Ένα ολοκληρωμένο σεμινάριο εισαγωγής στην Προφορική Ιστορία, με έμφαση στη φιλοσοφία, τη μεθοδολογία, τη διεξαγωγή συνεντεύξεων και την επεξεργασία προφορικών μαρτυριών, διοργανώνει η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Χίου, το Σάββατο 17, την Κυριακή 18 και τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, στο 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο Χίου, στην οδό Φιλίππου Αργέντη 13.
Το σεμινάριο τελεί υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου, ενώ η συμμετοχή είναι δωρεάν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ένταξη στο πρόγραμμα ειδικής θεματικής για την αξιοποίηση της Προφορικής Ιστορίας στη σχολική τάξη, δίνοντας στους εκπαιδευτικούς πρακτικά εργαλεία προκειμένου να ενσωματώσουν τη συλλογή και επεξεργασία προφορικών μαρτυριών στη μαθησιακή διαδικασία.
Από τη μαρτυρία στη συστηματική ιστορική καταγραφή
Βασικός στόχος του τριήμερου σεμιναρίου είναι οι συμμετέχοντες να εξοικειωθούν με τις αρχές και τις τεχνικές της Προφορικής Ιστορίας, ώστε να μπορούν να καταγράφουν ανθρώπινες εμπειρίες ζωής με συστηματικό τρόπο και με βάση τα διεθνώς καθιερωμένα πρότυπα.
Η εκπαίδευση δεν περιορίζεται μόνο στη λήψη μιας συνέντευξης. Αντίθετα, καλύπτει ολόκληρη τη διαδικασία, από την προετοιμασία του ερευνητή και τη δημιουργία του κατάλληλου οδηγού ερωτήσεων έως την ηχογράφηση ή κινηματογράφηση, την αρχειοθέτηση, την απομαγνητοφώνηση και την αποδελτίωση του υλικού.
Παράλληλα, θα εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο οι προφορικές μαρτυρίες συγκεντρώνονται, ταξινομούνται, διατηρούνται και καθίστανται ψηφιακά διαθέσιμες προς μελλοντική έρευνα και αξιοποίηση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί επίσης στα ηθικά και νομικά ζητήματα που συνοδεύουν τη συλλογή προσωπικών μαρτυριών, καθώς και στο απαραίτητο παραχωρητήριο που συνδέεται με τη χρήση του καταγεγραμμένου υλικού.
Εργαλείο και για τη σχολική τάξη
Ξεχωριστό μέρος του σεμιναρίου αφορά τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τρόπους αξιοποίησης της Προφορικής Ιστορίας μέσα στο σχολείο.
Η επιδίωξη είναι, μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης, να έχουν αποκτήσει τα βασικά εφόδια είτε για να δημιουργήσουν μία Ομάδα Προφορικής Ιστορίας στο σχολείο τους είτε για να εντάξουν επιμέρους τεχνικές και μεθόδους στα μαθήματα και στις εκπαιδευτικές τους δραστηριότητες.
Με τον τρόπο αυτό, η ιστορική γνώση μπορεί να συνδεθεί άμεσα με τις προσωπικές αφηγήσεις, τις οικογενειακές μνήμες και την ιστορία της τοπικής κοινωνίας, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να προσεγγίσουν το παρελθόν όχι μόνο μέσα από τα βιβλία και τα αρχεία, αλλά και μέσα από τις εμπειρίες των ίδιων των ανθρώπων.
Οι δύο εισηγήτριες
Εισηγήτριες του σεμιναρίου θα είναι η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη και η ομότιμη καθηγήτρια Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών Νάση Σιαφάκα.
Η Τασούλα Βερβενιώτη έχει μακρά ερευνητική παρουσία στην κοινωνική ιστορία της δεκαετίας του 1940 και της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας και θεωρείται μία από τις πρωτεργάτριες της ανάπτυξης των Ομάδων Προφορικής Ιστορίας στην Ελλάδα.
Η διδακτορική της διατριβή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο αφορούσε τη συμμετοχή των γυναικών στην ΕΑΜική Αντίσταση την περίοδο 1940-1944, ενώ έχει συγγράψει σειρά βιβλίων και μελετών γύρω από την ιστορική μνήμη, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο και την κοινωνική ιστορία.
Το έργο της «Διπλό βιβλίο. Η αφήγηση της Σταματίας Μπαρμπάτση. Η ιστορική ανάγνωση» τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μαρτυρίας – Χρονικού το 2004, ενώ τον Ιούνιο του 2026 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Οι Μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού 1946–1949».
Από το 2011 δραστηριοποιείται συστηματικά στην οργάνωση σεμιναρίων και στη δημιουργία Ομάδων Προφορικής Ιστορίας σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Η Νάση Σιαφάκα-Καπάδαη είναι ομότιμη καθηγήτρια Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τέξας των ΗΠΑ. Παράλληλα, είναι μέλος της συντονιστικής επιτροπής του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Χαλανδρίου και συντονίστρια της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Δήμου Χαλανδρίου.
Το 2015 ανέλαβε την πρωτοβουλία δημιουργίας της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας στο Χαλάνδρι και έκτοτε συμμετέχει ενεργά στη συλλογή και αξιοποίηση μαρτυριών κατοίκων διαφορετικών κοινωνικών και πολιτισμικών ομάδων, προσφύγων, γηγενών κατοίκων, εσωτερικών μεταναστών, μελών της κοινότητας Ρομά και ατόμων με αναπηρία.
Το πρόγραμμα του τριημέρου
Το σεμινάριο θα αρχίσει το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, στις 17:00, με καλωσόρισμα και γνωριμία των συμμετεχόντων. Θα ακολουθήσουν οι θεματικές για την έννοια της Προφορικής Ιστορίας, την έως σήμερα πορεία της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Χίου και την προετοιμασία που προηγείται μιας συνέντευξης.
Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, από τις 11:00 έως τις 18:30, το πρόγραμμα θα επικεντρωθεί στον οδηγό συνέντευξης, στις απαιτήσεις κατά τη διάρκεια της καταγραφής, στις εργασίες που ακολουθούν μετά τη συνέντευξη, καθώς και στα ηθικά και νομικά ζητήματα που συνδέονται με το παραχωρητήριο.
Τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, από τις 16:00, οι συμμετέχοντες θα ασχοληθούν με τα τεχνικά μέσα ηχογράφησης και κινηματογράφησης, ενώ θα πραγματοποιηθεί βιωματική άσκηση συνέντευξης με χρήση οπτικοακουστικών μέσων. Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με παρουσίαση των εργασιών που καλείται να πραγματοποιήσει μία Ομάδα Προφορικής Ιστορίας μετά τη συγκέντρωση των συνεντεύξεων.
Η συνολική διάρκεια του σεμιναρίου ανέρχεται σε 12 ώρες, χωρίς να υπολογίζονται τα διαλείμματα, ενώ επισημαίνεται ότι ενδέχεται να υπάρξουν μικρές αλλαγές στο πρόγραμμα σε συνεννόηση με τους συμμετέχοντες.
Αιτήσεις έως τις 15 Οκτωβρίου
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή έως και την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, αποστέλλοντας ηλεκτρονικό μήνυμα στη διεύθυνση opichiou@gmail.com, με τίτλο «ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ».
Στην αίτηση θα πρέπει να αναγράφονται το ονοματεπώνυμο, η ιδιότητα ή το επάγγελμα, ο φορέας, ο σύλλογος ή το σωματείο που ενδεχομένως εκπροσωπείται, καθώς και τηλέφωνο επικοινωνίας.
Περισσότερες πληροφορίες για τις Ομάδες Προφορικής Ιστορίας στην Ελλάδα παρέχονται στην ιστοσελίδα oralhistorygroups.gr, ενώ η δραστηριότητα της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Χίου παρουσιάζεται και μέσω της σελίδας της στο Facebook.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.
facebook
youtube
instagram
X
