Άμεση υπήρξε η παρέμβαση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Χίου στην περίπτωση του ιστορικού κτιρίου της Οικίας Σγούτα, στην οδό Εγκρεμού, από το οποίο αποκολλήθηκαν κεραμίδια, με αποτέλεσμα την πτώση τους στο πεζοδρόμιο και στο οδόστρωμα.
Το περιστατικό προκάλεσε εύλογη ανησυχία, καθώς το κτίριο βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό της πόλης, σε σημείο καθημερινής διέλευσης πεζών και οχημάτων. Το πρωί της Τετάρτης, γερανοφόρο όχημα, μαζί με εξειδικευμένους εργάτες της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χίου, βρέθηκε στο σημείο, προκειμένου να πραγματοποιηθούν νέες εργασίες στο κτίσμα.
Η Οικία Σγούτα, που βρίσκεται στον αριθμό 10-12 της οδού Εγκρεμού, αποτελεί ένα από τα πλέον ιστορικά παραδοσιακά κτίρια της πόλης της Χίου. Πρόκειται για το κτίριο της οικογένειας Σγούτα, το οποίο απαλλοτριώθηκε το 2008 από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Το συγκεκριμένο ακίνητο θεωρείται ως ένα από τα μεγαλύτερα σε ηλικία κτίρια που διατηρούνται στην πόλη της Χίου. Παράλληλα, αποτελεί το μοναδικό χρονολογημένο κτίριο του 18ου αιώνα που σώζεται στον αστικό ιστό, αν και, σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, πιθανότατα πρόκειται για ακόμη παλαιότερο κτίσμα.
Η παρουσία της οικογένειας Σγούτα στην περιοχή της Εγκρεμού φέρεται να καταγράφεται ήδη από το 1664, σύμφωνα με τον Γ. Ζολώτα και την Ιστορία της Χίου. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι το κτίριο ενδέχεται να έχει παλαιότερη αφετηρία από τη χρονολογία που έχει διασωθεί στο οικόσημο της οικογένειας.
Το υπέρθυρο με το οικόσημο των Σγούτα, το οποίο φέρει ανάγλυφη τη χρονολογία 1702, έχει διασωθεί και φυλάσσεται σήμερα στο Βυζαντινό Μουσείο Χίου, αποτελώντας ένα από τα σημαντικά τεκμήρια της ιστορίας του κτιρίου και της οικογένειας.
Η προστασία του κτιρίου αφορά την πρόσοψή του σε όλο το μήκος και το πλάτος της, καθώς και τους εγκάρσιους τοίχους σε μήκος 70 εκατοστών. Τα συγκεκριμένα τμήματα είχαν ανακατασκευαστεί μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1881 και διατηρούνται ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο.
Αντίθετα, στο εσωτερικό της οικίας έχει υπάρξει μερικός αποχαρακτηρισμός, καθώς τα αυθεντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες φθορές. Η εκτεταμένη αποψίλωση, η αφαίρεση αρχιτεκτονικών μελών από το εσωτερικό και το εξωτερικό, καθώς και η κατεδάφιση τμήματος της τοιχοποιίας, έχουν επιβαρύνει σημαντικά την κατάσταση του μνημείου.
Σήμερα, η Οικία Σγούτα παραμένει ένα μεγαλοπρεπές ερείπιο στην καρδιά της πόλης. Η εξωτερική της όψη είναι το μοναδικό τμήμα που διατηρείται σε σχετικά καλή κατάσταση, καθώς είχε ανακατασκευαστεί μετά τον σεισμό του 1881.
Παρά την ιστορική και αρχιτεκτονική της αξία, η εικόνα του κτιρίου αποτυπώνει τη φθορά που έχει προκαλέσει ο χρόνος. Η τελευταία σημαντική παρέμβαση από την τότε 3η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου είχε πραγματοποιηθεί το 2013 ενώ ακολούθησαν μέχρι σήμερα εργασίες στερέωσης και προστασίας.
Με την πάροδο των ετών, και παρά τις προηγούμενες εργασίες στερέωσης, η ανάπτυξη δέντρων στο εσωτερικό του κτιρίου φαίνεται ότι επιβάρυνε την κατάσταση. Η πίεση που ασκήθηκε στα δομικά στοιχεία είχε ως αποτέλεσμα την αποκόλληση κεραμιδιών και την πτώση τους στο πεζοδρόμιο και στο οδόστρωμα.
Η εξέλιξη αυτή κατέστησε αναγκαία τη νέα παρέμβαση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χίου, με στόχο την αποκατάσταση των σημείων που παρουσίασαν πρόβλημα και την αποτροπή νέας πτώσης υλικών.
Παρά το περιστατικό και την εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζει σε τμήματά του, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου σημειώνει ότι το κτίριο δεν εμπίπτει στην κατηγορία των ετοιμόρροπων κτιρίων.
Η διευκρίνιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαχωρίζει την περίπτωση της Οικίας Σγούτα από τα δεκάδες πραγματικά ετοιμόρροπα κτίσματα που βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό της Χίου και στο Κάστρο. Στην προκειμένη περίπτωση, πρόκειται για ένα ιστορικό μνημείο υψηλής αξίας, το οποίο απαιτεί εξειδικευμένη διαχείριση, συνεχή παρακολούθηση και στοχευμένες παρεμβάσεις.
Το περιστατικό στην οδό Εγκρεμού αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της ιστορικής κληρονομιάς και την ασφάλεια των πολιτών. Η Οικία Σγούτα δεν είναι ένα απλό εγκαταλελειμμένο ακίνητο, αλλά ένα σπάνιο τεκμήριο της αστικής ιστορίας της Χίου, με παρουσία που συνδέεται με περισσότερους από τρεις αιώνες ζωής της πόλης.
Η άμεση παρέμβαση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Χίου δείχνει ότι το μνημείο παρακολουθείται και αντιμετωπίζεται με την απαιτούμενη προσοχή. Το ζητούμενο πλέον είναι η συνέχιση των αναγκαίων εργασιών, ώστε το ιστορικό κτίριο να προστατευθεί, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η καθημερινή ασφάλεια πεζών και οδηγών στην οδό Εγκρεμού.
*Σημείωση: Τα ιστορικά στοιχεία αντλήθηκαν από το site Aplotaria.gr καθώς και το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.