Περιπλάνηση

29/2/12 18:35

τελ. ενημ.: 20/2/18 19:09

ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ στη Σιδηρούντα

Ανακόπηκε η τάση της ανάπτυξης

Η Σιδηρούντα έχασε τη μεγάλη ευκαιρία να αναπτυχθεί την δεκαπενταετία του 1990 – 2005, που πολλοί επενδυτές προσπάθησαν χωρίς επιτυχία να δημιουργήσουν πολλές επιχειρήσεις, αλλά δεν τα κατάφεραν τελικά με ευθύνη και των ντόπιων. Τους επενδυτές έδιωξαν οι εξωφρενικές τιμές των ακινήτων και της γής. Ούτε η επένδυση οικολογικού τουρισμού και κυνηγιού της Ρεζέρβας έγινε, ούτε τα μπαγκαλόουζ, παρά το ότι αγοράστηκε η περιοχή Σήμερα βιώνει και πάλι τη ύφεση όπως όλη η Ελλάδα, δεν λειτουργούν ούτε και τα καφενεία που κάποτε μάζευαν πολύ κόσμο από όλη τη Χίο που ήθελε να θαυμάσει τις υπέροχες παραλίες και το καταπληκτικό ηλιοβασίλεμα του χωριού.
Η ύδρευση
Βασικό πρόβλημα του χωριού είναι το νερό που δεν υπάρχει το καλοκαίρι και αναζητείται όχι για την ανάπτυξη, αλλά απλά για να έχουν να πίνουν οι λίγοι κάτοικοι. Τα τελευταία χρόνια το νερό έρχεται με βυτιοφόρα και στόχος του τοπικού συμβουλίου είναι να καταφέρει να φέρει νερό από τη Βολισσό ή τις Κηπουριές. Δύσκολος έως αδύνατος, αφού οι Βολισσιανοί δεν θέλουν να ακούσουν ότι υπάρχει περίπτωση να βοηθήσουν κανένα και οι αιρετοί φοβούνται το πολιτικό κόστος. Ο πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου Π. Ψαρός ελπίζει ότι φέτος μπορεί να γίνει κάτι, αφού έχει διαθέσει στη ΔΕΥΑΧ 20.000 ευρώ για να κατασκευάσει το απαραίτητο δίκτυο και να φέρει το νερό στο χωριό. Ο πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου Π. Ψαρός πιστεύει ότι φέτος το πρόβλημα θα λυθεί, αφού έχει εμπιστοσύνη στο Μ. Φυτούση, που όπως υποστηρίζει έχει καταλάβει το πρόβλημα και είναι αποφασισμένος να κάνει ότι μπορεί για να το λύσει.
Για τουριστική ή οποιασδήποτε άλλης μορφής ανάπτυξη δεν μιλάμε, δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός
 
Το δημοτικό λεωφορείο
Ο κόσμος ανησυχεί γιατί σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες που έχουν διαδοθεί μάλλον θα διακοπεί το δρομολόγιο της  δημοτικής συγκοινωνίας που εκτελείται κάθε Δευτέρα – Τετάρτη και Παρασκευή. Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι εξυπηρετούνται και ζητούν να βρεθεί τρόπος να διατηρηθεί το δρομολόγιο.  
Π. ΨΑΡΡΟΣ
Ο εκπρόσωπος του τοπικού συμβουλίου, δηλώνει απογοητευμένος από την απόδοση του Καλλικράτειου δήμου, που όπως υποστηρίζει οδηγεί τα χωριά στον αφανισμό.
«Τα χωριά μαραζώνουν. Τα τοπικά συμβούλια δεν έχουν αρμοδιότητες και ανθρώπους να δουλέψουν. Με τον Καλλικράτη όλοι κοινοτικοί και δημοτικοί υπάλληλοι έχουν μαζευτεί στις κεντρικές υπηρεσίας στη Χώρα και στα χωριά δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Ούτε η δημοτική Ενότητα Ομηρούπολης έχει υπαλλήλους για να μας βοηθήσουν. Ακόμη και η θέση η δική μου, του εκπροσώπου του τοπικού συμβουλίου είναι διακοσμητική. Δεν έχω τη δυνατότητα να κάνω τίποτα στο χωριό αν δε έλθουν υπάλληλοι από τη χώρα. Ποιοι υπάλληλοι όμως, αυτοί που δεν υπάρχουν και αυτοί που δεν προλαβαίνουν να έλθουν από το φόρτο εργασίας που έχουν;
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η Σιδηρούντα είναι χτισμένη στην κορυφή ενός λοφίσκου, ανάμεσα σε πεύκα και ελιές. Παραδοσιακός οικισμός που την εποχή των Παλαιολόγων ήταν Μετόχι της Νέας Μονής. Υπάρχουν ακόμη η περιφέρεια Μετόχι και ο δρόμος του Μετοχιού.  Είχε δε τρίπατο πύργο στο κέντρο και κάστρο με δύο εισόδους μέρος του οποίου σώζεται μέχρι σήμερα. Πήρε το όνομά της πιθανόν από  το είδος των πετρωμάτων της περιοχής, τις σιδηρόπετρες που είναι άφθονες στην περιοχή και χρησιμοποιούνται για το χτίσιμο των σπιτιών. Απ' αυτό κατασκεύαζαν στάμνες, λαγίνια και άλλα αγγεία και τα πουλούσαν στη Χώρα και στα χωριά
 Ο μύθος θέλει να κατάγεται και από τις φυλακές (κλεισμένοι στα σίδερα) που υπήρχαν εκεί την περίοδο που στη Βολισσό υπήρχε το βασίλειο του ανήλιου βασιλιά Στους πρόποδες του λόφου απλώνονται οι  μικρές γραφικές παραλίες της  Μακριάς άμμου,  του Τηγανιού, του Μετοχιού, του  Παπαλιά, της  Γερίτας και των Πραστιών. Στα μέσα της 10ετίας του 1950 είχε 350 κατοίκους, αλλά  τώρα δεν είναι περισσότεροι από 200. Το χαρακτηριστικό τους είναι όμως ότι δεν έχουν φύγει από τη Χίο στα αστικά κέντρα και το εξωτερικό. Σχεδόν όλοι έχουν παραμείνει στη Χίο και επισκέπτονται πολύ συχνά το γενέθλιο τόπο
Πριν τη μείωση του πληθυσμού, οι  Σιδηρουντιανοί ασχολιόταν με τη γεωργία, την αγγειοπλαστική, τη μελισσοκομία και είχαν πολύ καλή παραγωγή από ελιές, αμύγδαλα, σύκα, λίγα όσπρια και δημητριακά.
Το Σχολείο
Οι πρώτοι δάσκαλοι που δίδαξαν στη Σιδηρούντα ήταν ιερείς και χρησιμοποιούσαν αναγνώσματα από το Ψαλτήρι και τον Οκτάηχο.  Κοινοτικό σχολείο άρχισε να λειτουργεί περίπου από το 1850 σε διάφορα σπίτια και η εκκλησία πλήρωνε τους δασκάλους. Το κτίριο του δημοτικού σχολείου κατασκευάστηκε  με προσωπική εργασία των χωρικών και δαπάνη της εκκλησίας γύρω το 1860 και κατά άλλες μαρτυρίες στα 1886. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η ανάγκη συνέχισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας των παιδιών στο Γυμνάσιο και Λύκειο οδήγησε αρχικά στη μετακίνηση κάποιων οικογενειών στη Βολισσό και στη συνέχεια τη μετεγκατάστασή τους στην πόλη της Χίου. Έτσι άρχισε η μείωση των μαθητών του σχολείου. Η λειτουργία του ολοκληρώθηκε το 1979. Ο Εκπολιτιστικός και Μορφωτικός Σύλλογος Σιδηρούντας χρηματοδότησε το 1991 την επισκευή και εξοπλισμό του σχολείου για να μπορέσει να λειτουργήσει ως παραδοσιακό καφενείο – εστιατόριο, υπό τη διεύθυνση ιδιωτών. Το έργο αυτό βοήθησε να σταματήσει η ερήμωση του χωριού και λειτούργησε ως ένας τόπος συγκέντρωσης και ψυχαγωγίας τόσο των κατοίκων της Σιδηρούντας όσο και τρίτων επισκεπτών. Σήμερα όμως δεν λειτουργεί ούτε το καφενείο…
 ΟΙ ΟΜΟΡΦΙΕΣ ΤΗΣ
Ο ΤΌΠΟΣ
Η θέση του χωριού, η θέα, οι παραλίες και το ηλιοβασίλεμα είναι μοναδικά.
Παραλία Παπαλιά
Η θέα της από  «το καφενείο» είναι απολαυστική, το ηλιοβασίλεμα μοναδικό.
Το λιοτρίβι
Το  λαογραφικό μουσείο που κατασκεύασε ο Πολιτιστικός σύλλογος είναι εξαιρετικό. Ιδιαίτερα αξιόλογο είναι το λιοτρίβι που διασώθηκε και επισκευάστηκε.
Ο μύλος.
 Δεσπόζει στην είσοδο του χωριού, αλλά δεν είναι αξιοποιημένος. Ο ιδιοκτήτης δεν θέλει να τον παραχωρήσει με απαλλοτρίωση στο δήμο, αλλά το τοπικό συμβούλιο πιστεύει ότι θα καταφέρει τελικά να τον απαλλοτριώσει να τον αναπλάσει και να τον αξιοποιήσει.
Τα παγκάκια
Στο δρόμο προς το Μετόχι, κάτω από τα δέντρα, έχουν κατασκευασθεί παγκάκια με τραπέζια που οι περαστικοί έχουν τη δυνατότητα να ξεκουραστούν απολαμβάνοντας την καταπληκτική θέα των παραλιών.
Καστρόπορτα
Υπάρχουν ακόμη και οι δύο πόρτες του παλιού κάστρου, έχουν αναπλασθεί και αποτελούν μια πολύ ωραία αισθητική και πολιτιστική νότα.
Το τείχος
Διασώζεται ένα αρκετά εκτεταμένο τμήμα του,  το περισσότερο είναι σε καλή κατάσταση τώρα, αλλά υπάρχουν και κάποια τμήματα του που είναι ερείπια.
Το καμπαναριό.
Αναπλάστηκε το παλιό καμπαναριό του Αγ. Γεωργίου και ευτυχώς γκρεμίστηκε το έκτρωμα που είχε κατασκευαστεί στις αρχές της 10ετίας του 1980.
Αναπλάσεις
Τη 10ετία του 1990 αναπλάστηκαν πολλά σπίτια και οι περισσότεροι Σιδηρουντιανοί περνάνε τα Σαββατοκύριακα τους στο χωριό.
ΤΑ ΚΑΚΩΣ ΚΕΙΜΕΝΑ
Το πλακόστρωτο
Το έργο που εκτελέστηκε στα μέσα της 10ετίας του 1990 είναι σκέτη κακοτεχνία. Η πλακόστρωση είναι άθλια, από τότε λένε ότι θα την επισκευάσουν, αλλά ακόμη δεν το έχουν κάνει.
Διαρροές.
Δεν φτάνει που έχουν έλλειψη νερού το καλοκαίρι, το δίκτυο του χωριού έχει και πολλές διαρροές που επιδεινώνουν το πρόβλημα.
Παιδική χαρά
Είναι κάτω από το παλιό «καφενείο» και θυμίζει περισσότερο ζούγκλα. Θα μπορούσε να είναι σε καλύτερη κατάσταση.
Ερείπια
Σαφώς έχουν μειωθεί σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες, αλλά υπάρχουν πολλά ακόμη που είναι σε κακή κατάσταση.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ
Έχει ιδρυθεί στα μέσα της 10ετίας του 1980. Είναι πολύ δραστήριος, προσφέρει πολλά στο χωριό και η διοίκηση του δουλεύει πάρα πολύ καλά.
 ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΕΤΟΧΙΟΥ
Είναι η ωραιότερη του χωριού και η πιο προσιτή στον  κόσμο. Τα τοπικά συμβούλια ήθελαν να κάνουν εκεί ένα αλιευτικό καταφύγιο, έγιναν κάποιες ενέργειες παλιότερα, αλλά δεν προχώρησαν.
ΠΑΡΑΛΙΑ ΠΡΑΣΤΙΩΝ
Ο μικρός μόλος που κατασκευάστηκε στα τέλη της 10ετίας του 1990 σχεδόν έχει καταστραφεί. Η οικογένεια Βενιαμή έχει αγοράσει μια μεγάλη έκταση για να κάνει κάποια επένδυση, αλλά προς το παρόν δεν έχει κοινοποιήσει τις προθέσεις της.
ΔΡΟΜΟΣ ΛΙΘΙ – ΣΙΔΗΡΟΥΝΤΑ
Μέχρι τα μέσα της 10ετίας του 1970 η Σιδηρούντα ήταν αποκομμένη οδικά από τη νότια Χίο και είχε οδική πρόσβαση με τη Χώρα μόνο μέσω της Κατάβασης, ή από τον παλιό ανηφορικό πεζόδρομο του Γιαννακιού. Ο δρόμος διανοίχθηκε στα μέσα της 10ετίας του 1970 από το στρατό και ασφαλτοστρώθηκε το 1985.
 Η ΤΑΒΕΡΝΑ
Η παλιά ταβέρνα που λειτουργούσε στο κτίριο του σχολείου έχει κλείσει και αυτό έχει συμβάλλει στην αποψίλωση του χωριού από κόσμο. Το τοπικό συμβούλιο προσπάθησε να την επαναλειτουργήσει, η περσινή δημοπρασία ενοικίασης κυρήχθηκε άγονη και θα επαναληφθεί φέτος. Παλιά είχαν εξασφαλισθεί κάποιες πιστώσεις από το πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ για την αναγκαία επισκευή του κτιρίου, αλλά τελικά δεν αξιοποιήθηκαν και το κτίριο είναι σε κακή κατάσταση
 
OI OXETOI
Tα υπόγεια τεχνικά έργα από την Κατάβαση έως το χωριό, που διοχετεύουν τα νερά του υπεδάφους στους χείμαρρους έχουν βουλώσει από την έλλειψη συντήρησης, με αποτέλεσμα τα νερά να διοχετεύονται στο χώρο και να καταστρέφουν το οδόστρωμα. Παρά τις πιέσεις του τοπικού συμβουλίου τα χρονίζοντα προβλήματα δεν έχουν αποκατασταθεί.
 ΤΑ ΕΡΓΑ
Η προσφορα της εκκλησίας.
Σύμφωνα με το Π. Ψαρό, το εκκλησιαστικό συμβούλιο του Αγ. Γεωργίου έχει κάνει πολλά έργα στο χωριό, που δεν έχουν περιοριστεί μόνο στο εκκλησιαστικό αντικείμενο. Αναπλάσεις χώρων, δενδροφυτεύσεις, πλακοστρώσεις δρόμων, είναι κάποιες από τις προσφορές του στο χωριό.
Μουσείο
Το λαογραφικό μουσείο που στεγάζεται στο ισόγειο του Πύργου επισκευάστηκε, αποκαταστάθηκαν τα προβλήματα που προκαλούσε η υγρασία, σκληβώθηκε εξωτερικά και δείχνει σε καλή κατάσταση.
ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Το τεχνικό πρόγραμμα
Το τεχνικό πρόγραμμα του 2011 δεν εκτελέστηκε και τα έργα έχουν μεταφερθεί στο φετινό
Ο περιφερειακός δρόμος
Γίνεται προσπάθεια να κατασκευασθεί εδώ και πολλά χρόνια, αλλά δεν προχωράει. Ο σχεδιασμός προβλέπει να ξεκινήσει από το δρόμο που οδηγεί στην παραλία του Αγ. Γιάννη και να καταλήγει κάτω από το καφενείο και την παιδική χαρά. Η περσινή δημοπρασία κυρήχθηκε άγονη και θα επαναληφθεί φέτος, όπως και αυτή των υπόλοιπων μικρών δρόμων.
Αποχετευτικό δίκτυο
Δεν υπάρχει. Οι κάτοικοι εξυπηρετούνται ακόμη από οικιακές δεξαμενές, που οδηγούν τα λύματα στο υπέδαφος. Δεν έχει χρειαστεί ποτέ να τις συντηρήσουν.
Πάρκιγκ
Η ανάγκη εξεύρεσης χώρου στάθμευσης είναι άμεση για τους καλοκαιρινούς μήνες. Ένας χώρος που έχει βρεθεί δεν έχει γίνει δυνατόν να αποκτηθεί με ενοικίαση.
Αγροτική οδοποιϊα
Το 2011 δεν έγινε τίποτα και αυτή τη στιγμή οι δρόμοι είναι αδιάβατοι για τα αυτοκίνητα. Ο κόσμος πάει στα χωράφια με τα πόδια. Ακόμη ο παλιός δρόμος από Μετόχι έως και το Μάναγρο, που οδηγεί στη Βολισσό και τον προτιμούν οι ντόπιοι επειδή είναι 4 χλμ. συντομότερος από τον καινούριο είναι σε κακή κατάσταση και θέλει στρώσιμο με γκρέϊντερ