Παρελθόν

9/3/12 1:39

τελ. ενημ.: 9/3/12 1:40

Η συλλογή Βλαστού-Σερπιέρη

ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΕΡΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

 
Ο Μιχαήλ Π. Βλαστός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1874, αλλά έζησε  περισσότερο στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Μεγάλη Βρετανία και κυρίως στη Μασσαλία.
Η οικογένεια των Βλαστών έχει ρίζες στην Κωνσταντινούπολη και τη Χίο, με ένδοξες βυζαντινές στρατιωτικές περγαμηνές, ενώ ένας Βλαστός ήταν ένα από τα δώδεκα αρχοντόπουλα, που έστειλε ο Αλέξιος Β΄ Κομνηνός στην Κρήτη, για την άμυνα και την προστασία του νησιού.
Μέλη της οικογένειας, μετά την πτώση του Χάνδακα το 1669, μετανάστευσαν στην Χίο, απ’ όπου διέφυγαν στη μεγάλη Σφαγή του 1822, με προορισμό κυρίως τη Μασσαλία, όπου ακόμη και σήμερα διατηρείται το επώνυμο Βλαστός.
 
Αυτοδίδακτος αλλά με αρχαιολογική γνώση
Διακεκριμένοι Έλληνες μασσαλιώτες, με τους οποίους ο Βλαστός διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς, πρωταγωνίστησαν στην ίδρυση της Εταιρείας των Φίλων του Εθνικού Μουσείου, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος  δεν ήταν, όπως άλλοι μεγάλοι συλλέκτες, μεγιστάνας πλούτου.
Ήταν απλά ένας ευκατάστατος αστός, με ευρύτατη μόρφωση και τον χαρακτήριζε το ένστικτο του συλλέκτη, αυτοδίδακτος με βαθιά αρχαιολογική παιδεία.
Οι πρώτες αναζητήσεις του Βλαστού έχουν ως κέντρο την Μασσαλία και τον Τάραντα, την σημαντικότατη σπαρτιατική αποικία της Μεγάλης Ελλάδας. Μέσα σε λίγα χρόνια σχημάτισε συλλογή 10.000 ταραντινών νομισμάτων, εξαιρετική, ως προς την ποικιλία και την ποιότητα των κοπών.
Ακόμη και σήμερα, οι εργασίες του Βλαστού σχετικά με τα ταραντινά νομίσματα, θεωρούνται θεμελιώδεις αναμφισβήτητης αυθεντίας, ώστε να κληθεί από τις ιταλικές αρχές για την τακτοποίηση της νομισματικής συλλογής του Μουσείου του Τάραντα.

Επιστροφή στην Αθήνα
Στο τέλος του 1932 μετοικεί στην Αθήνα, αφήνοντας τη νομισματική συλλογή στον γιό του Παντελή, αλλά μετά τον θάνατό του, αυτή η μοναδική συλλογή εκποιήθηκε και μέσω δημοπρασιών, κατέληξε σε πολλές ιδιωτικές συλλογές και μουσεία.
Μόνο που δεν περιορίστηκε στην συλλογή νομισμάτων. Στη Μασσαλία πάντα,  σχημάτισε τον αρχικό πυρήνα της συλλογής αρχαιοτήτων, αγοράζοντας από δημοπρασίες και άλλες ιδιωτικές συλλογές, ελληνικές αρχαιότητες. Σε μικρό χρονικό διάστημα τις πολλαπλασίασε με αποτέλεσμα η συλλογή του να αριθμεί, κατά την εποχή του θανάτου του, περί τα 760 αντικείμενα. Η συλλογή στεγάστηκε στο σπίτι του Βλαστού στην οδό Λυκείου 3 και Στησιχόρου.
 
Από την οικογένεια στο Μουσείο
Έχοντας ενεργή συμμετοχή στις υποθέσεις της Αρχαιολογικής Εταιρείας, λίγο καιρό μετά την επιστροφή του στην Αθήνα, εκλέγεται ομόφωνα, τακτικός εταίρος και στη συνέχεια μέλος του Συμβουλίου της.
Με το θάνατο του Μιχαήλ Βλαστού, το 1936. η περίφημη συλλογή περιήλθε στην κόρη του Πηνελόπη-Ιουλία, σύζυγο του Ιωάννη Σερπιέρη.
Έως το θάνατό της το 1985 η Πηνελόπη-Ιουλία είχε στην κατοχή της τη συλλογή και είναι άξια μνείας η φροντίδα που επέδειξε για τη διαφύλαξή της. Στο συνοδευτικό αρχείο υπάρχουν ντοκουμέντα, στα οποία αναφέρεται ότι στη διάρκεια του 2ου  Παγκοσμίου Πολέμου, η συλλογή αποθηκεύτηκε στα υπόγεια του σπιτιού και αργότερα, όταν αυτό επιτάχθηκε από τους Γερμανούς, παραδόθηκε προς φύλαξη στον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό.
Μετά το θάνατο της Πηνελόπης-Ιουλίας Σερπιέρη, η οικογένειά της μερίμνησε ώστε η συλλογή να δωριθεί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, όπως ήταν άλλωστε επιθυμία του ίδιου του Μ. Βλαστού.