Τη μετατροπή ενός πρώην στρατιωτικού χώρου σε γήπεδο ποδοσφαίρου και κοινόχρηστη έκταση άθλησης, πρασίνου και αναψυχής προτείνει ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Χαλκειούς, θέτοντας προς εξέταση μια παρέμβαση που αποσκοπεί στην ενίσχυση των υποδομών καθημερινότητας του χωριού. Η πρωτοβουλία αφορά τη δημιουργία ενός Ευέλικτου Χώρου Αναψυχής (Ευ.Χ.Α.), υπό την προϋπόθεση ότι η αξιοποίηση της έκτασης θα κριθεί συμβατή με το ιδιοκτησιακό, πολεοδομικό, περιβαλλοντικό και θεσμικό καθεστώς της.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα να αποκτήσει το Χαλκειός έναν δημόσιο χώρο που θα εξυπηρετεί διαφορετικές ηλικίες και δραστηριότητες, προσφέροντας διεξόδους άθλησης, παιχνιδιού και κοινωνικής συνάντησης. Η πρόταση συνδέει αυτή την προοπτική με τις ανάγκες των κατοίκων, αλλά και των οικογενειών στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων που διαμένουν στην περιοχή.
Γήπεδο, πράσινο και υποδομές για όλες τις ηλικίες
Ο προτεινόμενος σχεδιασμός περιλαμβάνει, πέρα από το γήπεδο ποδοσφαίρου, δενδροφυτεύσεις και χώρους πρασίνου, διαδρομές περιπάτου και ήπιας άθλησης, παιδική χαρά, υπαίθρια όργανα γυμναστικής και χώρο ποδηλάτου. Προβλέπει επίσης καθιστικά, φωτισμό και τις αναγκαίες βοηθητικές εγκαταστάσεις, ώστε η έκταση να μπορεί να υποστηρίζει την καθημερινή χρήση της από παιδιά, νέους και οικογένειες.
Ξεχωριστή θέση καταλαμβάνει η πρόβλεψη για πολυχρηστικό χώρο πολιτιστικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών δράσεων. Με αυτή τη διάσταση, η Κοινότητα επιδιώκει να συνδυάσει την αθλητική υποδομή με ένα σημείο ανάπτυξης συλλογικών δραστηριοτήτων, διευρύνοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης πέρα από τις ώρες προπόνησης ή διεξαγωγής αγώνων.
Το κοινωνικό σκεπτικό της παρέμβασης συνδέεται με τις μεταβολές που καταγράφονται στην περιοχή. Σύμφωνα με τη Δημοτική Κοινότητα Χαλκειούς, η αγροτική δραστηριότητα έχει υποχωρήσει σημαντικά, ο αριθμός των ενεργών αγροτών έχει περιοριστεί και καλλιεργήσιμες εκτάσεις εγκαταλείπονται. Η δημιουργία νέων χώρων και δραστηριοτήτων παρουσιάζεται, συνεπώς, ως μία από τις παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να στηρίξουν την κοινωνική ζωή του οικισμού και τη συμμετοχή των κατοίκων.
Παράλληλα, στο κείμενο της πρότασης αναφέρεται ότι στις στρατιωτικές κατοικίες της περιοχής διαμένουν περίπου 200 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων οικογένειες και παιδιά στρατιωτικών. Ένας κοινόχρηστος χώρος θα μπορούσε, εφόσον καθοριστούν οι κατάλληλοι όροι λειτουργίας και πρόσβασης, να εξυπηρετεί και αυτούς τους κατοίκους, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες συνάντησης με την τοπική κοινωνία.
Το αίτημα για θεσμική διερεύνηση
Η πρωτοβουλία βρίσκεται στο επίπεδο της πρότασης και της διερεύνησης των δυνατοτήτων αξιοποίησης. Το αίτημα εστιάζει αρχικά στον έλεγχο του ιδιοκτησιακού και διοικητικού καθεστώτος της έκτασης, καθώς και στη διαπίστωση του κατά πόσο ο συγκεκριμένος χώρος εξακολουθεί να είναι επιχειρησιακά αναγκαίος για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Ακολουθεί η ανάγκη να εξεταστούν οι πολεοδομικές, τεχνικές και περιβαλλοντικές παράμετροι της προτεινόμενης χρήσης. Εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις, η Κοινότητα ζητά να διερευνηθεί η νόμιμη παραχώρηση της χρήσης ή άλλη πρόσφορη μορφή κοινωφελούς αξιοποίησης.
Στο θεσμικό σκέλος, η πρόταση παραπέμπει στον ν. 5223/2025, που αφορά την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Το άρθρο 5, στην παράγραφο 1, περίπτωση ζ΄, προβλέπει τη δυνατότητα παραχώρησης με αντάλλαγμα της χρήσης ακινήτων του Ταμείου Ακινήτων Εθνικής Άμυνας, μεταξύ άλλων σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. Προβλέπει επίσης ότι παραχώρηση η οποία εξυπηρετεί αποκλειστικά φιλανθρωπικούς, κοινωφελείς, εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς σκοπούς μπορεί, σε εξαιρετικές περιπτώσεις και για λόγους προφανούς δημοσίου συμφέροντος, να γίνεται χωρίς αντάλλαγμα.
Η ύπαρξη αυτής της δυνατότητας δεν προδικάζει την υπαγωγή της έκτασης του Χαλκειούς στη συγκεκριμένη ρύθμιση. Η εφαρμογή της στην προτεινόμενη παρέμβαση αποτελεί ακριβώς ένα από τα ζητήματα που ζητείται να εξεταστούν, μαζί με τις υπόλοιπες προϋποθέσεις και τους όρους μιας ενδεχόμενης παραχώρησης.
Τα παραδείγματα άλλων περιοχών
Για την υποστήριξη του αιτήματος, η πρόταση επικαλείται προηγούμενες περιπτώσεις αξιοποίησης στρατιωτικών εκτάσεων για κοινωνικές υποδομές. Στο Χαϊδάρι, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε καταγράψει παραχωρήσεις εκτάσεων των στρατοπέδων «Καραϊσκάκη Α΄ και Β΄» για κοινωφελείς σκοπούς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν 105,5 στρέμματα για το Αττικό Νοσοκομείο, καθώς και εκτάσεις για σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις και χώρους πρασίνου.
Στα Ιωάννινα, η έκταση των πρώην στρατιωτικών φούρνων, η οποία είχε παραχωρηθεί στον Δήμο Ιωαννιτών από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αξιοποιήθηκε για την κατασκευή νέου νηπιαγωγείου. Η περίπτωση αυτή αποτελεί παράδειγμα μετατροπής μιας εγκατάστασης προηγούμενης στρατιωτικής χρήσης σε εκπαιδευτική υποδομή.
Αντίστοιχα, στα Χανιά, ο σχεδιασμός που συνόδευσε τη συμφωνία παραχώρησης του στρατοπέδου «Μαρκοπούλου» στον οικείο Δήμο προέβλεπε ελεύθερους χώρους και αστικό πράσινο, μαζί με υποδομές άθλησης, πολιτισμού και εκπαίδευσης.
Οι περιπτώσεις αυτές λειτουργούν ως παραδείγματα της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης στρατιωτικών ακινήτων, με τις προϋποθέσεις και τους όρους που ισχύουν κάθε φορά. Για το Χαλκειός, το ζητούμενο παραμένει η συγκεκριμένη αξιολόγηση της έκτασης και της προτεινόμενης χρήσης της.
Ακολουθήστε μας στο Google News. Μπείτε στην Viber ομάδα μας και δείτε όλες τις ειδήσεις από τη Χίο και το Βόρειο Αιγαίο.