Παρελθόν

1/2/12 0:51

τελ. ενημ.: 1/2/12 0:51

Ο γεωμέτρης Ιπποκράτης ο Χίος

ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΕΙΣ ΑΤΟΠΟΝ ΑΠΑΓΩΓΗ»

Ο μαθηματικός Ιπποκράτης γεννήθηκε στη Χίο περί το 470 π. Χ., αλλά μάλλον ήταν εφοπλιστής και ασχολείτο με τη μεταφορά  σίτου από το Βυζάντιο στον Πειραιά. Γύρω στο 440 π. Χ., κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Αθηναίων και Σαμίων, πειρατές από την ευρύτερη περιοχή του Βυζαντίου κατάσχεσαν τα φορτηγά του πλοία και εκείνος ταξίδεψε μέχρι την Αθήνα, για να υποβάλει αγωγή αποζημίωσης.
Επειδή η εκδίκαση της υπόθεσης βράδυνε πάρα πολύ, ο Ιπποκράτης, αξιοποιώντας το χρόνο του, παρακολούθησε μαθήματα στις φιλοσοφικές σχολές της πόλης.
Από αυτά τα μαθήματα όμως, ιδιαίτερα των γοήτευσαν τα μαθηματικά και κυρίως η γεωμετρία, της οποίας, μετά από την κατάκτηση των μέχρι εκείνη τη στιγμή γνώσεων, επέλυσε πολλά της προβλήματα.

Πηγές για τον Ιπποκράτη 
Αναφορές για τη φιλοσοφική του σκέψη και την επίλυση γεωμετρικών θεωρημάτων του υπάρχουν στα «Ηθικά Ευδήμεια» και τα «Μετεωρολογικά»του Αριστοτέλη, αλλά και στο έργο του Πλούταρχου «Βίοι παράλληλοι».
Ο Αριστοτέλης τον κατατάσσει ως ισάξιο του Αναξαγόρα, του Δημοκρίτου και των κορυφαίων πυθαγορείων φιλοσόφων.
Ο Πρόκλος χαρακτηρίζει τον Ιπποκράτη τον Χίο σπουδαίο μαθηματικό και τον τοποθετεί στον κατάλογο των μαθηματικών μετά τον Οινοπίδη, του οποίου ενδεχομένως να υπήρξε μαθητής, πριν αναχωρήσει από τη γενέτειρά του Χίο.
Στην Αθήνα άνοιξε ο ίδιος σχολή, στην οποία δίδασκε Γεωμετρία και παρέμεινε έως το τέλος της ζωής του. Ανάμεσα στα γεωμετρικά θεωρήματα που απέδειξε τη λύση τους, συγκαταλέγεται και αυτό του τετραγωνισμού των μηνίσκων και κατέληξε σε αυτό από την προσπάθειά του να τετραγωνίσει τον κύκλο. (Βλ. σχετικό γεωμετρικό σχέδιο)
Στο μαθηματικό έργο του Ιπποκράτους πιθανώς υπάρχει και κάποια πυθαγόρεια επίδραση, λόγω της γειτνίασης Χίου-Σάμου, πατρίδα του Πυθαγόρα και κέντρο της πυθαγόρειας σκέψης και ως εκ τούτου κάποιοι έχουν χαρακτηρίσει τον Ιπποκράτη  ως «παρα-πυθαγόρειο».
Στην Αθήνα ο Ιπποκράτης παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του, όπου  και πέθανε, ενώ νεώτεροι μαθηματικοί και φιλόσοφοι του αποδίδουν την πατρότητα της μεθόδου «Εις άτοπον απαγωγή».
Λεζάντα γεωμετρικού σχεδίου:
Απέδειξε ότι το εμβαδόν του τριγώνου ΑΓΔ ισούται με το εμβαδόν του μηνίσκου (του τμήματος ανάμεσα στα δύο ημικύκλια) ΑΕΓΖΑ.