Σοβαρές ενστάσεις για το υπό έγκριση νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, καταθέτει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι οι βασικές παρατηρήσεις που υπέβαλε εμπρόθεσμα στην επίσημη διαβούλευση δεν ελήφθησαν υπόψη.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου βρίσκεται η εκτίμηση ότι το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει με ενιαίο τρόπο νησιωτικές περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά, εξισώνοντας ουσιαστικά το Βόρειο Αιγαίο με υπερανεπτυγμένους τουριστικούς προορισμούς, όπως η Ρόδος και η Κέρκυρα.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, η συγκεκριμένη προσέγγιση παραβλέπει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της νησιωτικότητας, αλλά και την πραγματική οικονομική, κοινωνική και αναπτυξιακή κατάσταση των νησιών του Βορείου Αιγαίου, τα οποία χαρακτηρίζονται από μικρή ιδιοκτησία, κατακερματισμένη γη, περιορισμένες υποδομές και τουριστική δραστηριότητα που βασίζεται κυρίως σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις.
Ανισότητες πίσω από την ενιαία αντιμετώπιση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου στο γεγονός ότι στην ίδια κατηγορία αντιμετωπίζονται νησιά με τελείως διαφορετικές επιδόσεις. Όπως αναφέρεται στις αναλυτικές παρατηρήσεις του, στην ίδια ομάδα συνυπάρχουν η Λέσβος, με έκταση 1.633 τετραγωνικά χιλιόμετρα και περίπου 150.000 αφίξεις, και η Ρόδος, με έκταση 1.401 τετραγωνικά χιλιόμετρα και περίπου 2,5 εκατομμύρια αφίξεις.
Για το ΤΕΕ, η αντιμετώπιση αυτών των περιοχών ως ομοίων είναι μεθοδολογικά προβληματική, καθώς οδηγεί σε αναλογική μεταχείριση άνισων καταστάσεων. Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, η ειδική εξαίρεση που προβλέπεται για τη Ρόδο και την Κέρκυρα, τη στιγμή που αντίστοιχη ευελιξία δεν δίνεται στα λιγότερο ανεπτυγμένα νησιά του Βορείου Αιγαίου.
Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στο υπόμνημα, «Με εξαίρεση τα νησιά Ρόδος και Κέρκυρα, εφόσον πρόκειται για ΟΥΤΔ επιτρέπονται μόνο "ήπιας ανάπτυξης"». Η αναφορά αυτή αξιολογείται από το ΤΕΕ ως ρύθμιση που κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που θα δικαιολογούσε η αρχή της χωρικής συνοχής.
Η αρτιότητα των 8 και 12 στρεμμάτων
Κεντρικό σημείο της κριτικής αποτελεί η διατήρηση των αυξημένων ορίων αρτιότητας για τουριστικές εγκαταστάσεις. Το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου επισημαίνει ότι η απαίτηση για εκτάσεις 8 και 12 στρεμμάτων αποκλείει στην πράξη μεγάλο μέρος της μικρής και μεσαίας νησιωτικής ιδιοκτησίας από κάθε δυνατότητα τουριστικής αξιοποίησης.
Η θέση του Επιμελητηρίου είναι ότι στα νησιά του Βορείου Αιγαίου πρέπει να προβλεφθεί δυνατότητα μείωσης της αρτιότητας στα 4 έως 8 στρέμματα μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, διατήρηση ειδικών παρεκκλίσεων για τη νησιωτική χώρα και ουσιαστική τοπική προσαρμογή των κανόνων, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε νησιού.
Το ΤΕΕ υποστηρίζει ότι, παρά τη φαινομενική δυνατότητα εξειδίκευσης μέσω του υποκείμενου σχεδιασμού, η διατύπωση του πλαισίου οδηγεί τελικά μόνο σε αυστηρότερους όρους. Όπως αναφέρεται στις παρατηρήσεις, κατισχύουν οι αυστηρότεροι περιορισμοί, χωρίς να δίνεται αντίστοιχη δυνατότητα αιτιολογημένης προσαρμογής προς τα κάτω για περιοχές με αντικειμενικά μειονεκτικά χαρακτηριστικά.
Μικρά καταλύματα και οικογενειακές επιχειρήσεις
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στα μικρά μη κύρια τουριστικά καταλύματα και στα ενοικιαζόμενα δωμάτια, τα οποία, σύμφωνα με το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του τουριστικού δυναμικού των νησιών.
Το Επιμελητήριο προειδοποιεί ότι η σύνδεση των επιτρεπόμενων κλινών των μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων με τις προϋποθέσεις που ισχύουν για τα κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές παρερμηνείες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και σε αδυναμία ανάπτυξης μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων.
Για τον λόγο αυτό ζητείται η αποσύνδεση των μη κύριων καταλυμάτων από τους περιορισμούς των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, καθώς και η παροχή ουσιαστικών κινήτρων για τα απλά ενοικιαζόμενα δωμάτια σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Ικαρία και Λήμνο.
Παρέμβαση για τις βραχονησίδες
Σημαντικό σημείο της παρέμβασης του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου αποτελεί και η αρχική πρόβλεψη που απαγόρευε κάθε τουριστική δραστηριότητα σε ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες σε απόσταση μικρότερη των 10 ναυτικών μιλίων από τα σύνορα.
Το Επιμελητήριο αναγνωρίζει ότι η επίμαχη διάταξη αποσύρθηκε μετά τις επισημάνσεις του, ωστόσο τονίζει ότι η νέα διατύπωση εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα εφαρμογής. Ιδίως για νησιά κάτω των 1.000 στρεμμάτων, ζητείται να αποσαφηνιστεί ποιος θα αποκτά δικαίωμα ανάπτυξης, με ποια διαδικασία και με ποιους κανόνες διαφάνειας.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, η απουσία σαφούς μηχανισμού μπορεί να δημιουργήσει αδειοδοτικές διενέξεις και να ευνοήσει όσους διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα και ταχύτερη πρόσβαση σε διαδικασίες αδειοδότησης.
Χωρίς υποδομές δεν υπάρχει ανάπτυξη
Το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου επισημαίνει ακόμη ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένο πρόγραμμα υποδομών για τα νησιά. Στις παρατηρήσεις του γίνεται λόγος για απουσία δεσμευτικών χρονοδιαγραμμάτων και ειδικών προβλέψεων για λιμάνια, αεροδρόμια, μεταφορικές συνδέσεις, υδάτινους πόρους, ενεργειακές και περιβαλλοντικές υποδομές.
Το Επιμελητήριο σημειώνει ότι το Βόρειο Αιγαίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μία τυπική τουριστική περιοχή, όταν εξαρτάται απολύτως από ακτοπλοϊκές και αεροπορικές συνδέσεις και αντιμετωπίζει διαχρονικά προβλήματα προσβασιμότητας.
Παράλληλα, επαναφέρει το αίτημα για σύσταση Παρατηρητηρίου Τουρισμού, με αρμοδιότητα την ετήσια αξιολόγηση της εφαρμογής του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου και την ειδική παρακολούθηση των δεικτών χωρικής συνοχής μεταξύ των Περιφερειών.
Κάλεσμα σε θεσμική τοποθέτηση
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου καλεί την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τους Δήμους των νησιών, τους βουλευτές, καθώς και όλους τους θεσμικούς και παραγωγικούς φορείς, να τοποθετηθούν δημόσια και ξεκάθαρα για το μέλλον του χωροταξικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Όπως τονίζεται, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν το μοντέλο ανάπτυξης του Βορείου Αιγαίου για τις επόμενες δεκαετίες, επηρεάζοντας άμεσα τη μικρή ιδιοκτησία, την τοπική επιχειρηματικότητα, τη βιωσιμότητα των νησιών και τη δυνατότητα ισόρροπης τουριστικής ανάπτυξης.
Το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά, υπερασπιζόμενο την ανάγκη ενός δίκαιου, ρεαλιστικού και πραγματικά νησιωτικού χωροταξικού σχεδιασμού, που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις αναπτυξιακές δυνατότητες κάθε νησιού.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
