Στην τελική ευθεία εισέρχεται το εμβληματικό έργο της αποκατάστασης και επανάχρησης του κινηματογράφου REX, μετά την ένταξή του στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2021-2027», με συνολικό προϋπολογισμό 5.692.800 ευρώ και δικαιούχο τον Δήμο Χίου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αστικής και πολιτιστικής αναζωογόνησης στη Χίο, καθώς αφορά ένα κτίριο-τοπόσημο, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη συλλογική μνήμη των κατοίκων και τη φυσιογνωμία της βόρειας προκυμαίας.
Η ένταξη του έργου έγινε με την υπ’ αριθμ. 902/29-04-2026 απόφαση του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, με ΑΔΑ ΨΤΒΩ7ΛΩ-797, ενώ είχε προηγηθεί η υπ’ αριθμ. 1020/2025 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Χίου για την υποβολή της πρότασης στο πρόγραμμα.
Το κτίριο του κινηματογράφου REX αποτελεί σημείο αναφοράς για την πόλη της Χίου, τόσο λόγω της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας όσο και λόγω της θέσης του στον αστικό ιστό.
Η σημερινή μορφή του ανάγεται στο 1940, γεγονός που ενισχύει τον ιστορικό και συμβολικό χαρακτήρα της παρέμβασης.
Η αποκατάσταση του κτιρίου δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως τεχνικό έργο, αλλά ως παρέμβαση που στοχεύει στην αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής της λεγόμενης «φτωχιάς προκυμαίας». Το έργο περιλαμβάνεται στην εγκεκριμένη Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης της πόλης της Χίου και εντάσσεται στη δράση για την προστασία και ανάδειξη της δημόσιας πολιτιστικής περιουσίας στο πλαίσιο της ΣΒΑΑ Χίου.
Το REX βρίσκεται σήμερα, σε κατάσταση προχωρημένης φθοράς και σε βαθμό επικινδυνότητας. Η αλλότροπη και ανομοιογενής κατασκευή του, σε συνδυασμό με την έκθεσή του επί περισσότερα από 80 χρόνια στις δυσμενείς συνθήκες του θαλάσσιου μετώπου, έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο κτίριο.
Οι φθορές συνδέονται κυρίως με την οξείδωση των σιδηροπλισμών και την αποσάθρωση του σκυροδέματος, στοιχεία που έχουν οδηγήσει το κτίριο στο να είναι ετοιμόρροπο. Με βάση τα τεχνικά δεδομένα, η αποκατάσταση κρίνεται αναγκαία όχι μόνο για λόγους διάσωσης ενός ιστορικού κτιρίου, αλλά και για λόγους ασφάλειας, δημόσιας υγείας, προστασίας του αστικού περιβάλλοντος και αναβάθμισης της περιοχής.
Το φυσικό αντικείμενο της πράξης περιλαμβάνει το σύνολο των απαιτούμενων επεμβάσεων για την αποκατάσταση και επανάχρηση του εγκαταλελειμμένου παλαιού κτιρίου του κινηματογράφου ΡΕΞ.
Οι παρεμβάσεις κινούνται σε τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά τη στατική και αντισεισμική ενίσχυση του κτιρίου, χωρίς αλλοίωση της αρχιτεκτονικής του φυσιογνωμίας. Ο δεύτερος αφορά την αποκατάσταση του κελύφους, με τρόπο που να αναδεικνύει τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του και να αποσαφηνίζει τις προθέσεις του αρχικού σχεδιασμού. Ο τρίτος αφορά τον επανασχεδιασμό του εσωτερικού χώρου, επίσης χωρίς αλλοίωση της αρχικής φυσιογνωμίας, ώστε το κτίριο να μπορεί να λειτουργήσει ως σύγχρονος χώρος πολιτιστικών και κοινωνικών εκδηλώσεων.
Στην ουσία, το έργο επιχειρεί να μετατρέψει ένα εγκαταλελειμμένο και προβληματικό κτίριο σε λειτουργική πολιτιστική υποδομή, ανοικτή στο κοινό, με δυνατότητα φιλοξενίας πολλαπλών εκδηλώσεων πολιτισμού.
Η πρόταση αποκατάστασης στηρίζεται σε δύο θεμελιώδεις κατευθύνσεις: την ανάδειξη του εξωτερικού κελύφους και τον λειτουργικό επανασχεδιασμό του εσωτερικού. Το ζητούμενο δεν είναι η κατασκευή ενός νέου κτιρίου μέσα στο παλιό, αλλά η επαναφορά του REX στη ζωή, με σεβασμό στα αρχικά μορφολογικά και αρχιτεκτονικά του χαρακτηριστικά.
Με την ολοκλήρωση των εργασιών, το κτίριο θα λειτουργεί ως πολιτιστική υποδομή ανοικτή στο κοινό. Το παραδοτέο της πράξης είναι τόσο η αποκατάσταση και επανάχρηση του κινηματογράφου όσο και η λειτουργία του ως δημόσιου χώρου πολιτισμού.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 5.692.800 ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2021-2027», στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, και καλύπτει το σύνολο της δημόσιας δαπάνης.
Στο χρηματοδοτικό σχήμα, η συνολική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 5.692.800 ευρώ, η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη επίσης σε 5.692.800 ευρώ, ενώ δεν προβλέπεται ιδιωτική συμμετοχή. Το ποσό του ΦΠΑ που περιλαμβάνεται στη συνολική δαπάνη ανέρχεται σε 831.443,50 ευρώ.
Η πράξη χρηματοδοτείται μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ δεν προβλέπεται δάνειο. Η πράξη δεν υλοποιείται με τη μορφή ΣΔΙΤ, δεν αφορά χρηματοδοτικό μέσο, δεν αποτελεί τμηματοποιημένο έργο και δεν έχει χαρακτηριστεί ως στρατηγικής σημασίας.
Η εισήγηση προς τα αρμόδια όργανα του Δήμου Χίου προβλέπει την εκτέλεση της πράξης μέσα από πέντε υποέργα, με διακριτούς προϋπολογισμούς.
Το πρώτο και βασικό υποέργο είναι η «Αποκατάσταση και επανάχρηση του κινηματογράφου REX», με προϋπολογισμό 5.580.000 ευρώ. Πρόκειται για το κύριο τεχνικό έργο, που περιλαμβάνει τις ουσιαστικές κατασκευαστικές παρεμβάσεις.
Το δεύτερο υποέργο αφορά τις Υπηρεσίες Τεχνικού Συμβούλου - Βασικού μελετητή, με προϋπολογισμό 88.800 ευρώ. Το τρίτο αφορά τις εργασίες ΟΚΩ ΔΕΔΔΗΕ - Αποκατάσταση και επανάχρηση του κινηματογράφου REX, με προϋπολογισμό 20.000 ευρώ. Το τέταρτο αφορά τις Υπηρεσίες Ελεγκτή δόμησης, με προϋπολογισμό 1.000 ευρώ. Το πέμπτο αφορά τις Υπηρεσίες ενεργειακού επιθεωρητή, με προϋπολογισμό 3.000 ευρώ.
Η εισήγηση προβλέπει την εισαγωγή νέου ΑΛΕ εσόδου, με τίτλο «Αποκατάσταση και επανάχρηση του κινηματογράφου REX», κατά ποσό 5.692.800 ευρώ. Η κατανομή των πιστώσεων ανά έτος προτείνεται ως εξής: 591.500 ευρώ για το 2026, 2.030.000 ευρώ για το 2027, 2.030.000 ευρώ για το 2028 και 1.041.300 ευρώ για το 2029.
Για το κύριο έργο, ύψους 5.580.000 ευρώ, η προτεινόμενη κατανομή είναι 580.000 ευρώ για το 2026, 2.000.000 ευρώ για το 2027, 2.000.000 ευρώ για το 2028 και 1.000.000 ευρώ για το 2029.
Για τις υπηρεσίες Τεχνικού Συμβούλου - Βασικού μελετητή, η χρηματοδότηση ανέρχεται σε 88.800 ευρώ, με 10.000 ευρώ το 2026, 30.000 ευρώ το 2027, 30.000 ευρώ το 2028 και 18.800 ευρώ το 2029.
Για το υποέργο του ΔΕΔΔΗΕ, ύψους 20.000 ευρώ, η δαπάνη προβλέπεται να εγγραφεί το 2029. Για τον Ελεγκτή δόμησης προβλέπονται 1.000 ευρώ, με 500 ευρώ το 2026 και 500 ευρώ το 2029, ενώ για τον ενεργειακό επιθεωρητή προβλέπονται 3.000 ευρώ, με 1.000 ευρώ το 2026 και 2.000 ευρώ το 2029.
Η πράξη έχει προγραμματισμένη ημερομηνία έναρξης την 28η Μαΐου 2026 και ημερομηνία λήξης την 22α Φεβρουαρίου 2029. Η διάρκεια υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου ανέρχεται σε 23,9 μήνες.
Για το κύριο υποέργο της αποκατάστασης και επανάχρησης του κινηματογράφου REX, η έναρξη προβλέπεται στις 26 Φεβρουαρίου 2027 και η λήξη στις 22 Φεβρουαρίου 2029. Η δημοσίευση των τευχών δημοπράτησης προγραμματίζεται για τις 28 Μαΐου 2026, ενώ η διενέργεια του διαγωνισμού για τις 28 Αυγούστου 2026.
Οι υπηρεσίες Τεχνικού Συμβούλου - Βασικού μελετητή έχουν το ίδιο διάστημα έναρξης και λήξης με το βασικό υποέργο, από τις 26 Φεβρουαρίου 2027 έως τις 22 Φεβρουαρίου 2029. Το υποέργο του ΔΕΔΔΗΕ προβλέπεται επίσης από τις 26 Φεβρουαρίου 2027 έως τις 22 Φεβρουαρίου 2029. Οι υπηρεσίες Ελεγκτή δόμησης προγραμματίζονται από την 1η Νοεμβρίου 2028 έως τις 22 Φεβρουαρίου 2029, ενώ οι υπηρεσίες ενεργειακού επιθεωρητή από τις 30 Νοεμβρίου 2028 έως τις 22 Φεβρουαρίου 2029.
Το έργο απευθύνεται στο σύνολο των κατοίκων και επισκεπτών της Χίου, καθώς πρόκειται για δημοτική πολιτιστική υποδομή ανοικτή στο κοινό, με απολύτως κοινωνικό και πολιτιστικό χαρακτήρα.
Οι δραστηριότητες πολιτισμού ή διαφύλαξης της κληρονομιάς που θα φιλοξενούνται στον χώρο θα διατίθενται δωρεάν στο ευρύ κοινό, εκπληρώνοντας μη οικονομικό σκοπό. Η πράξη δεν αφορά κρατική ενίσχυση, ούτε εντάσσεται σε επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία. Το κτίριο του κινηματοθεάτρου ΡΕΞ, που βρίσκεται στη βόρεια προκυμαία του λιμανιού της Χίου, θα διαθέτει κατάλληλη ράμπα πρόσβασης προς την κεντρική είσοδο, η οποία θα διαμορφωθεί στο πεζοδρόμιο μπροστά από το κτίριο.
Μετά την είσοδο, η κατακόρυφη πρόσβαση στους ορόφους θα γίνεται μέσω ανελκυστήρα που θα βρίσκεται στο ισόγειο και θα εξυπηρετεί το κύριο επίπεδο της σκηνής, τον εξώστη και τους λοιπούς χώρους. Η οριζόντια πρόσβαση θα εξασφαλίζεται με οριζόντια ή κατάλληλα κεκλιμένα επίπεδα.
Στο ισόγειο προβλέπονται χώροι υγιεινής για ΑμεΑ, προσβάσιμοι συνεπίπεδα με το φουαγιέ, ενώ στο επίπεδο του ορόφου έχουν σχεδιαστεί ειδικές θέσεις στο μπροστινό μέρος του χώρου θεατών, με πρόσβαση μέσω του κεκλιμένου επιπέδου της πλατείας του κινηματοθεάτρου. Ο σχεδιασμός γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες «Σχεδιάζοντας για όλους» και την ισχύουσα νομοθεσία.
Η εγκατάλειψη του REX δεν επιβαρύνει μόνο την εικόνα της προκυμαίας, αλλά, σύμφωνα με την τεκμηρίωση της πράξης, δημιουργεί ευρύτερες επιπτώσεις. Στα προβλήματα που καταγράφονται περιλαμβάνονται ο κίνδυνος πυρκαγιάς, καταπτώσεων δομικών υλικών, πιθανής κατεδάφισης, δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, μείωσης της οικονομικής αξίας των ιδιοκτησιών, υποβάθμισης της ποιότητας ζωής και προβληματικής λειτουργίας του λιμανιού.
Η αποκατάσταση και λειτουργία του κτιρίου εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ισόρροπη ανάπτυξη της εγγύτερης περιοχής με την υπόλοιπη πόλη. Παράλληλα, η δημιουργία μιας νέας πολιτιστικής υποδομής μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά για ιδιωτικές επενδύσεις, αίροντας ένα από τα σημαντικότερα σημερινά εμπόδια: την υποβάθμιση που προκαλεί η εγκατάλειψη του κτιρίου.
Η αποκατάσταση του REX υπερβαίνει τα όρια ενός απλού τεχνικού έργου. Αφορά την επαναφορά ενός ιστορικού κτιρίου στη ζωή της πόλης, την προστασία ενός σημαντικού αρχιτεκτονικού κελύφους, την αναβάθμιση μιας υποβαθμισμένης περιοχής της προκυμαίας και τη δημιουργία ενός νέου δημόσιου χώρου πολιτισμού.
Για τη Χίο, το έργο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη αστική λειτουργία. Το εγκαταλελειμμένο REX, από κτίριο φθοράς και επικινδυνότητας, καλείται να μετατραπεί σε σημείο πολιτιστικής αναφοράς, δίνοντας νέα χρήση, νέα εικόνα και νέα δυναμική στη βόρεια προκυμαία.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.