Αγαπητέ μαστιχοπαραγωγέ, αλλά και κάθε Χιώτη που ενδιαφέρεται για το μέλλον του νησιού,
με αφορμή τη συνέντευξη του προέδρου της ΕΜΧ στον «Πολίτη» και την «Πατρίδα», ας δούμε ορισμένα βασικά δεδομένα, όπως προκύπτουν μέχρι σήμερα.
Τι είναι πλεόνασμα και τι κέρδος μέρισμα
Το πλεόνασμα είναι το θετικό αποτέλεσμα που προκύπτει από την πώληση του ίδιου του αγροτικού προϊόντος. Στη δική μας περίπτωση, της μαστίχας.
Το κέρδος, δηλαδή το μέρισμα, είναι το θετικό αποτέλεσμα που προκύπτει από τη μεταποίηση και την πώληση μεταποιημένων προϊόντων, όπως για παράδειγμα η τσίχλα.
Η ΕΜΧ έχει ως αποστολή τη συγκέντρωση και την εμπορία της μαστίχας.
Φορολογία
Αφού ξεκαθαρίσαμε τις έννοιες, ας δούμε τι προβλέπει ο νόμος.
Σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ν. 4673/2020, το πλεόνασμα δεν φορολογείται στην ΕΜΧ, αλλά φορολογείται ως εισόδημα στον ίδιο τον παραγωγό. Αυτή η πρακτική ακολουθείται εδώ και χρόνια.
Αντίθετα, τα κέρδη της συνεταιριστικής επιχείρησης φορολογούνται στον οργανισμό και στη συνέχεια, όταν διανέμονται ως μέρισμα στα μέλη, φορολογούνται και με τον αντίστοιχο φόρο μερίσματος.
Τι έκανε η διοίκηση φέτος
Φέτος η διοίκηση αποφάσισε να αντιμετωπίσει το ποσό που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν ως πλεόνασμα ως κέρδος, επιβάλλοντας τη σχετική φορολογία. Μάλιστα, οι ίδιοι οι ορκωτοί λογιστές αναφέρουν ρητά ότι η συγκεκριμένη διανομή γίνεται «κατά παρέκκλιση όσων προβλέπονται στο άρθρο 26 του Ν. 4673/2020», γεγονός που από μόνο του δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Επιπρόσθετα, επισήμαναν ότι, εφόσον ακολουθείται αυτή η λογική, η ίδια αντιμετώπιση θα έπρεπε να εφαρμοστεί και στις προηγούμενες χρήσεις. Έτσι πραγματοποιήθηκε αναδρομική φορολόγηση έως το όριο της παραγραφής.
Το αποτέλεσμα είναι ότι φορολογήθηκαν ποσά για τα οποία οι μαστιχοπαραγωγοί είχαν ήδη φορολογηθεί ως αγροτικό εισόδημα, δημιουργώντας ουσιαστικά συνθήκες διπλής φορολογικής επιβάρυνσης. Έτσι, αντί οι παραγωγοί να λάβουν περίπου 22 ευρώ ανά κιλό, θα λάβουν περίπου 5 ευρώ, και μάλιστα με αμφιλεγόμενο τρόπο.
Παράλληλα, προκύπτει ακόμη ένα σοβαρό ζήτημα.
Αφού οι μαστιχοπαραγωγοί δεν είναι μέλη της ΕΜΧ, αλλά των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών, με ποια νομική βάση θα διανεμηθεί σε αυτούς μέρισμα; Και αν χαρακτηριστεί ως μέρισμα, πώς θα εφαρμοστεί στη συνέχεια η φορολογία μερίσματος που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία; Το ζήτημα αυτό ενδέχεται να αφήσει έκθετους τους ίδιους τους παραγωγούς απέναντι στις φορολογικές αρχές.
Ποιες είναι οι εταιρείες της γνωμάτευσης
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο ελεγκτικοί οίκοι στους οποίους στηρίζεται η διοίκηση, η Grant Thornton και η Ernst & Young, αποτελούν διεθνή δίκτυα εταιρειών που κατά το παρελθόν έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με σοβαρές κυρώσεις, πρόστιμα και έντονη κριτική από εποπτικές αρχές για ελεγκτικές αστοχίες και παραβιάσεις επαγγελματικών κανόνων σε υποθέσεις του εξωτερικού.
Αυτό, ασφαλώς, δεν σημαίνει ότι η γνωμοδότηση που έδωσαν στην ΕΜΧ είναι λανθασμένη. Σημαίνει, όμως, ότι καμία γνωμοδότηση, όσο μεγάλο και αν είναι το όνομα της εταιρείας που την υπογράφει, δεν είναι υπεράνω ελέγχου ή αμφισβήτησης. Η τελική κρίση πρέπει να βασίζεται στον νόμο, στα πραγματικά δεδομένα και στη λογική, και όχι μόνο στο κύρος της υπογραφής.
Και, εν τέλει, γιατί δεν δίνονται στη δημοσιότητα αυτές οι εκθέσεις;
Άραγε δική τους ήταν η πρόταση να δοθεί το μέρισμα στους παραγωγούς και όχι στους πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς, κατά παρέκκλιση του άρθρου 26 του Ν. 4673/2020;
Μια απλή λύση
Ο πρόεδρος ανέφερε ότι η ΕΜΧ είναι ο μοναδικός αναγκαστικός δευτεροβάθμιος συνεταιρισμός στην Ευρώπη.
Δεν εξήγησε, όμως, γιατί.
Η μαστίχα δεν είναι απλώς ένα προϊόν ΠΟΠ. Είναι το μοναδικό φυσικό προϊόν αυτού του είδους στον κόσμο, καθώς παράγεται αποκλειστικά στη Νότια Χίο. Για παράδειγμα, ο κρόκος Κοζάνης είναι ένα μοναδικό προϊόν ΠΟΠ, όμως δεν είναι μοναδικό στο είδος του, καθώς υπάρχουν και άλλες ποικιλίες κρόκου παγκοσμίως.
Αυτή η μοναδικότητα είναι που δικαιολογεί διαχρονικά την ιδιαίτερη νομική μεταχείριση της ΕΜΧ.
Αν πράγματι υπάρχει πρόβλημα ως προς την ιδιότητα των μελών, αυτό μπορεί να λυθεί πολύ απλά με μια νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα αναγνωρίζει τα μέλη των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών και ως μέλη της ΕΜΧ, χωρίς να διαλυθεί ένα συνεταιριστικό μοντέλο που λειτουργεί εδώ και σχεδόν έναν αιώνα.
Κίνδυνοι από την αλλαγή του μοντέλου
Όπου καταργήθηκαν αντίστοιχοι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί, η πορεία ήταν συγκεκριμένη: αρχικά άνοιξε ο δρόμος για τη συμμετοχή επενδυτών και στη συνέχεια καταργήθηκε η αναγκαστικότητα.
Την ίδια στιγμή, ακούμε ότι η αλλαγή θα λύσει το λαθρεμπόριο, θα φέρει περισσότερα ευρωπαϊκά προγράμματα και θα οδηγήσει στον εκσυγχρονισμό.
Ωστόσο, δεν παρουσιάστηκε ούτε μία μελέτη που να αποδεικνύει αυτούς τους ισχυρισμούς.
Αντίθετα, η ΕΜΧ όλα αυτά τα χρόνια συμμετείχε σε ευρωπαϊκά προγράμματα, χρηματοδότησε σημαντικές επενδύσεις, όπως το Κέντρο Έρευνας, και ουδέποτε αποδείχθηκε ότι η σημερινή της μορφή αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο.
Ο εκσυγχρονισμός δεν σημαίνει αλλαγή συνεταιριστικού μοντέλου.
Σημαίνει καλύτερη παραγωγή, μηχανοποίηση, έρευνα, τεχνολογία, στήριξη του παραγωγού και αύξηση της αξίας της μαστίχας.
Τελικά, ποιο είναι το πρόβλημα;
Σίγουρα δεν είναι οι μαστιχοπαραγωγοί που ζητούν αποδείξεις πριν αποφασίσουν να αλλάξουν ένα μοντέλο που λειτουργεί εδώ και 88 χρόνια, γνωρίζοντας ότι η απόφασή τους θα είναι μη αναστρέψιμη.
Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:
Γιατί μέχρι σήμερα δεν παρουσιάστηκε ούτε μία τεκμηριωμένη μελέτη;
Το μόνο χειροπιαστό αποτέλεσμα που είδαμε είναι η δραστική μείωση του εισοδήματος των μαστιχοπαραγωγών, μέσω μιας επιλογής που οδήγησε σε ουσιαστική διπλή φορολογική επιβάρυνση ποσών τα οποία είχαν ήδη φορολογηθεί ως αγροτικό εισόδημα.
Αντί να συζητάμε πώς θα αυξήσουμε την τιμή της μαστίχας, πώς θα μειώσουμε το κόστος παραγωγής, πώς θα αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές ανάγκες των παραγωγών και πώς θα αναδείξουμε ακόμη περισσότερο τη μοναδικότητα της μαστίχας, οδηγηθήκαμε σε μια συζήτηση που δίχασε τον κόσμο της μαστίχας, χωρίς να συνοδεύεται από συγκεκριμένες αποδείξεις και με πιθανότητα να αφήσει έκθετους τους παραγωγούς απέναντι στις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Την Τετάρτη 8/7/2026, στις 19:00, στην αίθουσα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νενήτων, θα συγκεντρωθούμε για πραγματική διαβούλευση και διάλογο πάνω σε όλα τα παραπάνω ζητήματα. Φυσικά, είναι όλοι ευπρόσδεκτοι.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
