12/10/2017 - 12:36
Τελ. ενημέρωση: 12/10/2017 - 20:22
Αρθρογράφος: Όλγα Γ. Λουκαδάκη, ιατρός ρευματολόγος MD MSC, Eular Emeunet Member

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης των ρευματικών και μυοσκελετικών παθήσεων (ΡΜΠ)

Η ρευματολόγος ΟΛΓΑ ΛΟΥΚΑΔΑΚΗ, με αφορμή τη σημερινή ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ, δίνει συμβουλές για την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία.

Για τις ΡΜΠ 

Οι ΡΜΠ κατατάσσονται σε φλεγμονώδεις και μη φλεγμονώδεις:

  • ·Οι πιο συχνές μη φλεγμονώδεις ΡΜΠ είναι η οστεοαρθρίτιδα, η οστεοπόρωση, η ινομυαλγία και οι εκφυλιστικές παθήσεις της σπονδυλικής στήλης
  • ·Οι πιο συχνές φλεγμονώδεις ΡΠΜ είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα, η αντιδραστική αρθρίτιδα, τα νοσήματα του συνδετικού ιστού και η ρευματική πολυμυαλγία.

 

Αριθμοί

  • Οι ΡΜΠ επηρεάζουν το ένα τέταρτο όλων των κατοίκων της Ευρωπαϊκής Ένωσης-πάνω από 120 εκ άνθρωποι.
  • Σχεδόν κάθε οικογένεια στην Ευρώπη επηρεάζεται με κάποιο τρόπο από τις ΡΜΠ.
  • Στο βιομηχανοποιημένο κόσμο οι ΡΜΠ επηρεάζουν περισσότερα άτομα από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία νοσημάτων.
  • Οι ΡΜΠ επηρεάζουν γυναίκες και άνδρες κάθε ηλικίας, συμπεριλαμβανομένων βρεφών και παιδιών. Ωστόσο κάποιες ΡΜΠ είναι πιο συχνές σε συγκεκριμένους πληθυσμούς. Για παράδειγμα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το σκληρόδερμα, η ινομυαλγία και ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος επηρέαζουν κυρίως τις γυναίκες. Οι σπονδυλαρθροπάθεις και η ουρική αρθρίτιδα είναι πιο συχνές στους άνδρες.
  • Οι ΡΜΠ είναι η κυριότερη αιτία αναρρωτικής άδειας και πρόωρης συνταξιοδότησης παγκοσμίως.
  • Οι ΡΜΠ επιφέρουν ένα τεράστιο οικονομικό φορτίο στα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Στην Ευρώπη οι δημόσιες δαπάνες ξεπερνούν τα 200 δισ. ευρώ το χρόνο καθιστώντας τις ΡΜΠ τις πιο δαπανηρές νόσους για το κοινωνικό-οικονομικό σύστημα και το σύστημα υγείας της Ευρώπης. Οι δαπάνες σχετίζονται με τη διάγνωση, τη θεραπεία, τα φάρμακα, την έρευνα, τη φροντίδα, τα βοηθήματα (νάρθηκες, αναπηρικά αμαξίδια κοκ) και τις τροποποιήσεις στο σπίτι του ασθενή προκειμένου να είναι λειτουργικός. Επιπλέον η μειωμένη αποδοτικότητα στην εργασία ή η απουσία από αυτή λόγω ΡΜΠ συμβάλλει σημαντικά στις ζημίες της οικονομίας των ευρωπαϊκών χωρών.
  • Αν παραμείνουν αδιάγνωστες ή χωρίς θεραπεία, οι ΡΜΠ μπορεί να μειώσουν το προσδόκιμο επιβίωσης.

Αίτια, συμπτώματα, διάγνωση

Σε μερικές περιπτώσεις, οι ΡΜΠ μπορεί να είναι κληρονομικές ωστόσο ένα οικογενειακό ιστορικό ρευματικού νοσήματος δεν σημαίνει πως οι απόγονοι θα νοσήσουν υποχρεωτικά. Οι ΡΜΠ μπορεί να πυροδοτηθούν από συνήθειες της καθημερινότητας όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η χειρωνακτική εργασία αλλά και από την ίδια την αύξηση της ηλικίας. Ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις η αιτία των ρευματικών παθήσεων παραμένει άγνωστη. Κατανοώντας τα συμπτώματα και μιλώντας για αυτά στον ιατρό σας είναι το πρώτο βήμα για την διαχείριση της νόσου.

Οι ΡΜΠ σχετίζονται με πληθώρα συμπτωμάτων όπως:

  • ·Φλεγμονή με οίδημα (πρήξιμο) στην άρθρωση, πόνο, δυσκαμψία, ερυθρότητα ή/και θερμότητα
  • ·Επίμονος πόνος στους μύες και στις αρθρώσεις
  • ·Τοπική ευαισθησία
  • ·Υπερβολική κόπωση, μειωμένη ενέργεια, αδυναμία, αδιαθεσία
  • ·Δυσκαμψία και μειωμένο εύρος κινητικότητας ή ευλυγισίας
  • ·Παραμόρφωση της άρθρωσης
  • ·Συμπτώματα που αφορούν εσωτερικά όργανα (αναιμία, αιματουρία, οιδήματα, πυρετός, λεμφαδενοπάθεια, ανεύρυσμα κτλ)
  • ·«Αόρατα» συμπτώματα όπως κατάθλιψη και άγχος

Η εμφάνιση συμπτωμάτων ρευματικών και μυοσκελετικών παθήσεων απαιτεί γρήγορη δράση με έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση από ρευματολόγο προκειμένου να δοθεί η κατάλληλη θεραπεία. Η πρώιμη ιατρική αντιμετώπιση των ΡΜΠ, ειδικά τις 12 πρώτες εβδομάδες (3 μήνες), μπορεί να αποτρέψει τη βλάβη τόσο των αρθρώσεων όσο και άλλων οργάνων, να βελτιώσει τη μακροχρόνια λειτουργία τους και να αυξήσει τις πιθανότητες για ύφεση της νόσου. Οι θεραπευτικές επιλογές θα πρέπει να γίνονται σε συνεργασία και συνεννόηση με τον ασθενή σύμφωνα με τις EULAR T2T (treat-to-target) οδηγίες και προσαρμοσμένες σύμφωνα με τις ανάγκες του καθενός.

Θεραπεία, διαχείριση ρευματικών μυοσκελετικών παθήσεων

Η θεραπεία των ΡΜΠ κυρίως επικεντρώνεται στη σφαιρική διαχείριση της νόσου ώστε να εξασφαλισθεί η καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής του ασθενούς. Δεν υπάρχει μόνο ένα φάρμακο ή μόνο μία θεραπεία που να ταιριάζει σε όλους. Βέβαια υπάρχουν θεραπείες και φάρμακα που βοηθούν στην αντιμετώπιση του πόνου και στον έλεγχο των συμπτωμάτων των ΡΜΠ ώστε η κλινική ύφεση όπου τα συμπτώματα υφίενται ή παύουν να υπάρχουν πλέον γίνεται ολοένα και πιο εφικτή ενώ συχνά προτείνεται η φυσιοθεραπεία προκειμένου να μειωθούν συγκεκριμένα συμπτώματα των ΡΜΠ.

Θα πρέπει να γνωρίζουμε πως η επίπτωση της αγχώδους συνδρομής και της κατάθλιψης είναι διπλάσια στους ασθενείς με ΡΜΠ από ότι στο γενικό πληθυσμό-επομένως μπορεί να χρειαστεί και ψυχολογική υποστήριξη.

Κλειδί στην διαχείριση των ΡΜΠ αποτελεί και η αυτο-διαχείριση από τον ίδιο τον ασθενή, κάτι που μπορεί πραγματικά να αλλάξει τη ζωή του. Για τους ανθρώπους με ΡΜΠ η αυτο-διαχείριση σημαίνει να  μαθαίνουν πώς να  παίρνουν τον έλεγχο και  πώς να ζουν με ρευματικό νόσημα. Έτσι υιοθετούν μια συμπεριφορά όπου αποδέχονται την κατάσταση χωρίς όμως να την αφήνουν να ελέγχει τη ζωή τους. Η ικανότητα αυτο-διαχείρισης είναι σημαντική για το ψυχολογικό και σωματικό ευ ζειν του ασθενούς. Η τεχνική αυτή σε συνδυασμό με την υποστήριξη από ομάδες ασθενών και οργανώσεων μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τους ασθενείς με ρευματικές και μυοσκελετικές παθήσεις να διαχειριστούν το νόσημά τους.