Υπάρχουν εγχειρήματα που γεννιούνται από ένα επιχειρηματικό σχέδιο και υπάρχουν κι εκείνα που προηγουμένως έχουν υπάρξει ως ανάγκη, ως αίσθημα, ως εσωτερική επιστροφή. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει το elolathikes, το δημιουργικό brand της Άννας και του Μανέ, που ετοιμάζεται να εγκαινιάσει τον Αύγουστο το πρώτο του φυσικό κατάστημα στη Χίο, μεταφέροντας σε έναν μόνιμο χώρο όλα όσα το ίδιο το brand κουβαλά από την πρώτη του στιγμή: νοσταλγία, μνήμη, αισθητική, χειροποίητη φροντίδα και έναν βαθύ δεσμό με το νησί.
Το άνοιγμα του καταστήματος δεν λειτουργεί απλώς ως ακόμη μία εμπορική κίνηση στην αγορά της Χίου. Αντίθετα, μοιάζει περισσότερο με την επιβεβαίωση μιας πορείας που ξεκίνησε μακριά από το νησί, αλλά με σταθερό προορισμό να επιστρέψει σε αυτό. Γιατί το elolathikes, πολύ πριν αποκτήσει ράφια, βιτρίνα και διεύθυνση, είχε ήδη βρει τον αληθινό του τόπο: στις εικόνες της Χίου, στα αρώματά της, στις λέξεις της, στις μνήμες της διασποράς και στη σιωπηλή επιθυμία δύο ανθρώπων να φέρουν τον τόπο πιο κοντά τους.
Ένα κατάστημα που άνοιξε πολύ πριν ανοίξει τις πόρτες του
Ο Μανές και η Άννα δεν ξεκίνησαν με τη λογική ενός παραδοσιακού επιχειρηματικού σχεδίου. Η αφετηρία τους ήταν βαθιά προσωπική. Για τον Μανέ, η Χίος υπήρξε για χρόνια ένας τόπος που λειτουργούσε ταυτόχρονα ως καταγωγή, ανάμνηση και εσωτερικό κάλεσμα. Για την Άννα, το νησί αποκαλύφθηκε αργότερα, αλλά με ένταση τέτοια που δεν έμοιαζε με απλή γνωριμία· έμοιαζε με επανασύνδεση.
Μέσα από διαφορετικές αφετηρίες, οι δυο τους οδηγήθηκαν στην ίδια ανάγκη: να αποκεντρωθούν από την Αθήνα, να πλησιάσουν έναν τρόπο ζωής πιο αληθινό και να χτίσουν κάτι που δεν θα είναι απλώς «ένα brand», αλλά μια δημιουργική γέφυρα με τη Χίο. Εκεί ακριβώς γεννήθηκε και η βασική ιδέα του elolathikes: να δημιουργηθούν αντικείμενα που να ξυπνούν μνήμες, να κουβαλούν συναίσθημα και να δίνουν, σε όποιον τα κρατά, την αίσθηση ότι κρατά μαζί του ένα μικρό κομμάτι από το νησί.
Η ίδια η ονομασία του brand δεν είναι τυχαία. Έχει μέσα της τον αυθορμητισμό, τη χιώτικη ηχητική ιδιαιτερότητα, αλλά και εκείνη τη γλυκιά υπερβολή που χαρακτηρίζει συχνά τον τρόπο με τον οποίο ένας τόπος γίνεται βίωμα. Το elolathikes δεν επιχείρησε να μιλήσει για τη Χίο από απόσταση. Επιχείρησε να μιλήσει από μέσα της.

Από τη διασπορά στη ρίζα
Σημαντικό κομμάτι της φιλοσοφίας του brand υπήρξε εξαρχής η σχέση με τη διασπορά και με όσους κουβαλούν τη Χίο ως μνήμη, ακόμη κι όταν δεν ζουν σε αυτήν. Ο Μανές, έχοντας ο ίδιος βιώσει τη διαδρομή του ανθρώπου που μεγαλώνει εκτός νησιού αλλά δεν παύει να έλκεται από αυτό, αντιλήφθηκε από νωρίς ότι η ανάγκη αυτή δεν αφορά μόνο τον ίδιο. Αφορά και τους Χιώτες του εξωτερικού, τις επόμενες γενιές, αλλά και όσους έχουν χάσει ένα μέρος της γλωσσικής ή βιωματικής τους σύνδεσης με τον τόπο και αναζητούν νέους τρόπους να την ξαναβρούν.
Έτσι, οι πρώτες ιδέες στράφηκαν προς προϊόντα που θα μπορούσαν να μιλούν με άμεσο, καθημερινό τρόπο για τη Χίο: μπλουζάκια, τσάντες, μικρά αντικείμενα με λέξεις, εικόνες και αναφορές στο νησί. Πολύ γρήγορα, όμως, το εγχείρημα άρχισε να βαθαίνει. Αναζήτησε εκείνα τα στοιχεία που κάνουν τη Χίο μοναδική όχι μόνο ως εικόνα, αλλά ως εμπειρία.

Όταν η μαστίχα, το μανταρίνι και τα Μαύρα Βόλια γίνονται αντικείμενα
Το πραγματικό δημιουργικό άλμα του elolathikes ήρθε όταν η Χίος άρχισε να μεταφράζεται όχι μόνο σε σχέδια, αλλά σε ύλες, αρώματα και μορφές. Η μαστίχα και το μανταρίνι, δύο από τα πιο αναγνωρίσιμα αρωματικά ίχνη του νησιού, αποτέλεσαν τη φυσική αφετηρία. Από εκεί προέκυψαν οι πρώτες σειρές με σαπούνια, κεριά, ενυδατικά έλαια και άλλες προτάσεις φροντίδας, με έμφαση στην καθαρότητα, τη φυσικότητα και την αυθεντικότητα.
Η δημιουργική παλέτα, ωστόσο, δεν σταμάτησε εκεί. Το χιώτικο γιασεμί, οι μνήμες από τα σπίτια και τα υφάσματα των παλιότερων γενεών, οι βίγλες, τα Μαύρα Βόλια, ακόμη και η αίσθηση του «σπιτιού της γιαγιάς», άρχισαν να μεταφέρονται σε τσάντες από στόφα και αργαλειό, σε κεραμικά stoneware, σε καθημερινά αντικείμενα που κουβαλούν πίσω τους ένα μικρό αφήγημα.
Αυτή είναι ίσως και η ειδοποιός διαφορά του elolathikes: πίσω από κάθε αντικείμενο υπάρχει μια χιώτικη αναφορά, όχι διακοσμητική αλλά ουσιαστική. Ένα ποτήρι μπορεί να συνομιλεί με τις βίγλες της Χίου, ένα κεραμικό να θυμίζει τα βόλια της παραλίας, μια υφή να ξυπνά μνήμες από παλιά καθιστικά και οικογενειακές αυλές. Έτσι, το προϊόν παύει να είναι απλώς προϊόν. Γίνεται φορέας μνήμης.

Το εγχείρημα που δοκιμάστηκε στην αγορά πριν αποκτήσει μόνιμη έδρα
Παρά τη σαφή ταυτότητά του, το elolathikes δεν προχώρησε βιαστικά. Τον πρώτο χρόνο, η Άννα και ο Μανές επέλεξαν να μην ανοίξουν αμέσως φυσικό κατάστημα. Προτίμησαν να δοκιμάσουν την ανταπόκριση μέσα από το e-shop και μέσα από συνεργασίες με επιλεγμένα σημεία πώλησης. Ήταν μια απόφαση προσεκτική, σχεδόν μετρημένη, αλλά τελικά αποδείχθηκε καθοριστική.
Η ανταπόκριση υπήρξε εντυπωσιακή. Στο τέλος του πρώτου κύκλου, το brand είχε ήδη βρεθεί σε περίπου είκοσι σημεία πώλησης σε όλη την Ελλάδα, από τη Χίο και την Αθήνα μέχρι άλλες περιοχές της χώρας, ενώ η παρουσία του έφτασε και σε πεντάστερες ξενοδοχειακές μονάδες. Το σημαντικότερο, όμως, δεν ήταν μόνο η αρχική είσοδος στην αγορά. Ήταν η επαναληπτικότητα των συνεργασιών, η επιβεβαίωση ότι το εγχείρημα δεν κέρδισε απλώς την προσοχή, αλλά κατόρθωσε να χτίσει σχέση εμπιστοσύνης.
Αυτή ακριβώς η πορεία ήταν που έδειξε στους δημιουργούς του ότι το επόμενο βήμα δεν ήταν μόνο εφικτό. Ήταν αναγκαίο.
Η ανάγκη για φυσικό κατάστημα δεν γεννήθηκε μόνο από την εμπορική ωρίμανση του brand. Γεννήθηκε και από ένα πρακτικό αλλά ουσιαστικό ερώτημα που επαναλαμβανόταν συχνά: πού μπορεί κανείς να δει ολόκληρο τον κόσμο του elolathikes; Τα διάσπαρτα σημεία πώλησης φιλοξενούσαν επιλεγμένα προϊόντα, όχι όμως το πλήρες σύμπαν της συλλογής. Κάθε συνεργασία έδειχνε ένα μέρος του brand, όχι το σύνολό του.

Το κατάστημα στη Χίο έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό. Να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς, ως τόπος συνάντησης με όλη τη γκάμα των δημιουργιών, αλλά και με την ίδια τη λογική που τις γεννά. Δεν είναι απλώς ένας χώρος λιανικής. Είναι ένας χώρος αφήγησης.
Και το ότι αυτός ο χώρος ανοίγει στη Χίο έχει βαρύνουσα σημασία. Γιατί εκεί βρίσκεται η πηγή της έμπνευσης, εκεί βρίσκονται οι αναφορές, εκεί συναντιούνται οι μνήμες με την καθημερινότητα. Το φυσικό κατάστημα, με άλλα λόγια, είναι μια συμβολική επιστροφή.

Η αυθεντικότητα του τόπου και οι άνθρωποι που την κρατούν ζωντανή
Το elolathikes δεν μιλά μόνο για προϊόντα. Μιλά για έναν τρόπο να κατοικείς τον τόπο. Ο Μανές έχει περιγράψει πολλές φορές εκείνες τις πρώτες εικόνες της επιστροφής: τη στιγμή που πατάς στη χιώτικη γη, τον αέρα του νησιού, τις διαδρομές με τον παππού, τις στροφές προς το σπίτι, το υποβρύχιο στην πλατεία, τους γείτονες, τις μυρωδιές, τη θάλασσα, τις φωνές, τη χαλαρότητα μιας ζωής που δεν έχει ακόμη παραδοθεί ολοκληρωτικά στην αστική περιπλοκότητα.
Αυτή η αυθεντικότητα είναι που καθιστά τη Χίο όχι μόνο τόπο καταγωγής ή διακοπών, αλλά εμπειρία ζωής. Και είναι η ίδια αυθεντικότητα που, σύμφωνα με τους ίδιους τους δημιουργούς, εκφράζεται και μέσα από τους ανθρώπους του νησιού. Η στήριξη που δέχθηκαν στα πρώτα τους βήματα, η οικειότητα της καθημερινής επαφής, η διάθεση συνεργασίας και η φυσική αίσθηση κοινότητας, είναι στοιχεία που αποτυπώνονται διακριτικά αλλά σταθερά και στο ίδιο το εγχείρημα.
Ίσως γι’ αυτό και το elolathikes δεν θέλησε να σταθεί μόνο στη δημιουργία και στην εμπορική ανάπτυξη. Από νωρίς επιδίωξε να συνδέσει ένα μέρος της διαδρομής του με την προσφορά. Μέρος των πωλήσεων κατευθύνεται κάθε χρόνο στους Φίλους του Χιώτικου Χωριού, με στόχο να στηρίζονται ανάγκες χωριών και τοπικών κοινοτήτων εκεί όπου πραγματικά χρειάζεται.
Η επιλογή αυτή δεν λειτουργεί συμπληρωματικά ούτε επικοινωνιακά. Αντιθέτως, δείχνει ότι για την Άννα και τον Μανέ η σχέση με τη Χίο δεν περιορίζεται στην έμπνευση που αντλούν από αυτήν, αλλά επεκτείνεται στην πρόθεση να επιστρέφει κάτι χειροπιαστό στον ίδιο τον τόπο.

Τα εγκαίνια ενός χώρου και η επιβεβαίωση μιας διαδρομής
Με τα εγκαίνια του Αυγούστου, το elolathikes περνά σε μια νέα φάση. Όχι επειδή αποκτά απλώς μια νέα διεύθυνση, αλλά επειδή συμπυκνώνει σε έναν φυσικό χώρο όλα όσα χτίστηκαν μέχρι εδώ: μνήμη, άρωμα, ύλη, χειροποίητη φροντίδα, τοπική ταυτότητα, κοινότητα.
Στην πραγματικότητα, το κατάστημα που άνοιξε στη Χίο δεν είναι η αρχή της ιστορίας του. Είναι η πιο καθαρή της διατύπωση. Είναι η στιγμή που μια ιδέα γεννημένη από τη νοσταλγία, τη διασπορά και την ανάγκη επιστροφής, βρίσκει επιτέλους το μόνιμο σπίτι της στον τόπο που τη γέννησε.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.