Άποψη / Ανάλυση

18/03/2017 - 11:43
Αρθρογράφος: Χαράλαμπος Μπουρνιάς

Αρχιπλοίαρχος (ε.α) Λ.Σ

Η νοτιο-ανατολική Μεσόγειος ενώπιον εξελίξεων

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, αναπτύσσεται, από πλευράς πολιτικής ηγεσίας της Τουρκίας, μια έντονη και επιθετικού χαρακτήρα ρητορική προς την Ελλάδα αλλά και προς τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, η οποία συνοδεύεται και από αύξηση των προκλητικών ενεργειών. Η ρητορική, σαφέστατα, αντικατοπτρίζει το, έντονα, πολωμένο πολιτικό κλίμα στη γείτονα, με αφορμή το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου 2017, για τις υπερεξουσίες που προσδοκά να λάβει ο πρόεδρος Ερντογάν. Πολλοί αναλυτές θεωρούν, ότι αυτή η ένταση είναι παροδική και ότι πιθανότατα θα κοπάσει μετά το δημοψήφισμα, για όσους όμως παρακολουθούν τις πρακτικές της γειτονικής χώρας γνωρίζουν ότι η ρητορική και οι ενέργειες δεν είναι ένα παροδικό φαινόμενο που έχει ημερομηνία λήξης, είναι συνυφασμένο με την πάγια εξωτερική πολιτική της, όπως διαμορφώθηκε από το 1974 και μετά και άπτεται της πολιτικής επέκτασης του  ελέγχου στο θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου, γεγονός το οποίο, αν επιτευχθεί, θα της επιτρέψει την πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους.

Παρακολουθώντας, προσεκτικά,  τα γεγονότα στη νοτιο-ανατολική Μεσόγειο αντιλαμβανόμαστε, πλήρως, ότι άνοιξε το παιχνίδι αξιοποίησης των κοιτασμάτων της περιοχής. Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αίγυπτος γνωρίζοντας τα πλεονεκτήματα που τους παρέχει αυτό το ‘’θείο δώρο’’, προχωρούν ταχύτατα στη βελτίωση των σχέσεων τους και στην προαγωγή της συνεργασίας σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, μεταξύ των οποίων και αυτοί της ασφάλειας, της στρατιωτικής συνεργασίας και των ενεργειακών θεμάτων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο διαμορφώνονται οι τριμερείς συνεργασίες Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ και Ελλάδος, Κύπρου, Αιγύπτου, που αναπόφευκτα θα οδηγήσουν και στην οριοθέτηση, όπου απαιτείται, των θαλασσίων ζωνών, γεγονός που θα τους επιτρέψει να προχωρήσουν στην εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων. Σε αυτή την συγκυρία θετικό στοιχείο αποτέλεσε η ανάληψη της προεδρίας της Αιγύπτου από το στρατηγό Σίσι, που οδήγησε εκτός εξουσίας τους φιλότουρκους μουσουλμάνους  του Μόρσι και διάκειται ευνοϊκά προς την Ελλάδα. Μοναδική παραφωνία αυτή τη στιγμή αποτελεί η Τουρκία που οι σχέσεις της και με τις τέσσερις χώρες μόνο καλές δεν μπορούν να χαρακτηριστούν. Η υποστήριξη της προς τη μουσουλμανική αδελφότητα του Μόρσι εμπεριείχε και τη βούληση για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών παρακάμπτοντας το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου.

Μεγάλες εταιρείες πετρελαίου, όπως Εni, Noble Energy, Total, ExxonMobil, δραστηριοποιούνται η πρόκειται να δραστηριοποιηθούν στην Α.Ο.Ζ της Κύπρου καθώς και σε αυτές του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Ήδη στο οικόπεδο 12 της Κύπρου (Αφροδίτη) δραστηριοποιείται η Noble Energy, ενώ στο τρίτο γύρο άδειοδοτήσεων θα δραστηριοποιηθούν η Εni στα οικόπεδα 6 και 11, η Eni μαζί με την Total στο οικόπεδο 8 και η ExxonMobil μαζί με την Qatar στο οικόπεδο 10. Στην Αίγυπτο η ανακάλυψη του τεράστιου κοιτάσματος Zorh, σε συνδυασμό με το κοίτασμα Leviathan του Ισραήλ,  δημιουργούν σοβαρά ενεργειακά δεδομένα στην περιοχή, όσον αφορά την αυτάρκεια την κρατών αυτών σε ενέργεια και τις πιθανές εξαγωγές τους, σε συνδυασμό με την αξιολόγηση (οικονομική –πολιτική) των χωρών διέλευσης των ενεργειακών αγωγών. Τα ανακτήσιμα αποθέματα στη  λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου (Levantine Basin) ανέρχονται σε πολλά τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, σύμφωνα με τα στοιχεία της Αμερικανικής Γεωλογικής Επιθεώρησης, καθιστώντας τα από τα μεγαλύτερα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μέσα σε αυτό το πλέγμα διεθνών σχέσεων, η Τουρκία αισθάνεται εντελώς απομονωμένη και για το λόγο αυτό προβαίνει σε λεονταρισμούς εναντίον της Ελλάδος και της Κύπρου, αφού τις θεωρεί αδύναμους κρίκους στην όλη αλυσίδα. Είναι γεγονός, ότι στην κυπριακή Α.Ο.Ζ. παρά τις συχνές επισκέψεις του ερευνητικού πλοίου BARBAROS, συνοδευόμενο από πολεμικά πλοία, ουδέποτε πλησίασαν το οικόπεδο 12 (Αφροδίτη) στο οποίο η αμερικανική Noble Energy διεξάγει έρευνες, ενώ η παροχή αδειών ερευνών, στον τρίτο γύρο άδειοδοτήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην Total και στην ExxonMobil ελάχιστα αφήνει περιθώρια για μια δυναμική ενέργεια, δεδομένου και του ενδιαφέροντος της Ρωσίας για την Κύπρο. Η Τουρκία ελπίζει με τις προκλητικές της ενέργειες η με ένα θερμό επεισόδιο να σύρει την χώρα μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου εκεί θα επιβάλλει το νόμο του ισχυρού, αφού γνωρίζει ότι μια προσφυγή σε διεθνές δικαστήριο θα αποβεί σε βάρος της. Αυτό το σκεπτικό της γειτονικής χώρας το ενισχύει το γεγονός ότι η χώρα μας έπεσε  με τα μνημόνια σε οικονομική δίνη, με άγνωστο ορίζοντα εξόδου, αφού ο ‘’ευφυής’’ Πρωθυπουργός της Ελλάδος το 2010 συμπεριέλαβε σ’ αυτά και τις αμυντικές δαπάνες. Όλες σχεδόν οι αμυντικές δαπάνες που έγιναν από τα Ίμια και μετά για αγορά οπλικών συστημάτων (Leopard, Apache, Nh-90, κλπ) πληρώθηκαν με εξωφρενικό τίμημα και δόθηκαν πλούσιες μίζες σε πολιτικούς του ΠΑΣΟΚ που είτε είναι φυλακισμένοι, είτε είναι υπόδικοι.

Η χώρα βρίσκεται ενώπιον κρίσιμων καταστάσεων, που θα γίνουν ακόμα εντονότερες και για το λόγο αυτό, πέρα από την πολιτική συνεννόηση, απαιτείται η αγορά μέσων για τις Ε.Δ, διότι η ιστορία έχει δείξει ότι τα ενεργειακά, ενίοτε, αποτελούν και κατάρα, αν δεν έχεις τα μέσα να τα διασφαλίσεις, καλύτερα λοιπόν ‘’πεινασμένοι’’ παρά εθνικά ακρωτηριασμένοι.

Ελπίζω οι βουλευτές  και οι αιρετοί να δώσουν πρώτοι το παράδειγμα στους πολίτες.