Του Παύλου Καλογεράκη
Η πρόσφατη καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, αποτελεί μια πράξη διεθνούς αναγνώρισης, αλλά και ένα άγγιγμα ευθύνης που απλώνεται επάνω σε όλους μας. Η ελληνική γλώσσα δεν είναι απλώς ένα μέσο έκφρασης. Είναι ένα διαχρονικό σύστημα σκέψης, ένας θησαυρός που περνά από γενιά σε γενιά, με την σοφία και την μουσικότητα αιώνων να αντηχούν μέσα σε κάθε της λέξη. Φέρει μαζί της την πνοή των πρώτων φιλοσόφων, το πάθος των τραγικών ποιητών, το φως της Ορθοδοξίας, την καθαρότητα του δημοτικού λόγου και την δημιουργικότητα της σύγχρονης γραφής.
Η αναγνώριση αυτή από την UNESCO μάς υπενθυμίζει ότι η Ελληνική Γλώσσα είναι βαθιά ριζωμένη στον παγκόσμιο πολιτισμό. Από τον τρόπο που ο άνθρωπος στοχάζεται πάνω στην ελευθερία και στην αξιοπρέπεια, μέχρι τη γλώσσα και την ορολογία τόσων επιστημών, η ελληνική γλώσσα παρουσιάζει μια μοναδική συνέχεια. Λέξεις που ειπώθηκαν πριν από χιλιετίες παραμένουν αναλλοίωτες, αλλά και άλλες που ταξίδεψαν σε άλλες χώρες μπορεί να ντύθηκαν με νέα φωνήεντα και σύμφωνα, όμως εξακολουθούν να κουβαλούν την ίδια ελληνική ρίζα, την ίδια ηχώ. Στην μαθηματική επιστήμη, την οποία έχω σπουδάσει, είναι αμέτρητες οι λέξεις που έχουν ξεκάθαρη ελληνική ρίζα!
Σήμερα, εμείς, ως φορείς αυτής της Γλώσσας, καλούμαστε να την τιμήσουμε με τρόπο ανάλογο της ιστορίας της. Όχι με υπεροψία, αλλά με ήρεμη υπερηφάνεια και κυρίως με βαθύ σεβασμό. Η ελληνική δεν είναι μουσείο ούτε μνημείο που στέκει ακίνητο. Γνωρίζουμε ότι είναι ένας ζωντανός οργανισμός - καθώς λένε και οι ειδικοί - που εξελίσσεται, αναπνέει, προσαρμόζεται, χωρίς όμως να χάνει τον χαρακτήρα και την ευγένειά της. Γι’ αυτό χρειάζεται τη φροντίδα μας παντού: στην σχολική αίθουσα, στον δημόσιο λόγο, στον τρόπο που γράφουμε.
Σε αυτήν την προσπάθεια εντάσσεται και μια ευθύνη που δεν πρέπει ποτέ να λησμονούμε: η υποχρέωσή μας προς τις νεότερες γενιές. Οφείλουμε να παραδώσουμε την Γλώσσα μας ακέραιη, ζωντανή, ελκυστική, χωρίς να χάνει τον πλούτο της. Ιδιαίτερη ευθύνη έχουν οι ομογενείς που ζουν σε χώρες του εξωτερικού. Πρέπει να κρατούν μέσα στα σπίτια τους αναμμένη την φλόγα της ελληνικής Γλώσσας ως πολύτιμη παρακαταθήκη. Το έργο τους δεν είναι απλώς γλωσσικό· είναι πράξη συνοχής, συνέχειας και αγάπης για ό,τι μας καθορίζει ως λαό. Η εκμάθηση των ελληνικών από τις νεότερες γενιές είναι μια πράξη συνέχειας και αγάπης. Γιατί κάθε παιδί που μιλά ελληνικά, ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Πατρίδα των προγόνων, κρατά ζωντανή την ίδια φλόγα που άναψε πριν αιώνες στον τόπο μας και που συνεχίζει να φωτίζει τον παγκόσμιο πολιτισμό.
Η σύγχρονη ηλεκτρονική πραγματικότητα μάς προκαλεί να υπερασπιστούμε αυτή την πολιτισμική ταυτότητα μέσα σε έναν κόσμο όπου οι γλώσσες αλληλεπιδρούν αδιάκοπα. Δεν είναι πρόταση για άρνηση του διεθνούς περιβάλλοντος. Αντιθέτως, πρόκειται για προτροπή. Για μια συνειδητή επιλογή να συμμετέχουμε σ’ αυτήν την «διαδικασία» με το δικό μας πνευματικό κεφάλαιο. Η υπερβολική χρήση ξενικών όρων, συχνά χωρίς ανάγκη, δεν εκφράζει πρόοδο αλλά απώλεια της σχέσης μας με την ίδια μας την παράδοση. Οι επιγραφές, οι βιτρίνες, οι διαφημιστικές πινακίδες, η γλώσσα των μέσων ενημέρωσης αποτελούν προέκταση του συλλογικού μας πολιτισμού. Η παρουσία της ελληνικής γλώσσας σ’ αυτούς τους χώρους δεν είναι διακοσμητική λεπτομέρεια. Είναι μια μαρτυρία ταυτότητας.
Η απόφαση της UNESCO μάς καλεί να ανοίξουμε ένα ακόμη παράθυρο προς τον κόσμο, όποια και αν είναι η θέση μας, το επάγγελμά μας ή η αρμοδιότητά μας. Να δείξουμε ότι η γλώσσα μας δεν είναι κλειστή στη μνήμη, αλλά ανοιχτή στη γνώση και στην επικοινωνία. Η Γλώσσα είναι η σχέση με τον εαυτό μας, με την κοινότητά μας, με την Ιστορία μας. Όσο πιο συνειδητά τη χρησιμοποιούμε, τόσο πιο ζωντανός παραμένει ο δεσμός μας με τους ανθρώπους που την μίλησαν πριν από εμάς και με όσους θα την μιλήσουν στο μέλλον.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
