Με κεντρικό μήνυμα ότι η διαχείριση του νερού απαιτεί συνέπεια, πολυετή προσπάθεια και κοινή ευθύνη, ο Διευθυντής της ΔΕΥΑΝ Χίου, Πέτρος Καλογεράκης, τοποθετήθηκε στην επιστημονική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Ομήρειο, με αντικείμενο τη λειψυδρία και τις στρατηγικές αντιμετώπισής της.
Ο Πέτρος Καλογεράκης, καλωσορίζοντας τους παρισταμένους, επέλεξε να δώσει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στην ομιλία του, μεταφέροντας το ακροατήριο νοητά στην 21η Μαρτίου 2036, σε μια υποθετική μελλοντική «ειδησεογραφική» αποτύπωση της πορείας της Χίου στο ζήτημα του νερού. Μέσα από αυτή τη σύλληψη, ανέδειξε την ανάγκη να υπάρξει από σήμερα σταθερότητα, επιμονή και συνέχεια στις πολιτικές διαχείρισης των υδατικών πόρων, ώστε το νησί να μπορέσει να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις των επόμενων ετών.
Όπως τόνισε, ο δρόμος προς την υδατική ανθεκτικότητα δεν μπορεί να στηριχθεί σε αποσπασματικές κινήσεις ή σε πρόσκαιρες λύσεις, αλλά προϋποθέτει σχέδιο, υποδομές, επιστημονική προσέγγιση και θεσμική συνεργασία.
Το νερό που εξοικονομείται είναι το πρώτο κέρδος
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Διευθυντής της ΔΕΥΑΝ Χίου στην κατάσταση και τη διαχείριση των δικτύων, σημειώνοντας ότι η πρώτη και πιο ουσιαστική μορφή «παραγωγής» νερού είναι η αποφυγή των απωλειών. Όπως εξήγησε, για να παραμένουν τα δίκτυα σε ικανοποιητική ηλικιακή κατάσταση, με διάρκεια ζωής μικρότερη των 30 ετών, απαιτείται κάθε χρόνο η αντικατάσταση περίπου 70 χιλιομέτρων δικτύων κάθε μορφής, τόσο κεντρικών όσο και δικτύων διανομής και παροχών.
Με τη συγκεκριμένη αναφορά επιχείρησε να αναδείξει το πραγματικό μέγεθος των υποδομών που απαιτούνται για να καλυφθεί ολόκληρη η Χίος, αλλά και τη σημασία που έχει η συστηματική συντήρηση για τη διασφάλιση της επάρκειας.
Το φράγμα Σαραπιού και η ανάγκη διασύνδεσης των έργων
Ο Πέτρος Καλογεράκης ανέδειξε επίσης τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στις υπηρεσίες και τους εμπλεκόμενους φορείς, ιδίως σε μεγάλα και σύνθετα έργα. Ξεχωριστή αναφορά έκανε στο φράγμα του Σαραπιού, περιγράφοντας το υποθετικό σενάριο του 2036, όπου το έργο έχει πλέον ολοκληρωθεί, έχουν εξασφαλιστεί οι μελέτες, οι αδειοδοτήσεις και οι πόροι, έχει εγκατασταθεί το διυλιστήριο και έχει επιτευχθεί η σύνδεσή του με τα δίκτυα ύδρευσης.
Με αυτόν τον τρόπο, κατέστησε σαφές ότι τα μεγάλα υδραυλικά έργα δεν αρκεί να σχεδιάζονται, αλλά πρέπει να φτάνουν έως το στάδιο της πλήρους επιχειρησιακής ένταξης, ώστε να προσφέρουν πραγματικό όφελος στην κοινωνία.
Η αφαλάτωση ως εργαλείο ασφάλειας και όχι ως εύκολη λύση
Αναφερόμενος στην αφαλάτωση, ο Διευθυντής της ΔΕΥΑΝ Χίου επιχείρησε να αποδώσει με ρεαλιστικό τρόπο τον ρόλο της στη συνολική υδατική πολιτική. Όπως είπε, η αφαλάτωση δεν αποτελεί ούτε «δαίμονα» της παραγωγής νερού ούτε, όμως, και «μαγικό ραβδί», που μπορεί από μόνη της να επιλύσει όλα τα προβλήματα.
Χαρακτηριστικά σημείωσε ότι «δεν είναι ούτε ο δαίμονας της παραγωγής νερού ούτε μαγικό ραβδί», εξηγώντας πως απαιτεί σωστή μελέτη, ορθή χωροθέτηση, σημαντική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και συνεχή συντήρηση και διαθεσιμότητα ανταλλακτικών. Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι για παράκτιες περιοχές, όπως αυτές της Χίου, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ασφάλειας του συστήματος, καθώς προσφέρει νερό όταν αυτό είναι περισσότερο αναγκαίο.
Τα λάθη του παρελθόντος με τις γεωτρήσεις και η νέα επιστημονική προσέγγιση
Ο Πέτρος Καλογεράκης στάθηκε και στις πρακτικές που εφαρμόστηκαν κατά το παρελθόν ως προς τις γεωτρήσεις, αναγνωρίζοντας ότι πολλές φορές η αντιμετώπιση του προβλήματος ήταν πρόχειρη και βραχυπρόθεσμη. Όπως ανέφερε, όταν εντοπιζόταν νερό σε μια γεώτρηση, οι αντλήσεις ξεκινούσαν χωρίς επαρκή σχεδιασμό, ενώ όσο αυξάνονταν οι ανάγκες, αυξάνονταν και οι αντλήσεις, με αποτέλεσμα τη μείωση της στάθμης των υδροφορέων και την εμφάνιση υφαλμύρινσης.
Σήμερα, όπως υποστήριξε, η εικόνα αυτή μπορεί να αλλάξει μέσα από μια πιο ώριμη και τεκμηριωμένη προσέγγιση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αναζήτηση νέων υδροφορέων, η επιστημονική επιλογή της αντλούμενης παροχής και του βάθους, καθώς και η μελετημένη αξιοποίηση νέων πεδίων, ανοίγουν δυνατότητες για εκμεταλλεύσιμο νερό ακόμη και σε περιοχές όπου μέχρι πρότινος δεν θεωρούνταν εφικτό.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στη θέση του ΕΠΟΥΣ, επισημαίνοντας ότι η επιλογή της δεν ήταν τυχαία, αλλά βασίστηκε σε στοιχεία και σοβαρή μελέτη.
Η άρδευση στο επίκεντρο της παγκόσμιας κατανάλωσης
Ο Διευθυντής της ΔΕΥΑΝ Χίου δεν παρέλειψε να αναφερθεί και σε αυτό που χαρακτήρισε ως «ελέφαντα στο δωμάτιο», δηλαδή στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του παραγόμενου νερού, σε παγκόσμιο επίπεδο, καταναλώνεται στην άρδευση. Όπως είπε, το 75% έως 80% του παραγόμενου νερού καταλήγει στον αγροτικό τομέα, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για νέες, συντονισμένες πρακτικές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο επιλέγεται τι καλλιεργείται και πώς αρδεύεται δεν αποτελούν πλέον επιλογή, αλλά μονόδρομο, καθώς διαφορετικά η γεωργία δεν θα μπορέσει να έχει μέλλον μέσα σε συνθήκες λειψυδρίας και κλιματικής πίεσης.
Τα λύματα ως πόρος και όχι ως απόβλητο
Ένα ακόμη κομβικό σημείο της παρέμβασης του Πέτρου Καλογεράκη ήταν η αναφορά του στα συστήματα επεξεργασίας αστικών λυμάτων. Όπως εξήγησε, η σύγχρονη αντίληψη δεν αντιμετωπίζει πλέον τις σχετικές εγκαταστάσεις ως σημεία απόρριψης νερού, αλλά ως σημεία παραγωγής νερού.
Με τη λογική αυτή, τα λύματα δεν πρέπει να θεωρούνται άχρηστο απόβλητο, αλλά ένας διαρκώς διαθέσιμος υδατικός πόρος, ο οποίος μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος της κοινωνίας και της τοπικής οικονομίας. Όπως σημείωσε, ο στόχος δεν είναι απλώς να απομακρύνονται, αλλά να αξιοποιούνται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Η παιδεία, η κοινωνική συνείδηση και η αλλαγή νοοτροπίας
Κρίσιμη διάσταση της ομιλίας αποτέλεσε και η αναφορά στην κοινωνική εκπαίδευση και στη διαμόρφωση νέας αντίληψης απέναντι στο νερό. Ο Πέτρος Καλογεράκης παρατήρησε ότι οι παλαιότερες γενιές έμαθαν διαφορετικά και γι’ αυτό συχνά δυσκολεύονται να αλλάξουν συνήθειες. Αντίθετα, όπως είπε, οι πολίτες του σήμερα και του αύριο έχουν περισσότερη πρόσβαση στην ενημέρωση, κατανοούν ευκολότερα τις προκλήσεις και είναι πιο πρόθυμοι να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανέδειξε την αξία της διαρκούς εκπαίδευσης, της περιβαλλοντικής παιδείας και της καλλιέργειας κουλτούρας συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι μόνο μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να διαμορφωθεί μια νέα, βιώσιμη νοοτροπία για τη χρήση των υδατικών πόρων.
Κλιματική αλλαγή, μετακινήσεις πληθυσμών και ενεργειακή κρίση
Προς το τέλος της τοποθέτησής του, ο Διευθυντής της ΔΕΥΑΝ Χίου περιέγραψε το ευρύτερο περιβάλλον αβεβαιότητας μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν οι υπηρεσίες ύδρευσης. Όπως είπε, η κλιματική αλλαγή είναι ήδη παρούσα και τα αποτελέσματά της γίνονται καθημερινά ορατά, μέσα από την άνοδο της θερμοκρασίας, τις παρατεταμένες ανομβρίες, τις πυρκαγιές, αλλά και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι έντονες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις που επιδρούν στο συνολικό περιβάλλον, προκαλώντας μετακινήσεις πληθυσμών, αναταράξεις και ενεργειακή κρίση, στοιχεία που καθιστούν ακόμη πιο σύνθετη τη διαχείριση του νερού.
Η τιμολόγηση ως ζήτημα βιωσιμότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Πέτρος Καλογεράκης και στο θέμα της ανταποδοτικότητας, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για ένα δύσκολο και ευαίσθητο ζήτημα, το οποίο προκαλεί αντιδράσεις και κοινωνικές εντάσεις. Ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, η τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδατος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό λογιστικό θέμα.
Όπως υπογράμμισε, η τιμολόγηση είναι εργαλείο ορθολογικής χρήσης, βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα των συστημάτων και ταυτόχρονα στοιχείο κοινωνικής δικαιοσύνης. Εξήγησε μάλιστα ότι είναι σχετικά εύκολο να χρηματοδοτούνται νέα έργα και προμήθειες, όμως εκείνο που διατηρεί πραγματικά ζωντανό ένα σύστημα είναι η δυνατότητα να καλύπτονται με σταθερό τρόπο η λειτουργία, η συντήρηση, η ενέργεια, τα ανταλλακτικά και το απαραίτητο προσωπικό.
Κοινή ευθύνη για ένα ανθεκτικό υδατικό μέλλον
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Διευθυντής της ΔΕΥΑΝ Χίου έστειλε μήνυμα συνεργασίας προς όλους τους εμπλεκόμενους, επισημαίνοντας ότι η Χίος δεν θα γίνει αυτάρκης στο νερό ούτε επειδή θα υπάρξουν ορισμένες βροχοπτώσεις, ούτε με ξεπερασμένες πρακτικές, ούτε μέσα από μια διαρκή, στείρα πολιτική αντιπαράθεση.
Αντίθετα, όπως τόνισε, η ανθεκτική διαχείριση των υδατικών πόρων μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από κοινή προσπάθεια όλων, των φορέων, των αγροτών, των επαγγελματιών, των σχολείων και των πολιτών. Το νερό, όπως υπογράμμισε, είναι κοινό αγαθό, αλλά και κοινωνική ευθύνη, που απαιτεί ενημέρωση, διαφάνεια, ετοιμότητα και συλλογική ωριμότητα.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
