Νέα και ιδιαίτερα οξεία διάσταση προσέλαβε η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τη χρηματοδότηση των θερινών πολιτιστικών εκδηλώσεων του Δήμου Χίου, μετά από δημόσιο σχόλιο του ειδικού συμβούλου του Δημάρχου Χίου Μιχάλη Βαρλά στο Facebook, το οποίο προκάλεσε αντιδράσεις και καταγγελίες περί σεξιστικού και προσβλητικού λόγου.
Η συζήτηση, η οποία είχε ξεκινήσει από την ανακοίνωση της Σύμπραξης Δημιουργίας για το κόστος των τριών πολιτιστικών παραγωγών και συνεχίστηκε με την απάντηση του Δημάρχου Χίου Γιάννη Μαλαφή, μετατοπίστηκε πλέον από το οικονομικό και πολιτιστικό σκέλος στο επίπεδο του δημόσιου διαλόγου και στη θεσμική ευθύνη όσων κατέχουν θέσεις δίπλα στη Δημοτική Αρχή.
Ο Μιχάλης Βαρλάς, σχολιάζοντας δημόσια την ανακοίνωση της παράταξης του πρώην Δημάρχου, υπερασπίστηκε την επιλογή του Δήμου Χίου να χρηματοδοτήσει μεγάλες πολιτιστικές παραγωγές, επισημαίνοντας ότι το τελικό κόστος θα περιοριστεί από τα έσοδα των εισιτηρίων.
Παράλληλα, χρησιμοποίησε ως παράδειγμα την παράσταση «Τρωάδες», υποστηρίζοντας ότι ένας κάτοικος της Χίου θα χρειαζόταν να δαπανήσει 400 έως 500 ευρώ για να τη δει στην Επίδαυρο, συνυπολογίζοντας το κόστος του ταξιδιού, της διαμονής και του εισιτηρίου.
«Οι εκδηλώσεις έχουν εισιτήριο, άρα το κόστος για τον Δήμο είναι πολύ μικρότερο», ανέφερε αρχικά.
Στη συνέχεια υποστήριξε ότι, εφόσον περίπου 1.400 πολίτες παρακολουθήσουν την παράσταση στη Χίο, η συνολική δαπάνη που θα απαιτούνταν για να ταξιδέψουν όλοι στην Επίδαυρο θα έφθανε τις 560.000 ευρώ.
«Άρα για την κοινωνία της Χίου ο Δήμος εξοικονομεί μισό εκατομμύριο», σημείωσε ο ειδικός σύμβουλος του Δημάρχου.
Η αναφορά, ωστόσο, που προκάλεσε τις περισσότερες αντιδράσεις ήταν εκείνη με την οποία ο Μιχάλης Βαρλάς επιχείρησε να συγκρίνει τις σημερινές πολιτιστικές επιλογές με χρηματοδοτήσεις προηγούμενων ετών.
«Μετά από την χρηματοδότηση των οπισθίων καλλίγραμων αοιδών και τις πελατειακές εξυπηρετήσεις ας δόσει και λίγα χρήματα ο Δήμος για τον Πολιτισμό», έγραψε.
Η συγκεκριμένη διατύπωση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις, καθώς θεωρήθηκε από όσους τοποθετήθηκαν δημόσια ότι απαξιώνει γυναίκες καλλιτέχνιδες, μεταφέροντας τη συζήτηση από την καλλιτεχνική και επαγγελματική τους παρουσία στην εξωτερική τους εμφάνιση.
Τη σκυτάλη της αντιπαράθεσης πήρε ο επικεφαλής της Σύμπραξης Δημιουργίας και πρώην Δήμαρχος Χίου Σταμάτης Κάρμαντζης, ο οποίος δημοσιοποίησε το σχόλιο του Μιχάλη Βαρλά και άσκησε σφοδρή κριτική στη Δημοτική Αρχή.
Ο Σταμάτης Κάρμαντζης υποστήριξε ότι η αναφορά του ειδικού συμβούλου στρέφεται κατά των γυναικών καλλιτεχνών που είχαν συμμετάσχει σε εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δημοτικής περιόδου.
«Είναι υβριστικό σεξιστικό προσβλητικό και άθλιο και φυσικά σε εκείνες αναφέρεται ότι χρηματοδοτούσαμε οπίσθια καλλίγραμμα αοιδών», ανέφερε.
Ο πρώην Δήμαρχος κάλεσε τον Γιάννη Μαλαφή να πάρει θέση για το περιεχόμενο της ανάρτησης και έθεσε ευθέως ζήτημα άμεσης απομάκρυνσης του συνεργάτη του.
«Αλήθεια κ. Μαλαφή πέραν των ενεργειών από τις θιγόμενες εσείς νοιώθετε λίγη ντροπή; Θα τον απολύσετε πάραυτα; Για να δούμε λοιπόν μέχρι που θα φθάσετε», σχολίασε ο Σταμάτης Κάρμαντζης.
Με την παρέμβασή του, ο επικεφαλής της Σύμπραξης Δημιουργίας μετέφερε την ευθύνη της υπόθεσης στον ίδιο τον Δήμαρχο Χίου, ζητώντας να διευκρινιστεί κατά πόσο η Δημοτική Αρχή καλύπτει πολιτικά και θεσμικά τη συγκεκριμένη τοποθέτηση.
Στη συζήτηση παρενέβη και η μουσικός Μαρία Καλαγκιά, η οποία χαρακτήρισε το σχόλιο ανήθικο και σεξιστικό, υποστηρίζοντας ότι δεν συνάδει ούτε με την επιστημονική ιδιότητα ούτε με τον θεσμικό ρόλο του Μιχάλη Βαρλά.
«Μόνο ντροπή», ανέφερε στην αρχή της δημόσιας τοποθέτησής της.
Η Μαρία Καλαγκιά υπογράμμισε ότι η αναφορά σε «αοιδούς με καλλίγραμμα οπίσθια» δεν μπορεί να θεωρηθεί πολιτικό ή πολιτιστικό επιχείρημα, καθώς επικεντρώνεται στο σώμα και στην εξωτερική εμφάνιση των γυναικών και όχι στην επαγγελματική και καλλιτεχνική τους αξία.
«Ένας τέτοιος χαρακτηρισμός δεν αποτελεί ούτε πολιτικό ούτε πολιτιστικό επιχείρημα. Είναι ένας απαξιωτικός και σεξιστικός υπαινιγμός που μετατοπίζει τη συζήτηση από την ουσία στην εξωτερική εμφάνιση των καλλιτεχνών και δεν συνάδει με το ήθος που οφείλει να εκπέμπει ένας άνθρωπος της επιστήμης, της παιδείας και του πολιτισμού», ανέφερε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι κάθε γυναίκα που θεωρεί πως θίγεται από ανάλογες δημόσιες αναφορές έχει το δικαίωμα να εξετάσει τα νόμιμα μέσα για την προστασία της προσωπικότητάς της.
«Καμία γυναίκα δεν οφείλει να αποδέχεται δημόσιους χαρακτηρισμούς που υποβαθμίζουν την επαγγελματική και καλλιτεχνική της αξία», τόνισε η Μαρία Καλαγκιά.
Η ίδια συνέδεσε το περιεχόμενο της δημόσιας συζήτησης με την ευρύτερη έννοια του πολιτισμού, επισημαίνοντας ότι η πολιτιστική πολιτική δεν κρίνεται αποκλειστικά από τις παραγωγές που επιλέγονται και χρηματοδοτούνται, αλλά και από το επίπεδο του λόγου που χρησιμοποιούν όσοι υπηρετούν θεσμικές θέσεις.
«Ο πολιτισμός δεν κρίνεται μόνο από τις εκδηλώσεις που χρηματοδοτούνται, αλλά και από το επίπεδο του δημόσιου λόγου εκείνων που τον υπηρετούν», σημείωσε.
Καταλήγοντας, κάλεσε τον Δήμαρχο Χίου Γιάννη Μαλαφή να τοποθετηθεί δημόσια για το σχόλιο του συνεργάτη του.
«Καλώ τον δήμαρχο Χίου να πάρει θέση σε αυτό το λιβελογράφημα», ανέφερε.
Μετά τις αντιδράσεις, ο Μιχάλης Βαρλάς επανήλθε με νέα δημόσια τοποθέτηση, επιχειρώντας να διευκρινίσει ότι το αρχικό σχόλιό του δεν αφορούσε τις Χιώτισσες καλλιτέχνιδες ούτε τις γυναίκες που συμμετέχουν σε συναυλίες, πανηγύρια ή νυχτερινά κέντρα.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη διατύπωσή του «μάλλον ατυχή», αποδίδοντας τις αντιδράσεις στο γεγονός ότι δεν έγινε αντιληπτό το περιεχόμενο στο οποίο, όπως υποστήριξε, αναφερόταν.
«Λυπάμαι γιατί σε ένα σχόλιο που αφορούσε αποκλειστικά πρόσκληση με χρήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης show “χορού” είδαν κάποιοι συμπολίτες ή συμπολίτισες έστω κάποια υπόνοια που να τις αφορά», ανέφερε.
Σύμφωνα με τη διευκρίνισή του, η επίμαχη αναφορά αφορούσε παλαιότερες οικονομικές ενισχύσεις για θεάματα στα οποία καλλιτέχνιδες χόρευαν ημίγυμνες επάνω σε τραπέζια.
«Το σχόλιο – μάλλον ατυχές αφού δεν έγινε αντιληπτό – αφορούσε παλιότερες οικονομικές ενισχύσεις για θεάματα ακριβώς σεξιστικά καλλιτέχνιδων που χόρευαν ημίγυμνες στα τραπέζια», σημείωσε.
Ο Μιχάλης Βαρλάς υποστήριξε ότι δεν θα μπορούσε να διανοηθεί πως το σχόλιό του θα συνδεόταν με Χιώτισσες ή άλλες καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν σε συναυλίες και τοπικές εκδηλώσεις.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η αναφορά του δεν αποτελούσε προσωπική κατάκριση των γυναικών που συμμετέχουν σε ανάλογα θεάματα, αλλά κριτική στην επιλογή χρηματοδότησής τους από έναν οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως πολιτιστικό ή εθιμικό περιεχόμενο.
«Δεν αποτελεί κανενός είδους κατάκριση ούτε προς αυτές τις γυναίκες, οι οποίες εκτελούν τα show που προανέφερα αλλά απλά δεν θα τα πρότεινα ποτέ ως πολιτιστικό ή εθιμιοκό περιεχόμενο σε καμιά δραστηριότητα του Δήμου», κατέληξε.
Το ζήτημα που τίθεται πάντως δεν αφορά μόνο την οικονομική διάσταση των πολιτιστικών παραγωγών, αλλά και τα όρια του πολιτικού σχολιασμού, τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αναφορά στις γυναίκες καλλιτέχνιδες και την ευθύνη που συνοδεύει τον δημόσιο λόγο ενός έμμισθου συνεργάτη της Δημοτικής Αρχής.
Αναλυτικά η απάντηση της Μαρίας Καλαγκιά
Απάντηση στο ανήθικο και σεξιστικό σχόλιο του κ. Βαρλα για τις Χιώτισσες καλλιτέχνιδες
κ. Βαρλά,
Λυπάμαι ιδιαίτερα που ένας άνθρωπος με τη δική σας επιστημονική διαδρομή ιστορικός, αρχαιολόγος, ιστορικός ερευνητής και ταυτόχρονα σύμβουλος πολιτισμού του Δήμου Χίου, επιλέγει να αποκαλεί με απαξίωση γυναίκες καλλιτέχνιδες ως "αοιδούς με καλλίγραμμα οπίσθια"!
Ένας τέτοιος χαρακτηρισμός δεν αποτελεί ούτε πολιτικό ούτε πολιτιστικό επιχείρημα. Είναι ένας απαξιωτικός και σεξιστικός υπαινιγμός που μετατοπίζει τη συζήτηση από την ουσία στην εξωτερική εμφάνιση των καλλιτεχνών και δεν συνάδει με το ήθος που οφείλει να εκπέμπει ένας άνθρωπος της επιστήμης, της παιδείας και του πολιτισμού.
Δεν ξέρω σε τι είδους θεάματα έχετε συνηθίσει να παρευρίσκεστε και σε ποιες καλλιτέχνιδες αναφέρεστε με αυτόν τον τρόπο.
Εγω και φαντάζομαι κάθε γυναίκα που σέβεται τον εαυτό της, την τέχνη της και τις σπουδές της θα εξετάζαμε πολύ σοβαρά κάθε νόμιμο μέσο προστασίας της προσωπικότητάς μας. Γιατί καμία γυναίκα δεν οφείλει να αποδέχεται δημόσιους χαρακτηρισμούς που υποβαθμίζουν την επαγγελματική και καλλιτεχνική της αξία.
Ο πολιτισμός δεν κρίνεται μόνο από τις εκδηλώσεις που χρηματοδοτούνται, αλλά και από το επίπεδο του δημόσιου λόγου εκείνων που τον υπηρετούν. Όταν ένας σύμβουλος πολιτισμού εγκαταλείπει την ουσία της συζήτησης και καταφεύγει σε τέτοιους χαρακτηρισμούς, εκθέτει πρωτίστως τον θεσμικό ρόλο που κατέχει.
Αν υπάρχουν επιχειρήματα για τις επιλογές του Δήμου, ας διατυπωθούν με στοιχεία, τεκμηρίωση και σεβασμό. Οι υποτιμητικοί χαρακτηρισμοί δεν τιμούν ούτε τον δημόσιο διάλογο ούτε τον πολιτισμό.
Καλώ τον δήμαρχο Χίου να πάρει θέση σε αυτό το λιβελογράφημα.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.