ψήφο, επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων.

Σε αυτήν την περίπτωση δήμαρχος εκλέγεται ο επικεφαλής του επιτυχόντος συνδυασμού, χωρίς δεύτερη Κυριακή με την κλασική μορφή που ίσχυε παλαιότερα.

Δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, όχι δεύτερη κάλπη

Αν κανένας συνδυασμός δεν ξεπεράσει το όριο του 42% + 1 ψήφο, δεν προβλέπεται επαναληπτική ψηφοφορία μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών με νέα προσέλευση των εκλογέων.

Αντίθετα, ενεργοποιείται δεύτερο στάδιο προσμέτρησης από το αρμόδιο δικαστήριο για τους δύο επικρατέστερους συνδυασμούς. Σε αυτό το στάδιο προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι που έχουν δοθεί από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών που δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο.

Αν υπάρξει ισοψηφία στην πρώτη θέση, στο δεύτερο στάδιο μετέχουν οι συνδυασμοί που ισοψήφησαν. Αν υπάρξει ισοψηφία στη δεύτερη θέση, μετέχει ο πρώτος συνδυασμός και όλοι οι συνδυασμοί που ισοψήφησαν στη δεύτερη θέση.

Εναλλακτική ψήφος στους συνδυασμούς

Η μεγάλη καινοτομία είναι η εναλλακτική ψήφος. Ο εκλογέας δεν περιορίζεται μόνο στην επιλογή συνδυασμού και σταυρών προτίμησης για υποψηφίους, αλλά μπορεί να δώσει και εναλλακτική ψήφο, η οποία αποκτά σημασία αν ο συνδυασμός που ψήφισε δεν περάσει στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης.

Με απλά λόγια, αν κανένας συνδυασμός δεν ξεπεράσει το 42%, οι εναλλακτικές ψήφοι των συνδυασμών που μένουν εκτός δεύτερου σταδίου προστίθενται στους δύο επικρατέστερους συνδυασμούς, ανάλογα με την επιλογή που έχει κάνει ο εκλογέας.

Ο επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται εκείνος που, μετά και την προσμέτρηση των εναλλακτικών ψήφων, συγκεντρώνει την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία. Αν υπάρξει ισοψηφία και σε αυτό το στάδιο, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί δημόσια κλήρωση.

Σταυροί προτίμησης

Για την εκλογή δημοτικών συμβούλων, ο εκλογέας μπορεί να βάλει σταυρό σε έναν, δύο ή τρεις υποψηφίους. Αν όμως το Δημοτικό Συμβούλιο έχει 25 μέλη και άνω, τότε μπορεί να βάλει έως τέσσερις σταυρούς προτίμησης.

Αυτό έχει άμεση σημασία για τον Δήμο Χίου, καθώς με 35μελές Δημοτικό Συμβούλιο ο εκλογέας θα μπορεί να σταυρώσει έως τέσσερις υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους.

Κατανομή εδρών με μπόνους 3/5

Αν ο επιτυχών συνδυασμός λάβει έως 60%, εκλέγει τα τρία πέμπτα των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου. Το υπόλοιπο δύο πέμπτα κατανέμεται στους επιλαχόντες συνδυασμούς.

Για τον Δήμο Χίου, αυτό σημαίνει 21 έδρες για την πλειοψηφία και 14 για τους υπόλοιπους συνδυασμούς, με την ειδική επιφύλαξη που ήδη αναφέραμε για τις περιπτώσεις πολύ χαμηλού ποσοστού έως 42%.

Αν ο επιτυχών συνδυασμός ξεπεράσει το 60% + 1 ψήφο, τότε δεν εφαρμόζεται το σύστημα των 3/5, αλλά οι έδρες κατανέμονται αναλογικά. Δικαίωμα εκλογής δημοτικού ή περιφερειακού συμβούλου έχει συνδυασμός που συγκεντρώνει τουλάχιστον 3% των έγκυρων ψηφοδελτίων.

Ψηφοδέλτια και ευθύνη διανομής

Τα ψηφοδέλτια των δημοτικών συνδυασμών παραδίδονται στον δήμαρχο του οικείου δήμου με απόδειξη. Στη συνέχεια, ο δήμαρχος έχει την υποχρέωση να εφοδιάσει τις εφορευτικές επιτροπές των εκλογικών τμημάτων με επαρκή αριθμό ψηφοδελτίων.

Προβλέψεις για ηλεκτρονική ψήφο

Ο Κώδικας περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για την ηλεκτρονική ψήφο, με πρόβλεψη για ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου, ειδική εφαρμογή εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ψηφίσουν ηλεκτρονικά και απαραίτητο αριθμό εγγεγραμμένων εκλογέων ανά δήμο για τη διεξαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.

Παράλληλα, προβλέπεται εφορευτική επιτροπή ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και ειδική επιτροπή αξιολόγησης λογισμικού ηλεκτρονικής ψήφου.

Τι σημαίνουν όλα αυτά πρακτικά για τη Χίο

Για τη Χίο, τα Ψαρά και τις Οινούσσες, η βασική αλλαγή είναι ότι οι επόμενες δημοτικές εκλογές θα έχουν διαφορετική λογική από τις προηγούμενες.

Δεν θα υπάρχει η γνωστή δεύτερη Κυριακή με νέα ψηφοφορία, αλλά δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, στο οποίο θα παίζουν ρόλο οι εναλλακτικές ψήφοι.

Στον Δήμο Χίου, λόγω του 35μελούς Δημοτικού Συμβουλίου, οι εκλογείς θα μπορούν να βάλουν έως τέσσερις σταυρούς σε υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους.

Η πλειοψηφία θα εξασφαλίζει κατά κανόνα 21 έδρες, εκτός αν ενεργοποιηθούν οι ειδικές προβλέψεις του νόμου για πολύ χαμηλό ή πολύ υψηλό ποσοστό του επιτυχόντος συνδυασμού.

Άρα, το νέο σύστημα κάνει πιο κρίσιμη όχι μόνο την πρώτη επιλογή του εκλογέα, αλλά και την εναλλακτική ψήφο, η οποία μπορεί να κρίνει τελικά ποιος θα εκλεγεί δήμαρχος σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν ξεπεράσει από την αρχή το 42% + 1 ψήφο.

Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.

Ειδήσεις σήμερα